باز کردن منو اصلی
نیاگاو
Aurochse.jpg
اسکلت یک نیاگاو نر در موزه تاریخ طبیعی دانمارک
وضعیت بقا
آرایه‌شناسی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پستانداران
راسته: جفت‌سم‌سانان
تیره: گاوان
Species: B. primigenius
نام علمی
Bos primigenius
Bos primigenius map.jpg
پراکندگی زیرگونه‌های مختلف نیاگاو در دنیا :

اوراسیایی (قرمز)، هندی (بنفش)، شمال آفریقایی (سبز)

نیاگاو یا اروخص (به انگلیسی: aurochs) (نام علمی: Bos primigenius) نام یک گونه از زیرخانواده گاویان است. این حیوان جد گاو اهلی است که حدود ۲ میلیون سال پیش پدید آمد و در اروپا، آسیا و شمال آفریقا زندگی می‌کرد. اهلی شدن آن‌ها حدود ۸۰۰۰ سال پیش در خاورمیانه (جایی در جنوب قفقاز و شمال میان‌رودان) اتفاق افتاد. شواهدی وجود دارد که آن‌ها به طور جداگانه در هند و شمال آفریقا هم اهلی شدند.

ویژگی‌هاویرایش

 
تندیس نیاگاو در یک موزه تاریخ طبیعی

نیاگاو نسبت به گاو اهلی دارای اندامی قوی‌تر و پاهایی بلندتر بود و از چالاکی و سرعت بسیار بیشتری نسبت به گاوهای اهلی برخوردار بود. این گاوها جانورانی اجتماعی بودند و به صورت گله‌ای زندگی می‌کردند. نیاگاوها بزرگ‌ترین پستانداران عصر هولوسن در اروپا محسوب می‌شوند. بزرگ‌ترین اعضای این گونه که ساکن آلمان و دانمارک بودند حدود ۱۵۵ تا ۱۸۰ سانتی‌متر برای نرها و ۱۳۵ تا ۱۵۵ سانتی‌متر برای ماده‌ها طول داشتند. وزن نیاگاوها به حدود ۷۰۰ کیلوگرم هم می‌رسید اما نیاگاوهایی که در عصر پلیستوسن زندگی می‌کردند تا ۱۵۰۰ کیلوگرم هم وزن داشتند.

شکارچیانویرایش

 
یک غارنگاره از نیاگاوها در غارهای لاسکو فرانسه

گوساله این نوع گاوها توسط گرگ‌ها و گاهی خرس‌ها شکار می‌شدند. گاوهای بالغ اما اغلب توسط شیرها و ببرها شکار می‌شدند. با این وجود اصلی‌ترین شکارچی این حیوانات انسان‌ها بودند که در نهایت عامل انقراض آنان شدند.

انقراضویرایش

 
یک شاخ تزئین شده برای زیگیسموند سوم واسا پادشاه لهستان این شاخ متعلق به آخرین نیاگاو نر بود

تا سده ۱۳ میلادی زیستگاه این گاوها محدود به لهستان، لیتوانی، مولداوی، ترانسیلوانیا و پروس شرقی شد. همین نیاگاوهای باقی‌مانده نیز به تدریج از تعدادشان کاسته شد و تا سده ۱۶ میلادی محدود به لهستان شدند. طبق یک سرشماری در سال ۱۵۶۴ میلادی تنها ۳۸ نیاگاو در لهستان زنده مانده بودند این تعداد در سال ۱۵۶۶ میلادی به ۲۴ نیاگاو کاهش یافت و در سال ۱۶۲۰ میلادی تنها ۴ نیاگاو زنده وجود داشتند و در نهایت در سال ۱۶۲۷ میلادی با مرگ آخرین بازمانده این گونه که یک نیاگاو ماده بود و با مرگ طبیعی در یاکتوروو جان سپرد نسل این گونه برای همیشه منقرض گشت. شکار بی‌رویه، تخریب زیستگاه و انتقال برخی بیماری‌ها از گاو اهلی به نیاگاو باعث انقراض نیاگاو شد.

منابعویرایش

پیوند به بیرونویرایش