کتابخانه یگانگی

کتابخانه اردشیر یگانگی یا کتابخانه یگانگی نام یکی از کتابخانه‌های قدیمی و تخصصی تهران است که ۶۴ سال پیش توسط فرنگیس یگانگی، به نام همسر مرحومش، اردشیر یگانگی، بنیان گذاشته شد.[۱] این کتابخانه که در خیابان جمهوری و در کوچه کیخسرو شاهرخ قرار دارد،[۲] یک مرجع تخصصی برای پژوهشگران دین زرتشتی و ایران باستان است.

کتابخانه اردشیر یگانگی
Yeganegi-lib.jpg
نمایی از کتابخانه یگانگی
کشورایران
نوعکتابخانه تخصصی
تأسیس۱۳۳۷
موقعیتخیابان جمهوری، تهران
گردآوری
شمار۱۵۰۰۰ جلد
دسترسی و استفاده
شمار اعضاپژوهشگران دین زرتشتی و ایران باستان، عموم مردم
اطلاعات دیگر
مدیرنوشین فرامرزیان

پیشینهویرایش

در سال ۱۳۳۷، فرنگیس یگانگی، کتابخانه‌ای را با هزینه خودش به یاد بود همسرش، اردشیر یگانگی، که پنج سال پیش از آن درگذشته بود، برای استفاده عموم بنام بنا کرد و آن را «کتابخانه اردشیر یگانگی» نامید.[۳] کتابخانه یگانگی، یکی از مراجع تخصصی برای پژوهشگران دین زرتشتی است و منبع خوبی برای فعالیت‌های تحقیقاتی و پژوهشی محسوب می‌شود، بسیاری از نویسندگان مشهور غربی، طی سالیان متمادی از این کتابخانه بازدید داشته‌اند و آثار خود را به آن اهدا کرده‌اند. کتابخانه یگانگی ۲۵۰ متر مربع مساحت دارد و بر روی زمینی که متعلق به انجمن زرتشتیان تهران است، احداث و به آن انجمن واگذار شده‌است. در آغاز این کتابخانه محل انجمن فرهنگ ایران باستان نیز بود.

شرایط استفاده از این کتابخانه به گونه‌ای است که پژوهشگران و علاقه‌مندان به آسانترین نحو بتوانند از منابع آن بهره‌برداری کنند.[۱]

کتاب‌هاویرایش

به هنگام تأسیس تعداد ۲۵۰۰ جلد کتاب توسط فرنگیس یگانگی و «خورشیدبانو هومَجی» به کتابخانه یگانگی اهدا شد که بیشتر این کتاب‌ها مربوط به دین زرتشت و فرهنگ ایران باستان بودند. از آن پس تا سال ۱۳۸۲ تعداد کتاب‌ها به ۶۰۰۰ عدد افزایش یافت که بیشتر آن‌ها توسط نویسندگان معتبر و افراد جامعه اهدا شده بود.[۴] در حال حاضر[۵] این کتابخانه دارای ۳۳ جلد کتاب دستنویس خطی، نقاشی‌های نایاب و بیش از ۱۴ هزار جلد کتاب، مجله و مرجع است. کتابهای این مجموعه شامل کتابهای تخصصی دینی، موضوعات مرتبط با ایران باستان و کتابهایی با چاپ سنگی یا چاپ بمبئی است. علاوه بر این کتابهای دینی سایر ادیان الهی مانند قرآن مجید، انجیل و تورات، نیز نگهداری می‌شوند. همچنین این کتابخانه دارای آرشیوی از شماره‌های چاپ شده مجلات، نشریات و روزنامه‌های جامعه زرتشتیان نظیر "هوخت"، "فروهر"، "چیستاً و "مهنامه زرتشتیان" می‌باشد.

برخی از این کتاب‌ها به دلیل قدمت و محتوا بسیار ارزشمند بوده و نسخه دیگر آن‌ها بعد از کتابخانه یگانگی ممکن است در کتابخانه مجلس یافت شود.[۴]

اهداکنندگان سرشناسویرایش

کتابخانه یگانگی، علاوه بر پژوهشگران ایرانی، برای نویسندگان سرشناس غربی نیز، مجموعه‌ای ارزشمند محسوب می‌شود و بسیاری از آن بازدید و دستنوشته‌ها و کتابهای خود را اهدا کرده‌اند. می‌توان در میان آن‌ها به «نیبلگ» (اوستاشناس آلمانی)، مری بویس (پژوهشگر مطالعات دین زرتشتی)، «آلبرتو کانتر» (استاد بخش زبانشناسی دانشگاه سالامنکای اسپانیا)[۶] و ابراهیم پورداوود (ایران‌شناس و نخستین مترجم فارسی اوستا) اشاره کرد.[۷]

بازسازیویرایش

کتابخانه یگانگی، از سال ۱۳۸۴ به مدت دو سال برای تعمیر و بازسازی تعطیل شد و پس از انجام عملیات بازسازی به سرپرستی خانم نوشین فرامرزیان، در اول اسفندماه ۱۳۸۶ بازگشایی شد.[۱] در مراسم بازگشایی تعدادی از شخصیتهای فرهنگی، متخصصان تعمیر و بازسازی کتابهای قدیمی به همراه نماینده و اعضای هیئت مدیره انجمن زرتشتیان حضور داشتند. در این مراسم کامبیز یگانگی، فرزند فرنگیس و اردشیر یگانگی که بخشی از هزینه‌های بازسازی کتابخانه را تقبل کرده بود، نیز حضور داشت و اهداف و باورهای مادرش را از بنیان‌گذاری این کتابخانه بیان کرد.[۸]

ساختمان این کتابخانه پس از بازسازی کامل، دارای امکاناتی چون سیستمهای امنیتی، کتابخانه دیجیتالی، قفسه بندی‌های استاندارد، محل مخصوص نگهداری کتابهای موزه‌ای و نرم‌افزار تحقیقاتی و کتابداری شد.[۹]

مرکز مرمت تخصصی کتابویرایش

اتاق مرمت کتابخانه یگانگی، نخستین مرکز مرمت تخصصی آثار نوشتاری زرتشتیان ایران است و این مرکز بعد از کتابخانه مجلس، کتابخانه ملی، کتابخانه آستان قدس رضوی و کتابخانه مرعشی نجفی پنجمین مرکز ترمیم کتابهای قدیمی و دستنویس در ایران است.[۱۰] بسیاری از کتابهای قدیمی و آسیب دیده کتابخانه یگانگی، توسط کارآموز مرمت این کتابخانه و با همکاری مرمت گران کتابخانه مجلس باز سازی شده‌است.[۱۱]

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «بهره‌برداری پژوهشگران از کتابخانه یگانگی آغاز شد». انجمن زرتشتیان تهران. ۱۳۸۶/۱۲/۲۹. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۵. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  2. «نشانی و تلفن کتابخانه یگانگی». بانک اطلاعات شهری دورموند. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ ژوئن ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۳ فوریه ۲۰۱۵.
  3. «نشانی کتابخانه اردشیر یگانگی». تارنمای کتاب اول.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «بهترین مکان برای پژوهشگران دین زرتشت/ گزارشی از کتابخانه اردشیر یگانگی». مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. ۱۳۹۳/۳/۵. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  5. نگین شهریاری فرد (۹ اردیبهشت ۱۳۸۹). «گزارش و تصاویری از بازدید دکتر اختیاری از کتابخانه یگانگی». تارنمای خبری تحلیلی برساد.
  6. بهرام برومند (پاییز ۱۳۹۲). «دستنویس اوستا موبد هوشنگی کتابخانه یگانگی و شناسایی کاتب دستنویس یسنای کتابخانه جمشید سروشیان» (PDF). کتابخانه، موزه و مرکزاسناد مجلس شورای اسلامی.
  7. «بهترین مکان برای پژوهشگران دین زرتشت/ گزارشی از کتابخانه اردشیر یگانگی». خبرگزاری کتاب ایران. ۴ خرداد ۱۳۹۳.
  8. «مراسم گشایش کتابخانه یگانگی تهران». تارنمای خبری همازور.
  9. «اول اسفند روز بازگشایی کتابخانه یگانگی». تارنمای خبری و تحلیلی برساد. ۲۵ بهمن ۱۳۸۶.
  10. «گشایش مرکز مرمت تخصصی آثار نوشتاری زرتشتیان ایران». کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی. ۱۴ آبان ۱۳۹۰.[پیوند مرده]
  11. «نسخه خطی وندیداد موجود در کتابخانه مجلس بیانگر غنای این مخزن عظیم است». کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی. ۱۳۸۸/۴/۱۰. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)

منابعویرایش