ویتامین ب۳

نیاسین یا ویتامین ب۳ (انگلیسی: Vitamin B3‎) نوعی ویتامین از دسته ویتامین‌های گروه ب است که سه نوع دارد: نیکوتینامید، نیاسین و نیکوتینامید ریبوزید.[۱] هر سه نوع ویتامین یاد شده، در بدن مبدل به نیکوتین‌آمید آدنین دی‌نوکلئوتید (NAD) می‌شوند.[۱] مادهٔ NAD برای حیات بشر ضروری است و بدن انسان قادر نیست آنرا بدون حضور ویتامین ب۳ یا تریپتوفان بسازد.[۱] نیکوتینامید ریبوزید در سال ۲۰۰۴ میلادی کشف شد.[۱] به این گروه سه تایی از ویتامین‌ها، گاهی ویتامین ب۳ کمپلکس گفته می‌شود.[۲]

مکانیسم عملکردویرایش

حضور مادهٔ نیکوتین‌آمید آدنین دی‌نوکلئوتید (NAD) به همراه نوع فسفریله آن نیکوتین‌آمید آدنین دی‌نوکلئوتید فسفات (NADP) در بدن جهت فرایند بازسازی دی‌ان‌ای و انتقال یون‌های کلسیم الزامی است.[۳]

منابع ویتامین نیاسینویرایش

ویتامین ب۳ موجود در انواع لوبیا، شیر، گوشت و تخم‌مرغ به‌خوبی در بدن جذب می‌شود. در آرد غنی‌شده نیز نوع غیر-کوآنزیمی این ویتامین (موسوم به نیاسین آزاد) به وفور یافت می‌شود. دانه‌های غلات چندان ویتامین ب۳ ندارند.[۳]

دوز روزانهٔ نیاسینویرایش

میزان موردنیاز روزانهٔ نیاسین یا ویتامین ب۳ به شرح زیر است:[۴]

نوزادان

  • از تولد تا ۶ ماه: ۲ میلی‌گرم در روز
  • ۷ تا ۱۲ ماه: ۴ میلی‌گرم در روز

کودکان

  • ۱ تا ۳ سال: ۶ میلی‌گرم در روز
  • ۴ تا ۸ سال: ۸ میلی‌گرم در روز
  • ۹ تا ۱۳ سال: ۱۲ میلی‌گرم در روز

نوجوانان و بزرگ‌سالان

  • مردان ۱۴ سال به بالا: ۱۶ میلی‌گرم در روز
  • زنان ۱۴ سال به بالا: ۱۴ میلی‌گرم در روز

شرایط ویژه

  • زنان باردار: ۱۸ میلی‌گرم در روز
  • زنان شیرده: ۱۷ میلی‌گرم در روز

کمبود نیاسینویرایش

برخی از نشانه‌های کمبود نیاسین در بدن عبارت‌اند از:

  • از دست دادن حافظه و پریشانی ذهنی
  • بی‌حالی
  • افسردگی
  • سردرد
  • اسهال
  • مشکلات پوستی

کمبود شدید نیاسین یا ویتامین ب۳ سبب بروز بیماری پلاگر می‌شود که در افراد الکلی شایع‌تر است. علائم این بیماری شامل استفراغ، بی‌اشتهایی، شکم‌درد و خستگی عمومی است.[۳] این بیماری اغلب در کشورهای درحال‌توسعه که رژیم غذایی متنوعی ندارند، رخ می‌دهد.

مسمومیتویرایش

حداکثر میزان مجاز ویتامین ب۳، ۳۵ میلی‌گرم در روز است. در دوزهای روزانه ۳۰ میلی‌گرم هم برافروختگی و قرمزی پوست گزارش شده‌است که همیشه از ناحیهٔ صورت آغاز شده و گاهی با خشکی پوست، خارش، بی‌حسی و سردرد همراه بوده‌است.[۳] مسمومیت کبدی، جدی‌ترین عارضهٔ ویتامین ب۳ است که در دوزهای بیشتر از ۲ گرم در روز رخ می‌دهد.[۵] هپاتیت ناگهانی مرگبار در دوزهای ۳ تا ۹ گرم در روز گزارش شده که نیازمند پیوند کبد است. سایر عوارض شامل پیش‌دیابت، افزایش دفع اوره در ادرار، ورم لکه زرد، و کیست لکه زرد است.[۳]

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ Stipanuk, Martha H.; Caudill, Marie A. (2013). Biochemical, Physiological, and Molecular Aspects of Human Nutrition - E-Book. Elsevier Health Sciences. p. 541. ISBN 978-0-323-26695-6. Vitamin B3... potentially includes three different molecular forms: nicotinic acid, niacinamide, and nicotinamide riboside
  2. Silvestre, Ricardo; Torrado, Egídio (2018). Metabolic Interaction in Infection. Springer. p. 364. ISBN 978-3-319-74932-7. Niacin or nicotinate, together with its amide form nicotinamide, defines the group of vitamin B3 complex
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ Suter, Paolo; Russell, Robert (2018). "Chapter 326: Vitamin and Trace Mineral Deficiency and Excess". Harrison's Principles of Internal Medicine, 20th Ed. New York, NY: McGraw-Hill. ISBN 978-1-259-64403-0.
  4. https://www.mizanonline.com/fa/news/351108/نیاز-روزانه-بدن-به-ویتامین-b3-چقدر-است
  5. Goodman & Gilman's the pharmacological basis of therapeutics. Goodman, Louis S. (Louis Sanford), 1906-2000. , Hardman, Joel G. , Limbird, Lee E. , Gilman, Alfred Goodman, 1941-2015. (10th ed.). New York: McGraw-Hill. 2001. ISBN 0-07-135469-7. OCLC 46548349.