اسب-بخار (به انگلیسی: Horsepower) و (به فرانسوی: Cheval-vapeur)[۱] که به‌اختصار با hp نشان داده می‌شود، یکای توان است که میزان کار انجام‌شده در واحد زمان را بیان می‌کند. این واژه در اواخر قرن هجدهم توسط مخترع اسکاتلندی، جیمز وات برای مقایسهٔ بازده موتور بخار با قدرت اسب‌های کاری به تصویب رسید.[۲] بعد از آن برای سنجش بازده موتورهای پیستونی و الکتریکی و توربین‌ها کاربرد آن بیشتر گسترش یافت، اما امروزه این اصطلاح به‌خاطر تعریف‌های مختلفی که از آن موجود بوده، در علوم چندان به‌کار نمی‌رود. اسب بخار به‌عنوان مقیاسی از توان موتورهای درون‌سوز بیشتر در صنعت خودروسازی اصطلاحی رایج است. واحد توان در دستگاه SI وات است. یک اسب بخار، بنابر تعاریف مشهور، بین ۷۳۵٫۵ تا ۷۵۰ وات است. در منابع و محاسبات مهندسی برق، یک اسب بخار برابر با ۷۴۶ وات است. تصویر اسب بخار متریک (اسب بخار). یک اسب بخار قدرت مورد نیاز برای بلند کردن وزن ۷۵ کیلوگرم (میانگین وزن یک نفر) به یک متری (۳٫۲۸ فوت) در عرض یک ثانیه است. اسب بخار متریک معادل تقریبی ۷۳۵٫۵ وات است.

اسب بخار
Imperial Horsepower.svg
One mechanical horsepower lifts ۵۵۰ پوند (۲۵۰ کیلوگرم) by 1 پا (یکا) in 1 ثانیه.
اطلاعات یکا
یکایتوان (فیزیک)
نشانhp 
اسب بخار

تاریخچه

توسعه موتور بخار دلیلی برای مقایسه میزان تولید اسب با موتورهایی بود که می‌توانند جایگزین آنها شوند. در سال ۱۷۰۲، توماس ساوری در کتاب «دوست معدنچی» نوشت:[۳]

به طوری که موتوری که بتواند به اندازه دو اسب آب جمع کند، در یک زمان با هم کار می‌کند و می‌تواند ده یا دوازده اسب را برای انجام همان کار نگه دارد. سپس می‌گویم، ممکن است چنین موتوری به اندازه کافی بزرگ شود تا بتواند کار لازم در استخدام هشت، ده، پانزده یا بیست اسب را انجام دهد تا بتواند به‌طور مداوم نگهداری شود و برای انجام چنین کاری نگهداری شود …

بعداً این ایده توسط جیمز وات برای کمک به بازاریابی پیشرانه بخار خود مورد استفاده قرار گرفت. وی قبلاً توافق کرده بود که یک سوم پس‌انداز زغال‌سنگ را از موتورهای بخار قدیمی نیوکامن دریافت کند.[۴] این طرح حق امتیاز با مشتریانی که موتور بخار فعلی ندارند اما در عوض از اسب استفاده می‌کردند، کارساز نبود.

در سال ۱۹۹۳، استیونسون و Wassersug مقاله ای را در خلاصه اندازه‌گیری‌ها و محاسبات میزان کار اوج و پایدار یک اسب در مجله Nature منتشر کردند.[۵] با استناد به اندازه‌گیری‌های انجام شده در نمایشگاه ایالتی آیووا در سال ۱۹۲۶، آنها گزارش دادند که حداکثر توان طی چند ثانیه تا ۱۴٫۹ اسب بخار (۱۱٫۱ کیلووات) اندازه‌گیری شده‌است[۶] و همچنین مشاهده کردند که برای فعالیت‌های پایدار، میزان کار در حدود ۱ اسب بخار (۰٫۷۵ کیلووات) به ازای هر اسب با توصیه‌های کشاورزی از قرن ۱۹ و ۲۰ مطابقت دارد و همچنین با سرعت کار حدود ۴ برابر میزان پایه مصرف شده توسط سایر مهره داران برای فعالیت پایدار سازگار است.[۵]

محاسبه

اگر گشتاور و سرعت چرخش در واحدهای منسجم SI بیان شوند، قدرت به صورت زیر محاسبه می‌شود

 

که در آن P بر حسب وات و   بر حسب نیوتن متر گشتاور است، و   (اُمگا) سرعت زاویه ای بر حسب رادیان بر ثانیه است. اگر به جای این واحدها از واحدهای دیگری استفاده شود، یک فاکتور تبدیل باید در آن لحاظ شود.

تعاریف

تعاریف زیر به‌طور گسترده‌ای مورد استفاده قرار گرفته یا استفاده می‌شود:

Mechanical horsepower
hp(I)
≡ 33,000 ft·lbf/min

= 550 ft⋅lbf/s
≈ 17,696 lb⋅ft2/s3
≈ 745.69987158227 W
≈ 76.0402249068 kgf⋅m/s
≈ 76.04 kg ⋅ 9.80665 m/s2 ⋅ 1 m/s

Metric horsepower
hp(M) – also PS, cv, hk, pk, ks or ch
≡ 75 kgf⋅m/s

≡ 75 kg ⋅ 9.80665 m/s2 ⋅ 1 m/s
≡ 735.49875 W
≈ 542.476038840742 ft⋅lbf/s

Electrical horsepower
hp(E)
≡ 746 W
Boiler horsepower
hp(S)
≡ 33,475 BTU/h

= 9,812.5 W

Hydraulic horsepower = flow rate (US gal /min) × pressure (psi) × ۷/۱۲٬۰۰۰

or
= flow rate (US gal /min) × pressure (psi) / 1714
= 550 ft⋅lbf/s
= 745.69987 W

Air horsepower = flow rate (cubic feet / minute) × pressure (inches water column) / 6,356

or
= 550 ft⋅lbf/s
= 745.69987 W

در شرایط خاص لازم است بین تعاریف مختلف اسب بخار تفکیک شود و بنابراین یک پسوند اضافه می‌شود: hp (I) برای اسب بخار مکانیکی، hp (M) برای اسب بخار متریک، hp (S) برای اسب بخار در دیگ‌های بخار و نهایتاً hp(E) برای اسب بخار الکتریکی.

اسب بخار الکتریکی

پلاک‌های نام بر روی موتورهای الکتریکی، توان خروجی آنها را نشان می‌دهد، نه توان ورودی (یعنی قدرت تحویل داده شده در شفت، و نه توان مصرفی برای حرکت موتور). این توان خروجی به‌طور معمول با وات یا کیلووات بیان می‌شود. در ایالات متحده، توان خروجی بر حسب اسب بخار بیان می‌شود که برای این منظور هر اسب بخار دقیقاً 736 W تعریف می‌شود.[۷]

جستارهای وابسته

منابع

  1. horse=cheval=اسب power=توان - vapeur=بخار
  2. اسب بخار Encyclopedia Britannica Online - بازبینی در ۸ مارس ۲۰۱۳
  3. "The miner's friend". Rochester history department website. Archived from the original on May 11, 2009. Retrieved July 21, 2011.
  4. "Math Words — horsepower". pballew.net. Archived from the original on 20 September 2018. Retrieved 2007-08-11.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ Stevenson, R. D.; Wassersug, R. J. (1993). "Horsepower from a horse". Nature. 364 (6434): 195. Bibcode:1993Natur.364..195S. doi:10.1038/364195a0. PMID 8321316. S2CID 23314938.
  6. Collins, E. V.; Caine, A. B. (1926). "Testing Draft Horses". Iowa Agricultural Experiment Station Bulletin. 240: 193–223.
  7. H. Wayne Beatty, Handbook of Electric Power Calculations Third Edition, McGraw Hill 2001, شابک ‎۰−۰۷−۱۳۶۲۹۸−۳, page 6-14