باز کردن منو اصلی

فروکافت یا کاتالیز (به انگلیسی: Catalysis)، تغییر در سینتیک یک واکنش شیمیایی با بهره‌جویی از یک کاتالیزگر است. بیشتر هدف از کاتالیز، تهییج مرحلهٔ آغازین واکنش است؛ به عبارت دیگر، کاتالیزگر نقش یک آغازگر را بازی می‌نماید.

به واکنشی که در آن کاتالیز صورت پذیرد، واکنش کاتالیتیک یا فروکافته گفته می‌شود.

انواع کاتالیزویرایش

 
سازوکار کاتالیتیک در واکنش SHOP

سازوکارهاویرایش

شناس‌ترین سازوکارهای واکنش‌های کاتالیتیک در زیر آمده‌اند:

سازوکارهای کاتالیز ناهمگنویرایش

سازوکار لنگمویر-هینشلوودویرایش

سازوکار لنگمویر-هینشلوود[۱]از مراحل جذب، انتشار در سطح و واجذب تشکیل شده است. سپس واکنش‌دهنده‌های A و B از فاز گازی بر سطح کاتالیزگر ،جذب سطحی بشوند:[۲]

 

 

گونه‌های جذب‌شده بر سطح کاتالیزگر جذب شده و با C واکنش می‌دهند:

 

در مرحلهٔ آخر C واجذب می‌شود:

 

سازوکار الی-ریدیلویرایش

 

 

 

سازوکار مارس فن‌کرولنویرایش

 

 

 

 

سازوکارهای کاتالیز همگنویرایش

کاتالیز اسید - بازویرایش

 
 
 

کاتالیز فلزهای واسطهویرایش

کاتالیز فلزهای واسطه نیز از کاتالیزهای همگن به شمار می‌رود.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. IUPAC, Compendium of Chemical Terminology, 2nd ed. (the "Gold Book") (1997). Online corrected version:  (2006–) "{{{title}}}".
  2. "Surface Science: Foundations of Catalysis and Nanoscience, von Kurt W. Kolasinski". books.google.de. Retrieved 2009-12-03.