هلال (نشانه)

نماد گام‌های ماه

هِلال یا بَرن[۱] یا ماهِ نو یا ماهچه، در هنر و نشان‌گذاری بیشتر شکل به‌دست‌آمده از جدا کردن یک دایره از یک صفحهٔ گرد است که شکل باقی‌ماندهٔ دو کمان دایره‌ای با شعاع‌‌های متفاوت می‌باشد که همدیگر را در دو نقطه قطع می‌کنند. این نماد هلال که پیش از قرن ۱۵ میلادی کمتر سابقهٔ استفاده دارد؛ یکی از نمادهای اسلام به شمار می‌‌آید که احتملاً به جهت مقابله با نماد صلیب مسیحیان در جنگ‌های صلیبی، شکل و انسجام گرفته‌است. بیشتر کارکرد این نماد اسلام، در مناطق ترکیه و سوریهٔ امروزی گزارش شده‌است. در خصوص علت استفاده از نماد هلال برای اسلام، گمانه‌زنی‌های مختلفی شده‌است از جمله:[۲]

  • اشاره به معجزهٔ پیامبر اسلام در خصوص شق‌القمر
  • تابیدن هلال ماه برای محمد در طول سفرش از مکه به مدینه (که آغاز تاریخ مسلمانان و ایجاد تاریخ هجری قمری شد)
  • نمادی برای نمایش قبله که در بالای مساجد قرار می‌گرفت تا مسافران با توجه به نوک هلال، جهت قبله را کشف نمایند.
یک هلال عثمانی
مجسمهٔ هلال ماه

پرچم‌هاویرایش

از نماد هلال در پرچم کشورهای اسلامی بسیاری از جمله: الجزایر، آذربایجان، مالزی، موریتانی، پاکستان، تونس، ترکیه، ترکمنستان و ازبکستان استفاده شده است.[۳]

 
پرچم ترکیه از ۱۹۳۶
 
پرچم پاکستان

نگارخانهویرایش

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. لغت‌نامهٔ دهخدا، درآیند «برن»
  2. «راز نشان «هلال» در کشورهای اسلامی». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۱۶-۰۱-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۵-۱۶.
  3. «نشانه هلال ماه». نشانه هلال ماه - پرسمان. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۵-۱۶.