آیت‌الکرسی

آیَت‌ُالکُرسی، نام یک آیه از قرآن است که به عقیده مسلمانان خواندن آن بسیار ثواب داشته و شخص را از بلایا دور می‌کند. شیعیان در نماز وحشت آن را می‌خوانند.

آیة الکرسی
Ayatul Kursi-6inchx300dpi.jpg
آیت الکرسی خطاطی شده به شکل اسب، مربوط به قرن شانزدهم در هند
مشخصات قرآنی
نام آیهآیة الکرسی
نام سورهبقره
شماره آیه۲۵۵-۲۵۷
محل نزولمدینه
شأن نزولندارد
شماره جزء۳
شماره حزب۵
نام‌های دیگرآیات الکرسی
اطلاعات دیگر
شماره کلمه۵۰
حروف مقطعهندارد

کدام آیه قرآنویرایش

طبق اکثریت روایات و احادیث و منابع، آیه ۲۵۵ از سوره بقره قرآن است. هر چند در بعضی روایات آمده است که علاوه بر آیه ۲۵۵، بهتر است آیات ۲۵۶ و ۲۵۷ سوره بقره هم خوانده شود. همچنین طبق نظر بیشتر مراجع شیعه، در نماز وحشت بهتر است هر سه آیه تلاوت شود.[۱][۲][۳][۴][۵][۶]

پیرامون واژهویرایش

در متون اسلامی برای «کُرسی» معانی زیر نظر گرفته شده است:[۷]

  • علم الهی: کرسی همان جسم بزرگ کیهانی است که زمین، خورشید و آسمان و نیز سایر اجزای آسمان را در بر می‌گیرد.
  • جسم بزرگ کیهانی: کرسی را می‌توان همان یک جسم و جرم بزرگ کیهانی تصور کرد که تمام اجزایی که در آسمان و زمین است در آن جای می‌گیرد که از علی بن ابیطالب نقل شده است که آسمان و زمین و تمام موجودات در داخل این کرسی قرار دارند که چهار فرشته به فرمان خدا آن را حمل می‌کنند.
  • قدرت و سلطنت الهی: کرسی همان جهان هستی است که این جهان تمام تحت سلطه خدا بوده و هیچ‌کس از دایره قدرت او خارج نمی‌شود و بدون اذن او هیچ تغییری ایجاد نمی‌شود.
  • عرش: در لغت همان کرسی است که عرش در فارسی به معنی رکن و اساس هر چیز و یا سقف خانه فرموده می‌شود؛ بنابراین با توجه به این دو تعریف در مورد کرسی و عرش مشخص می‌شود که کرسی ظاهر و عرش باطن هر چیز را گویند.

متن آیت‌الکرسیویرایش

متن آیت‌الکرسی که آیه ۲۵۵ سوره بقره است و همچنین آیات ۲۵۶ و ۲۵۷ سوره بقره به قرار زیر است:

«اللّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ لاَ تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لاَ نَوْمٌ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الأَرْضِ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَ لاَ یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِمَا شَاء وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَ الأَرْضَ وَ لاَ یَؤُودُهُ حِفْظُهُمَا وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ (۲۵۵) لاَ إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ قَد تَّبَیَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَیِّ فَمَنْ یَکْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ یُؤْمِن بِاللّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَیَ لاَ انفِصَامَ لَهَا وَاللّهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ (۲۵۶) اللّهُ وَلِیُّ الَّذِینَ آمَنُواْ یُخْرِجُهُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَی النُّوُرِ وَالَّذِینَ کَفَرُواْ أَوْلِیَآؤُهُمُ الطَّاغُوتُ یُخْرِجُونَهُم مِّنَ النُّورِ إِلَی الظُّلُمَاتِ أُوْلَئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ (۲۵۷)»

«خدای یکتاست، که جز او خدایی نیست، او زنده و جاودانه است، هرگز او را خواب فرا نمی‌گیرد تا چه رسد که به خواب رود، اوست مالک آنچه در آسمانها و زمین است، کیست آن کس که جز به اذن او در پیشگاهش شفاعت کند؟ علم او محیط است به آنچه پیش نظر خلق آمده و آنچه سپس خواهد آمد، و خلق به هیچ مرتبه از علم او احاطه نتوانند کرد مگر به آنچه او خواهد. قلمرو علمش از آسمانها و زمین فراتر، و نگهبانی زمین و آسمان بر او آسان و بی زحمت است، و او والامرتبه و با عظمت است. (۲۵۵) کار دین از روی اجبار نیست (یا هیچ اجباری در دین نیست)، تحقیقا راه هدایت و ضلالت بر همه کس روشن گردیده، پس هر کس از راه کفر و سرکشی دیو راهزن، برگردد، و به راه ایمان به خدا روی بیاورد، بدون شک، به طنابی محکم و استوار چنگ زده‌است که هرگز نخواهد گسست؛ و خداوند (به هر چه خلق در دل گویند) شنوا و داناست. (۲۵۶) خدا یاری دهنده اهل ایمان است، که آنان را از تاریکیهای جهل و نادانی به سوی روشنایی می‌برد و آنان که راه کفر را انتخاب کرده‌اند یارانشان، شیاطین و دیوهایند که آنان را از روشنایی به سوی تاریکیها به در می‌برند، این گروه اهل آتشند که در آن همیشه خواهند بود. (۲۵۷)»[۸]

اهمیت آیت‌الکرسیویرایش

شهرت آیه ۲۵۵ سوره بقره به آیت‌الکرسی، به صدر اسلام بر می‌گردد.[۹] ترسیم رابطهٔ خداوند با آفریدگانش به ویژه انسان و جامعیت این ترسیم در آیت‌الکرسی، موجب امتیاز این آیه بر دیگر آیات شده و مفسران را وا داشته است تا با اهتمامی ویژه، به شرح آن بپردازند یا در این باره نوشته‌های مستقلی بنگارند.[۱۰]

احادیثی در فضیلت قرائت آیت الکرسیویرایش

در حدیثی از پیامبر اسلام، محمد (ص) خطاب به علی ابن ابیطالب (ع) چنین آمده است:[۱۱]

یا علی، این آیه را به فرزندان، همسایگان و همگان بیاموز چرا که این آیه از تمام آیات نازل شده باعظمت‌تر است.

در حدیثی از علی ابن ابیطالب (ع) چنین آمده است:[۱۲]

بر مسلمان لازم است که شب را به پایان نیاورد مگر آنکه آیت‌الکرسی را بخواند و اگر می‌دانستید که آیت الکرسی چیست و در آن چیست، هرگز آن را رها نمی‌کردید.

در حدیثی از پیامبر اسلام، محمد (ص) چنین آمده است:[۱۲]

آیت‌الکرسی از گنجینه‌ای در زیر عرش به من عطا شده است و قبل از من به هیچ پیغمبری چنین عطائی نشده است.

در حدیثی از پیامبر اسلام، محمد (ص) چنین آمده است:[۱۳]

بر تو باد به قرائت آیت‌الکرسی که در هر حرف آن هزار برکت و هزار رحمت است.

در حدیثی از محمد باقر (ع) امام پنجم شیعیان چنین آمده است:[۱۴]

کسی که بعد از وضو آیت‌الکرسی بخواند خداوند ثواب چهل سال عبادت را به او عنایت می‌فرماید و چهل درجه او را بالا می‌برد و چهل حورالعین را به تزویج او در می‌آورد.

در حدیثی از پیامبر اسلام، محمد (ص) خطاب به علی ابن ابیطالب (ع) چنین آمده است:[۱۵]

آنگاه که از منزل در پی حاجتی بیرون شدی آیت‌الکرسی تلاوت کن، زیرا موجب برآورده شدن حاجت می‌باشد.

در حدیثی از حسن عسکری (ع) امام یازدهم شیعیان آمده است:[۱۶]

آنگاه که در سفر احتمال خطر دادی، قبل از سفر سوره‌های حمد، معوذتین، آیت‌الکرسی و قدر را بخوان.

منابعویرایش

  1. «آیت الکرسی چند آیه است، فقط یک آیه یا سه آیه». وبگاه پرسمان. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ نوامبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۸ اوت ۲۰۱۱.
  2. «آیت الکرسی یک آیه یا بیشتر». وبگاه تبیان.
  3. «فضیلت آیت الکرسی را می‌دانید؟». وبگاه رهبران شیعه. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ اکتبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۸ اوت ۲۰۱۱.
  4. «عکس العمل شیطان هنگام نزول آیت الکرسی». وبگاه جوان امروز. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۸ اوت ۲۰۱۱.
  5. «چرا آیت‌الکرسی می‌خوانیم». وبگاه خبر آنلاین. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۸ اوت ۲۰۱۱.
  6. مکارم شیرازی، ناصر. تفسیر نمونه، جلد۲
  7. تفسیر آیت الکرسی در وب‌گاه تبیان
  8. قرآن کریم، ترجمهٔ مهدی الهی قمشه‌ای، نوع ترجمه: زیر
  9. المیزان، ج 2، ص 337.
  10. کتاب نامهٔ قرآن کریم، ج 1، ص 79 و 80.
  11. داستان‌های شگفت‌انگیز آیت الکرسی.
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ بحارالانوار، ج ۸۶ ص ۱۲۵.
  13. بحارالانوار، ج ۷۶، ص ۲۳۱
  14. بحار الانوار، ج ۸۰، ص ۳۱۷.
  15. بحارالانوار، ج ۹۲، ص ۱۵۹
  16. بحارالانوار، ج ۵۹، ص ۲۴.
  • ثواب آیت الکرسی، نشر صلاه، ۱۳۸۳، ۹۶۴-۷۴۳۶-۰۹ ISBN

پیوند به بیرونویرایش