کلیسای جامع آلکساندر نوسکی (باکو)

یک کلیسای تخریب‌شده در شهر باکو


کلیسای جامع آلکساندر نوسکی (روسی: Александро-Невский Собор؛ ترکی آذربایجانی: Aleksandr Nevski Başkilsəsi) یک کلیسای ارتدکس روسی در شهر باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان بود، که در سال ۱۹۸۹ ساخته و به سال ۱۹۳۶ از سوی بلشویک‌ها تخریب شده‌است. این بنا روزگاری بزرگ‌ترین کلیسا در منطقه قفقاز جنوبی بود. بین مردم به عنوان «کلیسای طلادار» نیز معروف بود.[۱][۲]

کلیسای جامع آلکساندر نوسکی (باکو)
  • Александро-Невский Собор
  • Aleksandr Nevski Başkilsəsi
Alexander Nevsky Cathedral, Baku.jpg
کلیسای جامع آلکساندر نوسکی در باکو، سال ۱۹۰۰
۴۰°۲۵′ شمالی ۴۹°۵۳′ شرقی / ۴۰٫۴۱۷°شمالی ۴۹٫۸۸۳°شرقی / 40.417; 49.883
موقعیتباکو، «استان باکو»
کشور امپراتوری روسیه
مذهبکلیسای ارتدکس روسی
تاریخچه
اهدا«آلکساندر نوسکی» قدّس
اختصاص دادن۸ اکتبر ۱۸۹۸
معماری
وضعیت کاربردیتخریب شده
معمار
  • «روبرت مارفلد»
  • «ائوسیف قسلاوسکی»
نوع معماریکلیسای جامع
اتمام ساخت۱۸۹۸
تخریب۱۹۳۷
مشخصات
طول۵۵ متر (۱۸۰ فوت ۵ اینچ)
عرض۴۴ متر (۱۴۴ فوت ۴ اینچ)
ارتفاع۸۱ متر (۲۶۵ فوت ۹ اینچ)

تاریخچهویرایش

در سال ۱۸۷۸، «والریان پُزن» استاندار «استان باکو» ساخت کلیسایی برای جامعهٔ ارتدکس شهر مطرح کرد، که «نهاد علی مسائل مذهبی» با این ابتکار موافقت نمود. به موجب آن تصمیم‌گیری شد، که این کلیسا در خیابان «پرسیدسکایا» (خیابان «مختارف» فعلی) در جای قبرستان مسلمانان بنا شود.[۳] پس از ۱۰ سال بحث و جدال بین دولت و مردم بر سر محل ساخت کلیسا، کارهای عملیاتی ساخت و ساز شروع گردید. ۸ اکتبر ۱۸۸۸، مراسم کلنگ‌زنی با حضور الکساندر سوم، تزار روسیه برگزار شد. معمار آلمانی کلیسا «روبرت مارفلد» با دستیاری «ائوسیف قسلاوسکی» کارهای عملیاتی ساخت و ساز را آغاز کرد.[۴] ولی با اتمام بودجه تخصیصی بزودی کارهای ساخت و ساز معلق شد، که با حمایت مالی مردم باکو این مشکل حل و فصل شد. ناگفته نماند ۷۰ درصد حمایت مالی از سوی مسلمانان صورت گرفته بود. همچنین زین‌العابدین تقی‌یف ۱۰ هزار منات از دارایی‌های خود برای ساخت این کلیسا اهدا نموده بود. ۱۰ هزار منات دیگر را نیز جامعه یهودی باکو جمع‌آوری کرده بودند. ساخت بنای کلیسا در سال ۱۹۸۹ پایان پذیرفت.[۵][۶]

در سال ۱۹۳۶، کلیسا به دست رژیم ژوزف استالین با جاسازی مواد منفجره در بنا تخریب گردید. هم‌اکنون «مدرسه موسیقی بلبل» و مدارس شمارهٔ ۱۸۹ و ۱۹۰ در محل قرارگیری کلیسای قبلی واقع می‌باشند.[۷]

نگارخانهویرایش

منابعویرایش

  1. Энциклопедия / Религия и культовые сооружения: Александро-Невский Собор. baku.ru
  2. The Alexander Nevsky Cathedral, Baku, Azerbaijan. alamy.com
  3. «Bakıda bir əsr yaşı olan bazar yeni nəfəs aldı. fins.az». بایگانی‌شده از اصلی در ۳ اکتبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۳ اکتبر ۲۰۱۸.
  4. Səadət Sarayı. ulduztourism.az
  5. Оджагова К. Городское самоуправление Баку в конце XIX--начале ХХ вв. — Б. : Нурлан, 2003. — С. 36. — 133 с.
  6. ПРАВОСЛАВНЫЕ ХРАМЫ СТАРОГО БАКУ. archived- azerbaijan-irs.com
  7. Ашурбейли С. Б. Очерк истории средневекового Баку, VIII -начало XIX вв.. — Б. : Издательство Академии наук Азербайджанской СССР, 1964. — С. 27. — 333 с.