باز کردن منو اصلی

باستان‌گرایی یا آرکائیسم (Archaism) در ایران، پدیده‌ای است که از اواخر دوران قاجار در عرصهٔ فرهنگی، اجتماع و سیاست جامعهٔ ایرانی پدیدار گشته‌ است.[۱] نگرش باستان‌گرایی در پی آن است که فضای مربوط به زمان گذشته را بازآفرینی کند و یک ایدئولوژی جدید بسازد.[۲]

اهدافویرایش

برخی باستان‌گرایی را «از مؤلفه‌های جدید برای نوسازی ایران» به حساب می‌آورند که «در پی آن است تا با احیاء و تجدید حیات سنت‌ها و عقاید کهن و باستانی، نظم جدیدی را در تفکر اجتماعی، فرهنگی و سیاسی بازتولید نماید و زیرساخت‌های فرهنگی و اجتماعی نوین را بر پایهٔ سنت‌های کهن بنا نهد»[۳]

به عقیدهٔ بیگدلو، مهم‌ترین اهداف باستان‌گرایی را می‌توان به شرح زیر دانست:[۴]

  • کم‌رنگ کردن و کنار زدن فرهنگ و مذهب کنونی جامعه، به عنوان عامل عقب‌ماندگی آن.
  • تفکیک دو دوره از تاریخ ایران که عبارتند از تاریخ باستان و تاریخ دورهٔ اسلامی

الگوهاویرایش

از الگوهای بازستان‌گرایی پارسی میتوان به فرهنگ زرتشتی ایران، تخت جمشید، نقش رستم و کعبه زرتشت اشاره کرد.

آثار مهم در حوزهٔ باستان‌گراییویرایش

پانویسویرایش

  1. (بیگدلو: ۱۳۸۰، ص ۱)
  2. (رضا بیگدلو: ۱۳۸۰، ص ۲۰).
  3. (اکبری: ۱۳۷۵، ص ۱۸۸ به نقل از رضا بیگدلو: ۱۳۸۰، ص ۱۹).
  4. (رضا بیگدلو: ۱۳۸۰، ص ۲۰)
  5. Encyclopedia Iranica. «دانشنامهٔ ایرانیکا، مدخل جلال‌الدین میرزا».

منابعویرایش