اسماعیل مرزبان

سیاست‌مدار ایرانی

دکتر اسماعیل مرزبان (ملقب به مؤدب السلطنه و امین الملک)، چشم پزشک و سیاست‌مدار معروف ایران در عصر قاجار و پهلوی بود که بارها به وکالت و وزارت رسید.

اسماعیل مرزبان
Esmaeil Marzban.jpg
وزیر بهداری ایران
مشغول به کار
۲۳ اردیبهشت ۱۳۲۴ – ۱۳۲۴
در زمانِمحمدرضا شاه پهلوی
نخست‌وزیرابراهیم حکیمی
پس ازسعید مالک
پیش ازسعید مالک
مشغول به کار
۱۸ امرداد ۱۳۲۱ – دی ۱۳۲۱
نخست‌وزیراحمد قوام
پس ازعلی‌اصغر حکمت
پیش ازعبدالله انتظام
وزیر معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه
شروع به کار
۱۲۹۹
نخست‌وزیرسپهدار اعظم رشتی
وزیر دارایی
نخست‌وزیرسپهدار اعظم رشتی
وزیر پست و تلگراف و فوائد عامه
شروع به کار
۱۲۹۴
نخست‌وزیرعین الدوله
شروع به کار
۱۳۳۵ (قمری)
نخست‌وزیروثوق الدوله
شروع به کار
۱۳۳۶ (قمری)
نخست‌وزیرعین الدوله
اطلاعات شخصی
زاده۱۲۴۶ خورشیدی
۱۲۸۶ (قمری)
رشت،
مؤدب السلطنه
امین الملک
درگذشته۱۳۳۹ خورشیدی (۹۲ سال)
تهران،
ملیت ایران
فرزندانپرویز مرزبان
پیشهسیاستمدار
تخصصچشم‌پزشک
دیناسلام

زندگیویرایش

او در سال ۱۲۴۸ (۱۲۸۶ قمری) در یکی از خانواده‌های قدیمی و اصیل گیلان در رشت پا به عرصه وجود نهاد و پس از تحصیل مقدمات، در جوانی جهت ادامه تحصیل در رشته طب عازم پاریس شد و از شاگردان مبرز «دکتر راتولد» - چشم پزشک مشهور فرانسوی - بود. در بازگشت به ایران و شروع به طبابت، به مشروطه‌خواهان پیوست و عضو انجمن سری «جامع آدمیت» شد. پس از به توپ بسته‌شدن مجلس شورای ملی در سال ۱۳۲۶ (قمری) همچون بسیاری از همفکرانش به اروپا مهاجرت کرد ولی سال بعد پس از اعاده مشروطیت به ایران بازگشت و در ادوار دوم و سوم مجلس شورای ملی به نمایندگی از رشت و انزلی حضور داشت. عین الدوله او را در یازدهم اردیبهشت ۱۲۹۴ به عنوان وزیر پست و تلگراف و فوائد عامه به مجلس معرفی کرد. در پانزدهم تیر همان سال، دولت عین الدوله بر سر اغتشاشات کرمانشاه به استیضاح کشیده شد. عین الدوله و اعضای دولتش جلسه استیضاح را به حالت قهر ترک کردند و استعفا دادند.

سمت‌های وزارتی وی عبارت بود از:

سال‌های پایانی عمرویرایش

دکتر اسماعیل مرزبان که علی‌رغم فعالیتهای سیاسی و داشتن مناسب دولتی هیچگاه کار طبابت را رها نکرد، در سال ۱۳۲۳ «انجمن ضد تریاک» را برای کمک به ترک اعتیاد معتادان تأسیس کرد. او عاقبت در سال ۱۳۳۹ در سن ۹۲ سالگی در تهران بدرود حیات گفت. او که در سلک دراویش صفیعلی شاهی قرار داشت، از سال ۱۳۲۷ رئیس انجمن اخوت دراویش شد. او مردی نیکوسرشت، نیکوکار و ساده زیست بود و دارایی قابل ملاحظه‌ای از خود باقی نگذاشت.

منابعویرایش