گیلبرت لوییس

شیمی‌دان آمریکایی

گیلبرت نیوتون لوویس (به انگلیسی: Gilbert Newton Lewis) (زاده ۲۳ اکتبر ۱۸۷۵ – درگذشته ۲۳ مارس ۱۹۴۶) فیزیک‌دان و شیمیدان اهل ایالات متحده آمریکا بود. او سال‌ها در دانشگاه هاروارد، دانشگاه ام‌آی‌تیبه تدریس پرداخت. مهم‌ترین نظریه‌های او در رابطه با پیوندهای کووالانسی، خالص‌سازی آب سنگین با روش الکترولیز و اسید و باز بود. او نظریهٔ اسیدها و بازها را در سال ۱۹۳۸ ارائه داد.

گیلبرت لوویس
Gilbert N Lewis.jpg
زادهٔگیلبرت نیوتون لوویس
۲۵ اکتبر ۱۸۷۵
ویموث، ماساچوست
درگذشت۲۳ مارس ۱۹۴۶ (۷۰ سال)
برکلی، کالیفرنیا
ملیتایالات متحده آمریکا
شناخته‌شده برایپیوند کووالانسی
ساختار لوویس
نظریه پیوند ظرفیت
اسید و باز لوییس
ترمودینامیک شیمیایی
آب سنگین
نامگذاری فوتون
توضیح فسفرسانس
جایزه(ها)همکار انجمن سلطنتی
جایزه ویلارد گیبس (۱۹۲۴)
مدال دیوی (۱۹۲۹)
پیشینه علمی
رشته(های) فعالیتشیمی‌فیزیک
محل کاردانشگاه هاروارد
دانشگاه ام آی تی
دانشگاه برکلی
استاد راهنماتئودور ویلیام ریچاردز
دانشجویان دکتریهارولد یوری
گلن سیبورگ
تأثیر گرفته ازایروینگ لانگمویر

با اینکه ۴۱ بار نامزد جایزهٔ نوبل شیمی شد، اما هرگز موفق به دریافت این جایزه نشد.[۱][۲][۳][۴]

تنها نقطه تاریک زندگی لوویس نحوه مرگ اوست که بسیار بحث‌برانگیز شد و مقاله‌ها و گمانه زنی‌های زیادی دربارهٔ نحوه مرگ وی به ثبت رسیده‌است. در تاریخ ۲۳ مارس ۱۹۴۶ یک دانشجوی شیمی جسد بی جان گیلبرت لوویس را در آزمایشگاه برکلی کالیفرنیا یافت. ظاهراً لوویس مشغول انجام آزمایش روی هیدروژن سیانید مایع بوده اما مقداری از بخارهای این مادهٔ سمی نشت کرده و باعث مرگ وی شده‌است. بسیاری معتقدند با توجه به زبردستی لوویس درکارهای آزمایشگاهی نشت بخار سمیHCN اتفاقی نبوده و عمداً توسط خوده لوییس انجام شده و این یعنی خودکشی! مایکل کاشا چند سال بعد از مرگ لوویس فاش کرد که در روز مرگ لوویس وی یک قرار ملاقات با ایروینگ لانگمویر داشته‌است. رقابت فشرده لوویس با لانگمویر برای کسب جایزه نوبل شیمی درسال ۱۹۳۲ داستانی طولانی و معروف دارد. درواقع لانگمویر تئوری‌های خود از طریق بسط و گسترش نظریه‌های مختلف لوویس در زمینه پیوندهای شیمیایی ارائه داده بود و سرانجام نیز این لانگمویر بود که برنده جایزه نوبل شیمی درسال ۱۹۳۲ شد. ملاقات ۱۴ سال بعد لوویس و لانگمویر جهت صرف ناهار و صحبت‌هایی که در آن جلسه درمورد دریافت جایزه نوبل شد لوویس را ناراحت کرد و طبق گفته حاضران لوویس به‌طور ناگهانی درخود فرورفت. پس از صرف ناهار لوویس به همکارانش گفت که برای انجام یک آزمایش باید به آزمایشگاه برگردد و یکساعت بعد جسد بی جان او در آزمایشگاه شیمی پیدا شد. شاید مرگ لوویس ناشی از یک تصمیم آنی و نابخردانه بوده‌است اما زندگی او سرشار از امید و انرژی بود. از لوویس یک دختر و دو پسر به جای مانده که هردو پسر او دانشمندان و اساتیدی برجسته در معتبرترین دانشگاه‌های آمریکا هستند.

منابعویرایش

  1. "Nomination Database Gilbert N. Lewis". NobelPrize.org. Retrieved 10 May 2016.
  2. "Gilbert N. Lewis". Atomic Heritage Foundation. Retrieved 2019-03-09.
  3. DelVecchio, Rick; Writer, Chronicle Staff (2006-08-05). "WHAT KILLED FAMED CAL CHEMIST? / 20th century pioneer who failed to win a Nobel Prize may have succumbed to a broken heart, one admirer theorizes". SFGate. Retrieved 2019-03-09.
  4. "December 18, 1926: Gilbert Lewis coins "photon" in letter to Nature". www.aps.org. Retrieved 2019-03-09.