باز کردن منو اصلی

گنبد عالی ابرکوه یا گنبد علی بنایی مربوط به سدهٔ ۵ ه‍.ق است و در شهرستان ابرکوه، ابرقو واقع شده و این اثر در تاریخ ۹ مرداد ۱۳۱۲ با شمارهٔ ثبت ۱۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.[۱] گنبد عالی از سالم‌ترین ساختمان‌های برجای مانده از زمانه سلجوقیان و از بناهای ارزشمند ارزشمند معماری ایران ایران است که در شهر ابرکوه در ۱۳۰ کیلومتری یزد جای گرفته‌است.[۲]

گنبد عالی
Gonbad-e Ali 03.jpg
نامگنبد عالی
کشور ایران
استانیزد
شهرستانشهرستان ابرکوه
اطلاعات اثر
کاربریآرامگاه
دیرینگیدوره سلجوقی
دورهٔ ساخت اثردوره سلجوقی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۱۹۵
تاریخ ثبت ملی۹ مرداد ۱۳۱۲
نمای نزدیک کوه گنبد عالی، شهرستان ابرکوه، استان یزد
کوه گنبد عالی، شهرستان ابرکوه، استان یزد

ساختار بنا از سنگ و چاروگ (ساروج) و هشت گوش است که بر روی کرسی چهارگوشی که گوشه‌هایش پخ شده ساخته شده، شکل گنبد در بخش آسمانه مانند عرقچین است بلندای ساختمان ۲۲، هر بدنه دیوار ۵/۴۲ و درآیگاه ۱/۲۰، بلندای آسمانه از درون ۱۲ و بلندای کرسی از روی زمین ۲ متر می‌باشد.

بر بدنه ساختمان ۳ رج چفدآویز زیر پایه گنبد و دو سنگ نبشته به خط کوفی بنایی از آجر برجسته که یکی زیر چفدآویزها و دیگری بر بالای درآیگاه است.

این آرامگاه، گور امیر عمیدالدین شمس الدوله علی هزار اسب از خاندان دیلمیان و مادرش بوده که بدستور فرزندش فیروزان در سال ۴۴۸ ماهشیدی (قمری) ساخته شد.[۲]

گنبد عالی ابرکوه در سال ۱۳۱۲ به شماره ۱۹۵ در فهرست آثار ملی ایران نگاشته شد.[۲]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. «سازمان میراث فرهنگی و صنایع‌دستی و گردشگری». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. دریافت‌شده در ۲۰۱۱-۰۵-۱۹.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ مشکوتی، نصرت‌الله (۱۳۴۹). فهرست بناهای تاریخی و اماکن باستانی ایران. سازمان ملی حفاظت آثار باستانی ایران. از پارامتر ناشناخته |صفحهٔ= صرف‌نظر شد (کمک)