میرسیف‌الدین کرمانشاهی

بازیگر، نمایش‌نامه‌نویس و کارگردان ایرانی

میرسیف‌الدین کرمانشاهی (متولد ۱۲۵۵ خورشیدی، در کرمانشاه - درگذشته ۹ تیرماه ۱۳۱۱ خورشیدی، در تهران) بازیگر، نمایش‌نامه‌نویس و کارگردان اهل ایران بود. وی نخستین فردی بود که در ایران به تدریس تئاتر اقدام کرد.[۱]

زندگی‌نامهویرایش

میرسیف‌الدین کرمانشاهی در سال ۱۲۵۵ خورشیدی، در کرمانشاه به دنیا آمد. در هفت سالگی به مکتب رفت، اما تحصیلاتش را ناتمام گذاشت و پس از مدتی برای فراگیری و خواندن درس تئاتر عازم تفلیس شد. در آنجا زبان روسی و ترکی را آموخت و در هنر نمایش و نقاشی کار کرد و در فن نمایش به مقام کارگردانی رسید. او در ادامه به مسکو رفت و معلومات خود را در آنجا تکمیل نمود. پس از آنکه تحصیلات خود را در مسکو به پایان برد، در سال ۱۳۰۰ به باکو سفر کرد و در مدرسه هنرپیشگی آنجا تعلیم فن خطابت و بیان و آرایش صحنه را به عهده گرفت. میرسیف‌الدین کرمانشاهی که مدتی فعالیت نمایشی را دنبال می‌نمود، در تهران به جامعه باربد راه یافت و در تئاتر نکیسا نیز استخدام شد. او در میزانسن و دکور صحنه‌ها تصرفاتی کرد که تا آن روز بی‌سابقه و مجهول بود. از ابتکارات وی نمایش در صحنه گردان بود. چون شیوه وی در ایران بدیع و بی‌سابقه بود، از دسیسه همکاران خود در امان نماند و این موضوع حتی به زندانی شدن وی به جرم اقامت در قفقاز نیز انجامید. میرسیف‌الدین کرمانشاهی پس از سالها تحمل مشقت و رنج فراوان و حسادت بسیار همکاران، سرانجام بر اثر استیصال در سال ۱۳۱۱ با خوردن تریاک دست به خودکشی زد و درگذشت.وی را در گورستان ظهیرالدوله تجریش دفن نمودند.

از جمله اقدامات میرسیف الدین کرمانشاهی در در ایران تأسیس استودیو کرمانشاهی بود.

میرسیف‌الدین کرمانشاهی نمایشنامه‌های متعددی را در باکو، تبریز، تهران و... به روی صحنه برد. او به دلیل دشمنی رقبا با دسته سیار نمایشی به شهرستانها سفر کرد و دسته سیار وی با موفقیت روبرو شد.

آرا و گرایشهای خاصویرایش

وی در میزانسن و دکور صحنه‌ها تصرفاتی کرد که تا آن روز بی‌سابقه و مجهول بود. از ابتکارات وی نمایش در صحنه گردان بود. او به ادبیات مکتوب فارسی تسلط کافی نداشت و ناچار، بعضی از نمایشنامه‌ها را به کمک دوستان خود به فارسی ترجمه می‌کرد و نمایش می‌داد.

آثارویرایش

نمایشنامه‌نویسیویرایش

  1. نمایشنامه بتکده هندی
  2. نمایشنامه پول یا وجدان
  3. نمایشنامه حسن صورت یا حسن سیرت
  4. نمایشنامه حیله و حقیقت
  5. نمایشنامه خسرو و شیرین
  6. نمایشنامه عزیز و عزیزه
  7. نمایشنامه کلبه عمو تم
  8. نمایشنامه لیلی و مجنون
  9. نمایشنامه یوسف و زلیخا

بازیگریویرایش

  1. بسم‌الله (۱۹۲۵)، در نقش بَی.
  2. دختر گیلان (۱۹۲۸).

منابعویرایش

  • روزنامه اطلاعات، پنجشنیه ۹ تیر ۱۳۱۱، سال هفتم، شماره ۱۶۴۱،ص۲