باز کردن منو اصلی

باجگیران

شهری مرزی در استان خراسان رضوی

باجگیران شهری در بخش باجگیران شهرستان قوچان استان خراسان رضوی ایران است. این شهر نقطهٔ صفر مرزی بین ایران و ترکمنستان است. شهر باجگیران در شمال غربی کوه سَمْخُل (مرتفع‌ترین قله ۲۲۶۰ متر) واقع است. دره‌های قله سمخل دارای مرغزار و جنگل است و در ۷۸ کیلومتری شمال شهر قوچان و دو کیلومتری جنوب مرز ایران و جمهوری ترکمنستان قرار دارد.

باجگیران
کشور ایران
استانخراسان رضوی
شهرستانقوچان
بخشباجگیران
نام(های) پیشینباژگیران
سال شهرشدندوره قاجار
مردم
جمعیت۴۷۵ نفر (۱۳۹۸)
رشد جمعیت۴۶٪+ (۵سال)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع۱۷۲۴ متر
آب‌وهوا
میانگین بارش سالانه۲۴۰ میلی‌متر
شناسهٔ ملی خودرو ایران
کد آماری۱۳۷۶

تاریخچهویرایش

 
پراکنش مردم کرد در ایران بر اساس استان‌ها

بیشتر مردم آن از کردهای کرمانج تیرهٔ سیوکانلو هستند که از شرق ترکیه به این منطقه مهاجرت کرده‌اند زبان‌های متداول در شهر بیشتر کردی کرمانجی و به صورت اقلیت ترکی و فارسی است.[۲][۳] مذهب تمامی اهالی شیعه دوازده‌امامی است.[۴]

در ۱۰ اردیبهشت ۱۳۰۸ زمین لرزه‌ای شمال شرقی ایران و ترکمنستان را لرزاند که بر اثر آن خانه‌های باجگیران آسیب دید.[۱][۵]

منطقه باجگيران دولت خانه و چنزقان در قدیم زمستانگاه کُردهای تیرهٔ کیلانلو بود.[۶]

اداره گمرگ‌های ایران در زمانی که در دوره قاجار به بلژیکی‌ها واگذار شده‌بود برای گرفتن سهم دولت از کالاهایی که از مرز عشق‌آباد خارج می‌شد باج‌گیرهایی را که اسب و تفنگ داشتند برای این کار استخدام کرد. این افراد باج‌گیر نخست در روستای بردر (در ۸ کیلومتری باختر باجگیران) جای گرفتند. بعداً که این گروه به محل کنونی شهر باجگیران انتقال یافتند نام آن‌ها (باجگیران) نیز به محل جدید داده شد. محل گمرک نخست ساختمان حاتم بیک، سپس کاروانسرای حاجی قربان و پس از آن به محل فعلی که با کمک آلمانی‌ها ساخته شده‌است منتقل شد.[۴]

جمعیتویرایش

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۵۹۴ نفر (در ۱۸۸ خانوار) بوده‌است.[۷]

سالجمعیت±%
۱۳۶۵۸۵۴—    
۱۳۷۰۵۱۳−۳۹٫۹٪
۱۳۷۵۶۴۵+۲۵٫۷٪
۱۳۸۵۷۵۳+۱۶٫۷٪
۱۳۹۰۴۰۶−۴۶٫۱٪
۱۳۹۵۵۹۴+۴۶٫۳٪

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ دانشنامهٔ جهان اسلام، سرواژهٔ باجگیران.
  2. A. Manafy. The Kurdish Political Struggles in Iran, Iraq, and Turkey: A Critical Analysis (illustrated ed.). University Press of America, 2005. p. 6. ISBN 0-7618-3003-0.
  3. فرهنگستان زبان کردی
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ گمرک جمهوری اسلامی ایران بایگانی‌شده در ۳۱ ژانویه ۲۰۱۰ توسط Wayback Machine: حوزه نظارت خراسان رضوی. بازدید: مارس ۲۰۱۰.
  5. نیکلاس امبرسز، چارلز. ملویل، تاریخ زمین لرزه‌های ایران، ترجمه ابوالحسن رَده، تهران ۱۳۷۰ خ. ص ۲۱۵–۲۱۶ [۱].
  6. کلیم‌الله توحدی، حرکت تاریخی کرد به خراسان در دفاع از استقلال ایران، مشهد، ج ۲، ۱۳۶۴ خ. ج ۲، ص ۱۸۷)
  7. «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از اصلی (اکسل) در خرداد ۱۳۹۶.