آمانتادین

داروی ضد ویروس

آمانتادین (به انگلیسی: amantadine)

آمانتادین
سامانه‌شناسی نام (آیوپاک)
adamantan-1-amine
داده‌های بالینی
نام تجاری Symmetrel
AHFS/دانشنامه دراگز monograph
مدلاین پلاس a682064
رده بارداری C
تجویز oral
داده‌های فارماکوکینتیکی
فراهمی زیستی well absorbed
پیوند پروتئینی approx 67%
متابولیسم negligible
نیمه‌عمر 10–14 hours, in renal impairment up to 7–10 days
دفع renal
شناسه
شماره سی‌ای‌اس 768-94-5 ✔Y
کد ATC N04BB01
پاب‌کم CID 2130
بانک‌دارو DB00915
کم‌اسپایدر 2045 ✔Y
UNII BF4C9Z1J53 ✔Y
KEGG D07441 ✔Y
ChEBI CHEBI:۲۶۱۸ ✔Y
ChEMBL CHEMBL660 ✔Y
مترادفها 1-Adamantylamine
داده‌های شیمی
فرمول C10H17N 
وزن مولکولی 151.249 g/mol
SMILES eMolecules & PubChem
 ✔Y(what is this?)  (verify)

با نام تجاری Gocovri در میان دیگران فروخته می شود ، دارویی است که برای درمان دیسکینزی همراه با پارکینسون و آنفلوانزا ناشی از ویروس آنفلوانزا نوع A استفاده می شود ، اگرچه به دلیل مقاومت گسترده دارویی دیگر استفاده از آن توصیه نمی‌شود. [۱] [۲] به عنوان یک آنتاگونیست نیکوتینی ، آگونیست دوپامین و آنتاگونیست NMDA غیررقابتی عمل می کند . [۳] [۴]

رده: داروهای ضد ویروس، کنشگرهای ضد پارکینسون

اشکال دارویی: کپسول

موارد مصرفویرایش

آمانتادین برای پروفیلاکسی و درمان آنفلوانزا تیپ A، درمان پارکینسون، درمان واکنش‌های اکستراپیرامیدال ناشی از مصرف دارو و همچنین برای کاهش خستگی وابسته به بیماری ام‌اس به کار می‌رود.

آمانتادین برای درمان دیسکینزی مرتبط با بیماری پارکینسون و سندرم پارکینسونیسم ناشی از دارو استفاده می شود. [۵] آمانتادین ممکن است به تنهایی یا در ترکیب با داروی ضد پارکینسون یا آنتی کولینرژیک دیگر استفاده شود. [۶] علائم خاص مورد هدف درمان آمانتادین ، دیسکینزی و سفتی است. فرمولاسیون آمانتادین با انتشار طولانی مدت معمولاً برای درمان دیسکینزی در بیماران مبتلا به بیماری پارکینسون که تحت درمان با لوودوپا هستند ، استفاده می شود. [۶] [۷]

آمانتادین ، همراه با مودافینیل و متیل فنیدیت ، رایج ترین داروهایی هستند که برای درمان خستگی مربوط به مولتیپل اسکلروزیس (ام اس) در عمل بالینی مورد استفاده قرار می گیرند. [۸]

مکانیسم اثرویرایش

اثر ضد ویروس: آمانتادین با نفوذ ویروس آنفلوانزا تیپ A به داخل سلول‌های مستعد تداخل می‌کند که این کار را با مهار پروتئین M2 ویروسی انجام می‌دهند. در شرایط آزمایشگاهی، آمانتادین فقط در مقابل ویروس آنفلوانزا تیپ A فعال است و سایر انواع ویروس آنفلوانزا به دلیل داشتن پروتئین M2 متفاوت نسبت به این دارو مقاوم هستند (با این وجود، مقاومت خودبه‌خودی به‌طور شایعی اتفاق می‌افتد). در محیط داخل بدن، در ۹۰–۷۰ درصد موارد، آمانتادین ممکن است بدن را در مقابل ویروس آنفلوانزا تیپ A حفظ کند. در صورتی که این دارو طی ۴۸–۲۴ ساعت پس از شروع بیماری مصرف شود، طول مدت تب و سایر نشانه‌های سیستمیک را کاهش می‌دهد.

اثر ضد پارکینسونیسم: تصور می‌شود آمانتادین باعث آزاد شدن دوپامین جسم سیاه (substantia nigra) می‌شود.

عوارض جانبیویرایش

از عوارض جانبی می توان به خواب آلودگی (به ویژه هنگام رانندگی) ، سبکی سر ، زمین خوردن و سرگیجه اشاره کرد. [۹] بیماران مبتلا به آمانتادین از ترکیب با سایر عوامل سرکوب کننده سیستم عصبی مرکزی (CNS) مانند الکل اجتناب می کنند. مصرف بیش از حد الکل ممکن است اثرات CNS مانند سرگیجه ، گیجی و سبکی سر را افزایش دهد. [۱۰]

عوارض جانبی نادر و شدید عبارتند از:سندرم بدخیم نورولپتیک ، افسردگی ، تشنج ، روان پریشی و افکار خودکشی است. [۱۱]

آمانتادین ممکن است باعث افت فشار خون ارتوستاتیک ، سنکوپ و ادم محیطی شود. [۱۲]

آمانتادین همچنین با خشکی دهان و یبوست همراه است. [۱۳]

موارد نادری از بثورات پوستی ، مانند سندرم استیونز-جانسون و livedo reticularis نیز در بیماران تحت درمان با آمانتادین گزارش شده است. [۱۴] [۱۵]

منع مصرفویرایش

آمانتادین در افرادی که در مرحله انتهایی بیماری کلیوی قرار دارند منع مصرف دارد . [۱۶] این دارو به طور کلی پاک می شود. [۱۷] [۱۸] [۱۹]

آمانتادین ممکن است عوارض آنتی کولینرژیک داشته باشد. بنابراین ، بیماران با بزرگ شدن پروستات یا گلوکوم باید با احتیاط استفاده کنند. [۲۰]

جستارهای وابستهویرایش

آنتی کولینرژیک

منابعویرایش

  1. "Influenza Antiviral Medications: Summary for Clinicians". U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). 17 April 2019. Retrieved 14 July 2019.
  2. "WHO | Summary of influenza antiviral susceptibility surveillance findings". WHO. September 2010 – March 2011. Retrieved 19 July 2019.
  3. Empty citation (help)
  4. "Australian Product Information – Symmetrel (Amantadine Hydrochloride) Capsules". Australian Department of Health Therapeutic Goods Administration. Retrieved 13 July 2019.
  5. "Amantadine". drugbank.ca. Retrieved 13 July 2019.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ Empty citation (help)
  7. "Amantadine - an overview". ScienceDirect. Retrieved 13 July 2019.
  8. Braley TJ, Chervin RD (August 2010). "Fatigue in multiple sclerosis: mechanisms, evaluation, and treatment". Sleep. 33 (8): 1061–7. doi:10.1093/sleep/33.8.1061. PMC 2910465. PMID 20815187.
  9. "DailyMed - GOCOVRI- amantadine capsule, coated pellets". dailymed.nlm.nih.gov. Retrieved 3 November 2020.
  10. Chang, Carol; Ramphul, Kamleshun (2020), "Amantadine", StatPearls, Treasure Island (FL): StatPearls Publishing, PMID 29763128, retrieved 2 November 2020
  11. Chang, Carol; Ramphul, Kamleshun (2020), "Amantadine", StatPearls, Treasure Island (FL): StatPearls Publishing, PMID 29763128, retrieved 2 November 2020
  12. "DailyMed - GOCOVRI- amantadine capsule, coated pellets". dailymed.nlm.nih.gov. Retrieved 3 November 2020.
  13. "DailyMed - GOCOVRI- amantadine capsule, coated pellets". dailymed.nlm.nih.gov. Retrieved 3 November 2020.
  14. Bahrani E, Nunneley CE, Hsu S, Kass JS (March 2016). "Cutaneous Adverse Effects of Neurologic Medications". CNS Drugs. 30 (3): 245–67. doi:10.1007/s40263-016-0318-7. PMID 26914914.
  15. Vollum DI, Parkes JD, Doyle D (June 1971). "Livedo reticularis during amantadine treatment". British Medical Journal. 2 (5762): 627–8. doi:10.1136/bmj.2.5762.627. PMC 1796527. PMID 5580722.
  16. "Gocovri- amantadine capsule, coated pellets". DailyMed. 26 December 2019. Retrieved 22 January 2020.
  17. "Australian Product Information – Symmetrel (Amantadine Hydrochloride) Capsules". Australian Department of Health Therapeutic Goods Administration. Retrieved 13 July 2019.
  18. "Symmetrel (Amantadine Hydrochloride, USP) fact sheet" (PDF). U.S. Food and Drug Administration. Retrieved 28 July 2019.
  19. "Symmetrel (Amantadine) Prescribing Information" (PDF). Endo Pharmaceuticals. May 2003. Archived from the original (PDF) on 17 November 2014. Retrieved 2 August 2007.
  20. Empty citation (help)
  • فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی، ۱۳۸۷