وزارت راه و شهرسازی

یکی از وزارتخانه‌های ایران
(تغییرمسیر از وزارت راه و ترابری)

وزارت راه و شهرسازی یکی از وزارت‌خانه‌های دولت ایران است. در تاریخ ۳۱ خرداد ۱۳۹۰ با رأی مجلس و تأیید شورای نگهبان وزارت راه و ترابری با وزارت مسکن و شهرسازی ادغام شده وزارت راه و شهرسازی را تشکیل داد.

وزارت راه و شهرسازی
Emblem of Iran.svg
اطلاعات کلی سازمان
بنیادگذاری ۶ تیر ۱۳۹۰
سازمان‌های پیشین وزارت راه و ترابری
وزارت مسکن و شهرسازی
حوزهٔ قدرت جمهوری اسلامی ایران
ستاد تهران
وزیر مسئول محمد اسلامی
وبگاه
https://mrud.ir

مختصات: ۳۵°۴۴′۴۸٫۲″ شمالی ۵۱°۲۵′۱۴٫۵″ شرقی / ۳۵٫۷۴۶۷۲۲°شمالی ۵۱٫۴۲۰۶۹۴°شرقی / 35.746722; 51.420694

این وزارت متولي ادارهٔ امور حمل و نقل زمینی، دریایی و هوایی در محدودهٔ داخلی کشور و ارتباطات ترابری میان ایران و دیگر کشورهای جهان و سياستگذاري حوزه مسكن و شهرسازي مي باشد.

هم‌اکنون محمد اسلامی مسئول این وزارتخانه است.

تاریخچهٔ وزارتخانهویرایش

 
ساختمان وزارت راه و شهرسازی در تهران

ساختار و سازمان وزارت راه و ترابری در درازای مدتی که از فعالیت آن می‌گذشته‌است به دلیل ضرورت‌های ملی به دفعات دچار تغییر و تحول گشته‌است. روند این تحول را می‌توان به دوره‌های زیر تقسیم‌بندی نمود:

وزارت فوائد عامه ايرانویرایش

در سال ۱۲۹۸ هجری قمری و در دوران سلطنت ناصرالدین‌شاه وزارت فوائد عامه بنیانگذاری شد و امور مربوط بر ساخت راه، پل و راه‌داری برعهدهٔ وزارت‌خانهٔ مذکور گذاشته شد. این وزارتخانه تدریجاً در سال‌های پس از بنیانگذاری به وظائف دیگری مانند تجارت و فلاحت پرداخته که به همین دلیل بعدها به نام فوائد عامه و تجارت و فلاحت تغییر نام یافته‌است. هزینه‌های راه‌سازی در این دوران با اخذ «باج راه» که در راه‌دارخانه‌ها گرفته می‌شده تأمین می‌گردید و این مبلغ سالیانه از سه میلیون ریال تجاوز نمی‌کرد.

ادارهٔ کل طرق و شوارعویرایش

از سال ۱۳۰۱ اداره‌ای به نام «ادارهٔ کل طرق و شوارع» در وزارت فلاحت و تجارت و فوائد عامه به منظور اقدام مؤثر برای ساختمان راه‌ها، نگهداری و بهره‌برداری تشکیل گردید. ادارهٔ کل طرق و شوارع، راه‌های کشور را به نواحی مختلف تقسیم و مسئولیتی برای ادارهٔ امور تعمیر و نگهداری آن‌ها معین کرد.

تشكيل وزارت طرق و شوارعویرایش

در ۲۷ اسفند ۱۳۰۸ به موجب قانونی که از مجلس شورای ملی گذشت، ادارهٔ کل طرق و شوارع به وزارت طرق و شوارع تبدیل و در ۲۸ فروردین ۱۳۰۹ سید حسن تقی‌زاده به عنوان نخستین وزیر طرق و شوارع به مجلس شورای ملی معرفی شد. با تأسیس این وزارتخانه، راه‌سازی در ایران گسترش یافت و با امکاناتی که تدریجاً فراهم شد برنامه‌ها و پروژه‌های راه‌سازی ادامه پیدا کرد.

تشکیل وزارت راهویرایش

در سال ۱۳۱۵ وزارت طرق و شوارع با تصویب مجلس شورای ملی به وزارت راه تغییر نام یافت.

تغییر نام وزارت راه به وزارت راه و ترابریویرایش

در تاریخ ۱۶ تیر ۱۳۵۳ به‌منظور اعمال سیاست جامع و هماهنگ برای ترابری کشور و توسعه و تجهیز، گسترش، نگاهداری و ایجاد تأسیسات زیربنایی آن با توجه به مقتضیات توسعهٔ اجتماعی، اقتصادی و عمرانی و دفاع ملی با رعایت قوانین مربوط نام وزارت راه به وزارت راه و ترابری تغییر یافت.

تشکیل وزارت آباداني و مسكنویرایش

بموجب قانون مشتمل بر 10 ماده و 7 تبصره در مورخ 1342/12/22 به تصويب رسيد، وزارتخانه اي از تلفيق بانك ساختماني، سازمان خانه¬سازي وزارت دارائي و دفاتر فني سازمان برنامه به نام «وزارت آباداني و مسكن» تاسيس و موجوديت يافت.

ادغام و جابه‌جاییویرایش

طبق برنامهٔ پنجم توسعه برای کوچک‌سازی دولت قرار بود که وزارت‌خانه‌های دولت از ۲۱ (که پس از تشکیل وزارت ورزش و جوانان به ۲۲ تا رسید) به ۱۷ تا بکاهد. برای همین دولت تصمیم گرفت که فرآیند ادغام چند وزارت‌خانه را آغاز کند؛ از جمله ادغام وزارت راه و ترابری در مسکن و شهرسازی. از این رو ماجرا در هیئت دولت تصویب شد و آمادهٔ ارائه به مجلس.[۱] پس در آغاز ادغام دو وزارت‌خانهٔ راه و ترابری و مسکن و شهرسازی در هیئت دولت تصویب شد و وزارت امور زیربنایی نام گرفت. در آن هنگام وزارت راه و ترابری پس از استیضاح حميد بهبهاني هنوز زیر دست رئیس‌جمهور بود. وی همان وزیر مسکن و شهرسازی علی نیکزاد را به سرپرستی وزارت گماشت و برای وزارت امور زیربنایی به مجلس معرفی کرد.[۲]

در ۴ خرداد ۱۳۹۰ لایحهٔ وظیفه‌ها و اختیارات وزارت را به مجلس دادند.[۳]

۱۱ خرداد مجلس به ادغام وزارت‌خانه‌های راه و ترابری، مسکن و شهرسازی و ارتباطات و فناوری اطلاعات رأی داد و وزارت امور زیربنایی و ارتباطات رای داد[۴] که شورای نگهبان، چون دولت ادغام وزارت ارتباطات با این دو را تصویب نکرده‌بود، رد کرد.

در تاریخ ۳۱ خرداد ۱۳۹۰ با تصویب مجلس شورای اسلامی و در ۱ تیر تأیید شورای نگهبان قانون اساسی،[۵] وزارت راه و ترابری با وزارت‌خانهٔ مسکن و شهرسازی ادغام شد و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات از او بیرون رفت،[۶] و با تصویب مجلس تغییر نام آن را،[۷] وزارت راه و شهرسازی درست شد. پس همهٔ وظیفه‌های دو وزارت‌خانه و وزیرهایشان به وزارت نوین و وزیر او رسید.[۸]

ماموريت ها و چشم اندازهاویرایش

  • تامین راه های كشور اعم از زمینی (راه و راه آهن) و راه های دریائی و هوائی
  • اداره امور ترابری كشور، پی ریزی سیاست جامع هماهنگ برای آن و ایجاد توسعه، تجهیز، گسترش و نگاهداری تاسیسات زیربنائی آن با توجه به مقتضیات توسعه اجتماعی، اقتصادی، عمرانی و دفاع ملی
  • تعیین مراكز جمعیتی و تعادل مطلوب بین جمعیت و وسعت شهرها در سطح كشور به منظور برنامه ریزی عمران منطقه ای و استفاده بهتر از منابع سرزمین نظیر خاك و آب و جلوگیری از ایجاد مشكلات شهری در اثر رشد و توسعه ناموزون آن ها و در نتیجه اتلاف منابع اقتصادی و انسانی كشور
  • مدیریت یكپارچه زمین با همكاری دستگاه های اجرائی
  • تامین رفاه اجتماعی در زمینه مسكن
  • مشاركت در ساماندهی بازار سرمایه در امر زمین و مسكن
  • كمك به حفظ تعادل اقتصادی از طریق اعمال سیاست های تشویقی و استفاده از سرمایه گذاری درامر ساختمان و مسكن
  • راهبری تحقیقات ساختمانی به منظور ایمن سازی ساختمان ها در قبال حوادث طبیعی، استفاده بهتر از منابع و مصالح محلی و افزایش كیفیت مصنوعات ساختمانی
  • هماهنگی و تمركز درتهیه واجرای طرح ها وساختمان های دولتی و عمومی در سطح كشور

معاونت هاي ستادي وزارت راه و شهرسازيویرایش

  • معاونت برنامه‌ریزی و مدیریت منابع
  • معاونت مسکن و ساختمان
  • معاونت توسعهٔ مدیریت و منابع انسانی
  • معاونت حمل و نقل
  • معاونت معماری و شهرسازی
  • معاونت حقوقی، امور مجلس و استان‌ها

معاونان وزير ستاديویرایش

  • معاون برنامه ريزي و مديريت منابع: دکتر امیرمحمود غفاری
  • معاون مسكن و ساختمان: محمود محمودزاده
  • معاون توسعه مديريت و منابع انساني: نعمت الله تركي
  • معاون حمل و نقل و رييس كميته پدافند غيرعامل وزارت راه و شهرسازي: مهندس شهرام آدم نژاد
  • معاون شهرسازي و معماري: مهندس فرزانه صادق مالواجرد
  • معاون حقوقي و امور مجلس و استان ها: مهران كفاش

سازمان‌ها، شركت ها، و مراكز تابعهویرایش

معاونان وزير و روساي سازمان‌ها، شركت ها، و مراكز تابعهویرایش

  • معاون وزير و مديرعامل سازمان بنادر و دريانوردی: مهندس محمد راستاد
  • معاون وزير و رئيس سازمان مجری ساختمانها و تأسيسات دولتی و عمومی: مهندس محمد جعفر عليزاده
  • معاون وزیر و رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل شرکت راه آهن جمهوري اسلامي ايران: مهندس سعيد رسولي
  • معاون وزیر و مدیرعامل و رئیس هیات مدیره سازمان ملی زمین و مسکن: مهندس علي نبيان
  • معاون وزير و رئيس سازمان هواشناسی كشور: دكتر سحر تاجبخش مسلمان
  • مركز تحقيقات راه، مسكن، و شهرسازي: دكتر شكرچي زاده
  • مدير عامل شركت هواپيمايی جمهوری اسلامی ايران: عليرضا برخور
  • معاون وزير و رئيس سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای: مهندس عبدالهاشم حسن نيا
  • رییس سازمان هواپیمایی کشوری: خلبان تورج دهقاني زنگنه
  • معاون وزير و مديرعامل شركت ساخت و توسعه زيربناهای حمل و نقل: دكتر خيرالله خادمي
  • رییس هیات مدیره و مدیر عامل شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران: سياوش اميرمكري
  • مديرعامل شركت آزمايشگاه فنی و مكانيك خاك: مجيد كيان پور
  • رئيس بنياد مسكن انقلاب اسلامي: عليرضا تابش
  • مدیر عامل شرکت شهر فرودگاهي امام خميني (ره): محمد مهدي كربلايي
  • معاون وزیر، رئیس هیات مدیره و مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران: دكتر مهدي عبوري
  • قائم‌مقام وزیر در طرح مسکن مهر: احمد اصغري مهرآبادي

شوراهاي عالي زيرمجموعهویرایش

  • شوراي عالي هماهنگي ترابري كشور
  • شوراي عالي فني امور زيربنايي حمل و نقل
  • شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران
  • ستاد ملي بازآفريني پايدار
  • كميسيون ايمني راه ها
  • شوراي عالي سازماندهي مبادي ورودي و خروجي مجاز زميني كشور
  • شوراي عالي هواپيمايي كشوري

چارت سازمانيویرایش

منابعویرایش

  1. اطلاع‌رسانی دولت:::.: آمادگی دولت برای تشکیل وزارت امور زیربنایی و معرفی وزیران به مجلس[پیوند مرده]
  2. اطلاع‌رسانی دولت:::.: معرفی علی نیکزاد به عنوان وزیر امور زیربنایی به مجلس شورای اسلامی[پیوند مرده]
  3. اطلاع‌رسانی دولت:::.: لایحه وظایف و اختیارات وزارتخانه امور زیربنایی امروز به مجلس داده می‌شود[پیوند مرده]
  4. خانهٔ ملت - خبرگزاری مجلس شورای اسلامی[پیوند مرده]
  5. «پورتال شورای نگهبان». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ نوامبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۵ ژوئن ۲۰۱۱.
  6. «خانه ملت - خبرگزاری مجلس شورای اسلامی». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ ژانویه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۳ ژوئن ۲۰۱۱.
  7. «خانه ملت - خبرگزاری مجلس شورای اسلامی». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ ژانویه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۳ ژوئن ۲۰۱۱.
  8. «خانه ملت - خبرگزاری مجلس شورای اسلامی». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ ژانویه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۳ ژوئن ۲۰۱۱.

پیوند به بیرونویرایش