کتاب‌شناسی عبدالحسین زرین‌کوب

فهرست

این نوشتار فهرستی از آثار عبدالحسین زرین‌کوب (۲۷ اسفند ۱۳۰۱ – ۲۴ شهریور ۱۳۷۸) ادیب، تاریخ‌نگار، مترجم، منتقد ادبی و نویسندهٔ برجستهٔ ایرانی است.[۱][۲][۳][۴][۵]

کتاب‌شناسی
عبدالحسین زرین‌کوب
Zarinkoub.jpg
منابع و پانوشت

کتاب‌های ادبی پیرامون شعر و نثر

کتاب‌ها
عنوان توضیحات
فلسفهٔ شعر یا تاریخ تطور شعر و شاعری در ایران
بنیاد شعر فارسی ترجمه؛ اثر جیمز دارمستتر
شرح قصیدهٔ ترساییه خاقانی ترجمه به همراه تعلیقات و تصحیحات؛ اثر ولادیمیر مینورسکی
نقد ادبی جستجو در اصول و طرق و مباحث نقادی با بررسی در تاریخ نقد و نقادان
شعر بی دروغ، شعر بی نقاب بحث در فنون شاعری، سبک و نقد شعر فارسی با ملاحظات تطبیقی و انتقادی دربارهٔ شعر قدیم و شعر امروز
سیری در شعر فارسی بحثی انتقادی در شعر فارسی و تحول آن با نمونه‌هایی از شعر شاعران و جستجویی در اقوال تذکره‌نویسان
آشنایی با نقد ادبی
از گذشتهٔ ادبی ایران مروری بر نثر فارسی، سیری در شعر فارسی با نظری بر ادبیات معاصر
پیر گنجه در جستجوی ناکجاآباد دربارهٔ زندگی، آثار و اندیشه نظامی
دیدار با کعبهٔ جان دربارهٔ زندگی و آثار و اندیشه خاقانی
حدیث خوش سعدی دربارهٔ زندگی و اندیشهٔ سعدی
نامورنامه دربارهٔ فردوسی و شاهنامه
ادبیات فرانسه در قرون وسطی و رنسانس ترجمه؛ اثر وردن سولنیه
فن شعر ارسطو ترجمه؛ سال ۱۳۳۷
ارسطو و فن شعر ترجمه و تألیف؛ سال ۱۳۵۷
تکدرخت داستانی نمادی-فلسفی است که نخستین بار در سال ۱۳۴۷ در مجلهٔ یغما به چاپ رسید

کتاب‌ها در زمینهٔ عرفان و تصوف

کتاب‌ها
عنوان توضیحات
ارزش میراث صوفیه
از کوچه رندان دربارهٔ زندگی و اندیشهٔ حافظ، با همکاری فرانکلین
جستجو در تصوف ایران
دنبالهٔ جستحو در تصوف ایران
سرّ نی نقد و شرح تحلیلی و تطبیقی مثنوی
فرار از مدرسه دربارهٔ زندگی و اندیشهٔ امام غزالی
پله‌پله تا ملاقات خدا دربارهٔ زندگی، اندیشه و سلوک مولانا جلال‌الدین رومی
بحر در کوزه نقد و تفسیر قصه‌ها و تمثیل‌های مثنوی
از نی‌نامه گزیده مثنوی معنوی، با همکاری قمر آریان
صدای بال سیمرغ دربارهٔ زندگی و اندیشه عطار
نردبان شکسته تفسیر مثنوی معنوی مولانا، دفتر اول و دوم– قسمتی از کتاب گمشدهٔ نردبان آسمان
تصوف ایرانی در منظر تاریخی آن ترجمهٔ مجدالدین کیوانی
شعلهٔ طور دربارهٔ زندگی و اندیشه حلاج
در قلمرو وجدان سیری در عقاید، ادیان و اساطیر
متافیزیک ترجمه، اثر فلیسین شاله

نشر بی نا ۱۳۲۹[۶]

کتاب‌ها شامل مجموعه مقالات

کتاب‌ها
عنوان توضیحات
با کاروان حلّه چاپ اول ۱۳۴۳ - مجموعهٔ نقد ادبی، شامل ۳۰ گفتار
یادداشت‌ها و اندیشه‌ها شامل ۳۴ مقاله، به کوشش عنایت‌الله مجیدی
نه شرقی، نه غربی، انسانی چاپ‌اول ۱۳۵۳ - شامل ۱۹ مقاله
با کاروان اندیشه چاپ اول ۱۳۶۳ - شامل ۹ مقاله
دفتر ایام چاپ اول ۱۳۶۵ - مجموعه گفتارها، اندیشه‌ها و جستجوها؛ شامل ۲۰ مقاله
نقش بر آب چاپ اول ۱۳۶۸ - به همراه جستجویی چند در باب شعر حافظ، گلشن راز، گذشتهٔ نثر فارسی، ادبیات تطبیقی با اندیشه‌ها، گفت و شنودها و خاطره‌ها؛ شامل ۱۷ مقاله
از چیزهای دیگر چاپ اول ۱۳۵۶ - مجموعهٔ نقد، یادداشت، بررسی و نمایشواره؛ شامل ۱۹ مقاله
حکایت همچنان باقی چاپ اول ۱۳۷۶ - شامل ۳۴ مقاله

کتاب‌ها در زمینهٔ تاریخ اسلام و ایران

کتاب‌ها
عنوان توضیحات
دو قرن سکوت سرگذشت حوادث و اوضاع تاریخی ایران در دو قرن اول اسلام از حملهٔ عرب تا ظهور دولت طاهریان
تاریخ ایران بعد از اسلام
بامداد اسلام داستان آغاز اسلام و انتشار آن تا پایان دولت اموی
کارنامهٔ اسلام
تاریخ در ترازو دربارهٔ تاریخ و تاریخ گری و تاریخ‌نگاری
تاریخ مردم ایران ایران قبل از اسلام
تاریخ مردم ایران از پایان ساسانیان تا پایان آل بویه
روزگاران ایران، جلد ۱ از گذشتهٔ باستانی ایران
روزگاران، جلد ۲ از پایان ساسانیان تا تیموریان
روزگاران، ۳ جلد در یک جلد تاریخ ایران از آغاز تا سقوط سلطنت پهلوی
تاریخ ایران باستان (۴) تاریخ سیاسی ساسانیان، تألیف زرین‌کوب و روزبه زرین‌کوب
دو رساله دربارهٔ انقلاب مشروطیت ایران از محمد آقا ایروانی و ابوالقاسم ناصرالملک، به کوشش عبدالحسین زرین‌کوب و روزبه زرین‌کوب

کتاب‌های درسی

کتاب‌ها
ردیف عنوان توضیحات
۱ قرائت فارسی و تاریخ ادبیات برای سال چهارم و پنجم دبیرستان؛ ۱۳۳۵ - با همکاری چهار نفر از دانشمندان
۲ فارسی و دستور زبان برای دورهٔ اول دبیرستان؛ ۱۳۳۵ - با همکاری چهار نفر از دانشمندان
۳ نقد ادبی برای سال چهارم آموزش متوسطهٔ عمومی، رشتهٔ فرهنگ و ادب؛ ۱۳۵۶ - تألیف عبدالحسین زرین‌کوب و حمید زرین‌کوب
۴ ادبیات فارسی (۱) (قافیه و عروض– نقد ادبی) برای دورهٔ پیش‌دانشگاهی، رشته علوم انسانی؛ ۱۳۷۸ - تألیف تقی وحیدیان کامیار، دکتر زرین‌کوب و حمید زرین‌کوب

آثار گمشده

کتاب‌ها
ردیف عنوان توضیحات
۱ ادبیات فرانسه در دوران کلاسیک ترجمه از مجموعهٔ چه می‌دانم؛ پایان ترجمه ۱۳۲۹ که در دست ناشر مفقود شده‌است
۲ انسان الهی دربارهٔ زندگی و شخصیت علی بن ابی‌طالب؛ پایان تحریر اردیبهشت ۱۳۵۷؛ این کتاب در دفتر کار نویسنده در دانشکدهٔ ادبیات به دست اشخاص غیرمسئول از بین رفته‌است
۳ اسلام در نقش فرهنگ و سیاست دربارهٔ زندگی سید جمال‌الدین اسدآبادی؛ پایان تحریر اسفند ۱۳۵۶؛ این کتاب در دفتر کار نویسنده در دانشکدهٔ ادبیات به دست اشخاص غیرمسئول از بین رفته‌است
۴ نردبان آسمان شامل سه مجلد که نسخه خطی آن نزد ناشر مفقود شد؛ بخشی از این کتاب با عنوان «نردبان شکسته» منتشر شده‌است
۵ تاریخ ایران بعد از اسلام جلد دوم

زندگی‌نامه‌ها (خودنوشته‌ها)

زندگی‌نامه‌ها
ردیف عنوان توضیحات
۱ نقش بر آب (کوششی برای دست‌یابی به غیرممکن) مقالهٔ خودنوشت زرین‌کوب که در تاریخ ۲۹ اسفند ۱۳۶۱ در پاریس به رشتهٔ تحریر درآمده و در آن از روزگار کودکی و زندگی در شهر و خانواده و هم‌چنین چگونگی احوال و تحصیلات خود سخن گفته‌است
۲ حکایت همچنان باقی
۳ تقویم پارینه

مقدمه‌ها، تقریظ‌ها و تحشیه‌ها

مقدمه‌ها، تقریظ‌ها و تحشیه‌ها
عنوان توضیحات
یادداشتی دربارهٔ طنزنویسی مقدمه بر مجموعهٔ حضرت فیل، کتاب توفیق
تجدید عهدی با خاطرهٔ استاد مقدمه‌ای بر مجموعه مقالات و اشعار استاد فروزانفر
دکتر معین، استاد و پژوهنده مجموعه مقالات دکتر معین
روز وصل دوستداران یاد باد مجموعه مقالات حمید زرین‌کوب
یاد دوست مقدمه بر فرهنگ سخنوران خیامپور
تقریظ بر کتاب علویان طبرستان تألیف حکیمیان
تقریظ بر کتاب پستهٔ ایران تألیف محمدحسن ابریشمی
دیوان جامع شمس تبریزی شامل ۴۲۰۰۰ بیت اشعار فارسی و عربی و ملمعات و ۳۵۰۰ غزل و قصیده و مقطعات و ترجیعات و ۱۹۹۵ رباعی یه انضمام معانی لغات و شرح اصطلاحات
مقدمه بر کتاب گل و بلبل گزیدهٔ ۱۲ قرن شعر ایران، ترجمه به آلمانی، پوران‌دخت پیرایش
مقدمه بر دیوان حافظ تصحیح قزوینی
مقدمه بر کتاب زعفران ایران تألیف محمدحسن ابریشمی
کلیات دیوان شمس تبریزی مطابق نسخهٔ تصحیح شدهٔ بدیع‌الزمان فروزانفر
گزیده‌ای از داستان‌های مثنوی و غزل‌های شمس
کلیات دیوان شمس تبریزی
دیوان حافظ
دورهٔ کامل مثنوی معنوی مولانا جلال‌الدین محمد بلخی بر اساس نسخهٔ تصحیح شدهٔ رینولد نیکلسون
شرق نزدیک در تاریخ؛ یک سرگذشت پنج هزار ساله اثر فلیپ خوری حتی: ترجمهٔ قمر آریان
سقوط ساسانیان؛ فاتحین خارجی، مقاومت داخلی و تصویر پایان جهان اثر تورج دریایی

سخنرانی‌ها، مصاحبه‌ها و نامه‌ها

سخنرانی‌ها، مصاحبه‌ها و نامه‌ها
عنوان توضیحات
بسم الله: سفرهٔ ایرانی اصل مقاله به فرانسه در کنگرهٔ شرق‌شناسان ۱۹۶۴ دهلی ایراد شده‌است
نهضت‌های ملی ایران
گفتگویی در باب کتاب از کوچهٔ رندان مصاحبه
منتقد و شرایط نقد ادبی مصاحبه
در جلسهٔ بزرگداشت سخنان زرین‌کوب در مجلس بزرگداشت خودش
زمینهٔ تحقیقی و فلسفی مربوط به نظامی سخنرانی در کنگرهٔ بین‌المللی بزرگداشت نظامی در ایتالیا، چاپ در مجموعه سخنرانی‌های کنگره
فرهنگ عامه سخنرانی در انجمن اولیا و مربیان دبیرستان تجریش
تدریس ادبیات و مسألهٔ پدران و فرزندان سخنرانی
در جستجوی انسان گفتگو با حمید زرین‌کوب، برادر کوچک‌تر و مرحوم ایشان، در خیال و اندیشه
ملک‌الشعرای بهار سخنرانی در مراسم چهل و چهارمین سالگرد وفات بهار در دانشکدهٔ ادبیات
فرهنگ چند صدایی و فرهنگ تک صدایی مجلهٔ بخارا
گفتاری از زنده‌یاد عبدالحسین زرین‌کوب دربارهٔ ترجمهٔ دیوان رودکی به انگلیسی مجلهٔ بخارا
دو دیدار و گفتگو با دکتر زرین‌کوب تألیف عطا آیتی، بخارا
گفتگو با دکتر زرین‌کوب تألیف حسن جمشیدی
یاد و یادگاری از استاد زرین‌کوب مصاحبه؛ پرسش و پاسخ دانشجویان گروه تاریخ دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران با دکتر زرین‌کوب، به کوشش روزبه زرین کوب
نامه‌هایی از دکتر زرین‌کوب یه ایرج افشار کارنامهٔ زرین
نامه‌ای به برادرم نامه به احمد زرین‌کوب، دربارهٔ قصه و قصه‌نویسی
از چیزهای دیگر در افق قصه‌ها
هم جالب، هم قابل تأمل نامه به ماشاءالله آجودانی، دربارهٔ کتاب مشروطه ایرانی

فهرست عنوان اشعار زرین‌کوب

اشعار
ردیف عنوان
۱ بوسهٔ مهتاب
۲ چوپان عاشق
۳ نغمهٔ آواره
۴ آن شب
۵ چشمان تو
۶ مهتاب و شاعر
۷ اندوه جوانی
۸ خزان امسال
۹ عصیان
۱۰ بودن یا نبودن
۱۱ قصه‌ای برای خواهرم
۱۲ بن‌بست
۱۳ دیوپرست
۱۴ سیمرغ
۱۵ با مولانای روم
۱۶ از نقد حال ما
۱۷ کارنامهٔ زرین
۱۸ نقش رؤیا
۱۹ مناجات
۲۰ در راه بازگشت

منابع

  1. کتابچه مقالات همایش ملی نقد و بررسی آثار دکتر عبدالحسین زرین‌کوب. شابک ۹۶۴۹۶۰۳۳۶۰.
  2. «دکتر زرین کوب دارای مجموعه تالیفاتی شامل کتابها، مقالات، ترجمه و نقدها می‌باشد». کافه صور. ۲۰۱۸-۰۹-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۴-۲۳.
  3. «نگاهی به آثار عبدالحسین زرین‌کوب در گفتگو با احمد ابومحبوب». cgie.org.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۴-۲۳.
  4. لرستان. «استاد دکتر عبدالحسین زرین کوب». لرستان. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۴-۲۳.
  5. «سرنوشت مبهم آثار عبدالحسین زرین‌کوب». ایسنا. ۲۰۱۹-۰۳-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۴-۲۳.
  6. ایرج افشار. «کتابشناسی استاد زرین کوب به قلم دکتر ایرج افشار».