باز کردن منو اصلی

الا یا رسول الله بورکت هادیا یا ماجرای سوسمار سخنگو یا شاعر ریشه در حدیثی مشهور از ابن‌عباس در بحارالانوار دارد[۱] و متنی سرشناس از آخرین کتاب احمد کسروی با عنوان در پاسخ بدخواهان پیرامون «مغالطه در معجزه» می‌باشد[۲] که در سال ۱۳۲۳ پیش از ترور احمد کسروی منتشر شد. عبارت اشاره شده توسط کسروی گزیده‌ای از اصل شعر عربی زیر است:[۱]

الا یا رسول الله انک صادقفبورکت مهدیا و بورکت هادیا
شرعت لنا دین الحنیفة بعد ماعبدنا کامثال الحمیر الطواغیا
فیا خیر مدعو یا خیر مرسلالی الجن بعد الانس لبیک داعیا
و نحن اناس من سلیم و اننااتیناک نرجو ان ننال العوالیا
اتیت ببرهان من الله واضحفاصحبت فینا صادق القول زاکیا
فبورکت فی الاحوال حیا و میتاو بورکت مولودا و بورکت ناشیا

خلاصه اصل حدیث در بحارالانوار و همچنین ترجمه آن روی وبگاه شهید آوینی به شرح زیر است: یک اعرابی بت‌پرست که به لات و عزی قسم می‌خورد سوسماری را گرفته و پیش محمد می‌رود و با لحنی تند او را در جمع اصحابش «جادوگر و دروغگو» خطاب می‌کند. صحبت‌هایی پیرامون اخلاق بین آن دو رد و بدل می‌شود و نهایتاً اعرابی سوسمار را از آستینش درآورده، روی زمین می‌گذارد و می‌گوید به لات و عزی قسم اگر این سوسمار ایمان بیاورد من نیز می‌آورم و محمد سوسمار در حال فرار را صدا کرده و از سوسمار می‌پرسد که من کیستم و تو چه کسی را می‌پرستی؟ سوسمار تمام اصل و نسب و اجداد محمد تا ابراهیم را از بر بازگو می‌کند و ابراهیم را پیامبر و محمد را محبوب او می‌خواند. سپس به همان ترتیب مطابق حدیث عربی سوسمار شعر عربی فوق را می‌سراید و ساکت می‌شود («دهانش بسته می‌شود») و پس از آن اعرابی به محمد ایمان می‌آورد.[۱]

برخی به اشتباه شعر را تلویحاً به اعرابی (سعد بنی‌سلیم) منسوب کردند[۳] و برخی از منتظران مهدی نیز عبارت مهدیا در این شعر را به عنوان استدلال استفاده کردند. از این حدیث به صورت مکرر از معجزات محمد شمرده شده‌است.[۴][۵]

احمد کسروی در کتاب خود به‌طور مفصل به چنین اغراق‌های «منسوب به مسلمانان» همچون سوسمار سخنگو، شتر از سنگ درآوردن، مرده زنده کردن و موارد متعدد دیگر پرداخت و با مقدمه بر اینکه ایمان بواسطه معجزه‌های عجیب و غریب برای دانش روز و مردم باسواد نیست نهایتاً نوشت:

جای شادروان حداد تهیست که به ریشخند پردازد و بگوید، اگر این راستست که سوسمار با پیغمبر گفتگو کرده و با زبان عربی شیوا شعر سروده: «الا یا رسول الله بورکت هادیا…» پس معجزه را سوسمار کرده و مردم می‌بایست به او ایمان بیاورند.[۲]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «بحارالانوار - ج43». سایت جامع مذهبی فرهنگی شهید آوینی. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ فوریه ۲۰۱۸.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ احمد کسروی (1323 و 1324). در پاسخ بدخواهان (PDF). چپخانه مجله پیمان دفتر روزنامه پرچم. صص. ۳۶ و ۴۹. مقدار |پیوند بایگانی= نادرست است: flag (کمک); تاریخ وارد شده در |سال= را بررسی کنید (کمک)
  3. علی اکبر بابا زاده. وقتی چادر زهرا (سلام‌الله‌علیها)، مسلمان می‌کند!. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ فوریه ۲۰۱۸. اعرابی چون این اوضاع را دید، با خود فکری کرد، … از خواب غفلت بیدار گشته و با گفتن شهادتین مسلمان گردید. الا یا رسول اللَّه انک صادق- فبورکت مهدیا و بورکت هادیا شرعت لنا دین الحنیفه بعد ما- عبدنا کامثال الحمیرا الطواغیا…
  4. معجزات پیامبر (صلی الله علیه وآله). مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران. بایگانی‌شده از اصلی در ۳۱ ژانویه ۲۰۱۴.
  5. سوسماری که سخن گفت!. تبیان.