تاریخ باستان

تاریخ باستان به عنوان یک اصطلاح مجموع حوادثی است که به گذشته اشاره دارد. این عبارت ممکن است برای اشاره به دوره زمانی استفاده شود.[۱]

تاریخ انسان
و پیش از تاریخ
پیش از هومو (پولیوسن)
تقسیم‌بندی سه‌گانه اعصار پیشاتاریخ

تاریخ ثبت شده
آینده

تقریبا تاریخ باستان از ابتدای شروع نوشتن و ثبت تاریخ و وقایع توسط بشر و گسترش آن تا تاریخ پس از کلاسیک را شامل می‌شود.

دامنه تاریخ ثبت شده تقریباً ۵۰۰۰ سال است که با خط میخی سومری آغاز می‌شود، با قدیمی‌ترین متون منسجم از حدود ۲۶۰۰ سال قبل از میلاد.[۲]

تاریخ باستان تمام سرزمین‌ها و کشورهای دارای اسکان بشر را در دوره ۳۰۰۰ قبل از میلاد - ۵۰۰ میلادی شامل می‌شود.

اصطلاح گسترده «تاریخ باستان» را نباید با «باستان کلاسیک» اشتباه گرفت.

اصطلاح باستان کلاسیک اغلب برای اشاره به تاریخ غرب در مدیترانه باستان از آغاز تاریخ ثبت شده یونان در ۷۷۶ قبل از میلاد (اولین المپیک) استفاده می‌شود. این تقریباً با تاریخ سنتی تأسیس رم در سال ۷۵۳ قبل از میلاد، آغاز تاریخ روم باستان و آغاز دوره باستان در یونان باستان مصادف است.

اصطلاح علمی «تاریخ» را نباید با ارجاعات محاوره ای به زمان‌های گذشته اشتباه گرفت. تاریخ اساساً مطالعه گذشته‌است و می‌تواند علمی (باستان‌شناسی) یا انسانی (تاریخ از طریق زبان و محاوره ای) باشد. اگرچه نقطهٔ پایان تاریخ باستان مورد مناقشه است، برخی از محققان غربی از سقوط امپراتوری روم غربی در سال ۴۷۶ میلادی استفاده می‌کنند (بیشترین مورد استفاده)[۳][۴] و برخی دیگرتعطیلی آکادمی افلاطونی در سال ۵۲۹ میلادی[۵] و مرگ امپراتور ژوستینیان اول در سال ۵۶۵ میلادی،[۶] برآمدن اسلام[۷] یا ظهور شارلمانی.[۸] خارج از اروپا نیز بازه زمانی ۴۵۰–۵۰۰ پس از میلاد برای پایان دوران باستان به عنوان یک تاریخ انتقال از دوران باستان به دوران پساکلاسیک با مشکل روبرو شده‌است.

در مدت زمان تاریخ باستان (تقریباً از ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد)، به دلیل انقلاب نوسنگی، جمعیت جهان از قبل به‌طور قابل توجهی افزایش یافت که یک پیشرفت کامل در آن دوران به حساب می‌آمد. طبق برآوردهای HYDE از هلند، در این دوره جمعیت جهان به‌طور تصاعدی افزایش یافته‌است.

در ۱۰ هزار سال قبل از میلاد در پیش از تاریخ، جمعیت جهان ۲ میلیون نفر بوده و در ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد به ۴۵ میلیون نفر رسیده‌است. با ظهور عصر آهن در ۱۰۰۰ سال قبل از میلاد، جمعیت به ۷۲ میلیون نفر افزایش یافت. تصور می‌شود که در پایان دوره در سال ۵۰۰ میلادی، جمعیت جهان ۲۰۹ میلیون نفر باشد. طی ۳۵۰۰ سال، جمعیت جهان ۱۰۰ برابر افزایش یافت.[۹]

جستارهای وابستهویرایش

مطالعهویرایش

مورخان برای دستیابی به درک بهتر دنیای باستان دو راه اصلی دارند: باستان‌شناسی و مطالعه متون اصلی به جا مانده. منابع اولیه، نزدیکترین منابع به منبع اطلاعات یا ایده مورد مطالعه هستند.[۱۰][۱۱]منابع اولیه از منابع ثانویه متمایز شده‌اند که غالباً منابع اولیه را ذکر می‌کنند، دربارهٔ آنها نظر می‌گذارند یا از آنها استفاده می‌کنند. منابع ثانویه به‌طور مثال مورخانی هستند که بعدها درباره گذشته نوشته و به آنها استناد کرده‌اند.[۱۲]

باستان‌شناسیویرایش

باستان‌شناسی کاوش و بررسی مصنوعات بر جای مانده در تلاش برای تفسیر و بازسازی رفتار گذشته انسان است.[۱۳][۱۴][۱۵][۱۶]

باستان شناسان در ویرانه‌های شهرهای باستان کاوش می‌کنند و به دنبال سرنخی از نحوه زندگی مردم آن دوره هستند.

برخی از یافته‌های مهم باستان شناسان که تاریخ باستان را مطالعه می‌کنند عبارتند از:

منابعویرایش

  1. "NETWATCH: Botany's Wayback Machine". Science. 316 (5831): 1547d–1547d. 2007-06-15. doi:10.1126/science.316.5831.1547d. ISSN 0036-8075.
  2. Goeseke, H.; Kramer, Samuel Noah (1957-12-31). "From the Tablets of Sumer, Twenty-Five Firsts in Man's Recorded History". Oriens. 10 (2): 329. doi:10.2307/1579674. ISSN 0078-6527.
  3. Clare, I.S. (1906). Library of universal history: containing a record of the human race from the earliest historical period to the present time; embracing a general survey of the progress of mankind in national and social life, civil government, religion, literature, science, and art. New York: Union Book. p. 1519 (cf. , Ancient history, as we have already seen, ended with the fall of the Western Roman Empire; [...]).
  4. United Center for Research and Training in History. (1973). Bulgarian historical review. Sofia: Pub. House of the Bulgarian Academy of Sciences. p. 43. (cf. … in the history of Europe, which marks both the end of ancient history and the beginning of the Middle Ages, is the fall of the Western Roman Empire.).
  5. Hadas, Moses (1950). A History of Greek Literature. Columbia University Press. p. 273. ISBN 978-0-231-01767-1.
  6. Cary, M. "An Outline of Ancient History - Charles Alexander Robinson: Ancient History from Prehistoric Times to the death of Justinian. Pp. xxiii+738; 83 maps and diagrams, 138 ill New York: Macmillan Company, 1951. Cloth, 45s. net". The Classical Review. 3 (1): 39–40. doi:10.1017/s0009840x00160159. ISSN 0009-840X.
  7. Mattingly, Harold. "A History of the Early World - J. H. Breasted: Ancient Times, A History of the Early World. Second edition, revised and largely rewritten. Pp. xiii, 823; 269 figures, 4 coloured plates, maps. Boston, London, etc. : Ginn, 1935. Cloth, 10s. 6d". The Classical Review. 49 (5): 173–173. doi:10.1017/s0009840x00068529. ISSN 0009-840X.
  8. "<italic>Outlines of Nineteenth Century History</italic>, by Philip Van Ness Myers (Boston, Ginn and Company, 1906, pp. v, 138)". The American Historical Review. doi:10.1086/ahr/12.3.702. ISSN 1937-5239.
  9. Klein Goldewijk, Kees; Beusen, Arthur; Janssen, Peter (2010-03-22). "Long-term dynamic modeling of global population and built-up area in a spatially explicit way: HYDE 3.1". The Holocene. 20 (4): 565–573. doi:10.1177/0959683609356587. ISSN 0959-6836.
  10. Ocheni, S. (2010-09-15). "EBV-Associated Malignancies~!2009-09-30~!2009-12-01~!2010-09-14~!". The Open Infectious Diseases Journal. 4 (2): 101–112. doi:10.2174/1874279301004020101. ISSN 1874-2793.
  11. «Table B4.3 Sources of public funds for education, for primary, secondary and post-secondary non-tertiary education (2011)». dx.doi.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۰۲.
  12. Weaver, Herbert; Handlin, Oscar. "Harvard Guide to American History". The Journal of Southern History. 20 (4): 533. doi:10.2307/2954740. ISSN 0022-4642.
  13. Petrie, W.M.F. (1972). Methods & aims in archaeology. New York: B. Blom.
  14. Gamble, C. (2000). Archaeology the basics. London: Routledge.
  15. Wheeler, J.R. (1908). Archaeology [a lecture delivered at Columbia University in the series on science, philosophy and art, January 8, 1908]. New York: Columbia University Press.
  16. Kellner, Max. "Archæology and the Bible. George A. Barton, Ph.D. , LL.D. American Sunday School Union. Philadelphia. 1916. Pp. xiii, 461. $2.00". Harvard Theological Review. 11 (2): 207–208. doi:10.1017/s0017816000011937. ISSN 0017-8160.
  17. Watkin, David (2005). A History of Western Architecture (4th ed.). Laurence King Publishing. p. 14. ISBN 978-1-85669-459-9."The Great Pyramid … is still one of the largest structures ever raised by man, its plan twice the size of St. Peter's in Rome".
  18. Basham, A. L.; Dani, D. H. (1968). "A Short History of Pakistan: Book One: Pre-Muslim Period". Pacific Affairs. 41 (4): 641. doi:10.2307/2754608. ISSN 0030-851X.
  19. S.R. Rao (1985). Lothal. Archaeological Survey of India, 30–31.
  20. Zarmati, Louise (2005). Heinemann ancient and medieval history: Pompeii and Herculaneum. Heinemann. ISBN 978-1-74081-195-8. Archived from the original on 2006-09-04.
  21. LOBELL, STEVEN (2002-12-01). "WAR IS POLITICS: OFFENSIVE REALISM, DOMESTIC POLITICS, AND SECURITY STRATEGIES". Security Studies. 12 (2): 165–195. doi:10.1080/0963-640291906825. ISSN 0963-6412.
  22. Jane Portal and Qingbo Duan, The First Emperor: China's Terracotta Arm, British Museum Press, 2007, p. 167.
 
نمایی از ابوالهول و هرم بزرگ جیزه در مصر؛ هرم خوفو یا هرم بزرگ جیزه تنها بازمانده از شگفتی‌های هفتگانهٔ جهان باستان می‌باشد.
 
کتیبه اردشیر یکم در تخت جمشید یکی از چندین کتیبه موجود در تخت جمشید است که از دوران هخامنشیان به جا مانده‌است. این کتیبه نشان می‌دهد که او نیز از پدر خود خشایارشا و نیایش داریوش بزرگ در دین پیروی کرده و پیرو کیش اهورایی بوده‌است.