باز کردن منو اصلی
نمایی از پیشرفت ناپایدار یک طرح هرمی کلاسیک (در اینجا با یک ضریب انشعاب ۶)

ترفند هرمی یا طرح هرمی نوعی مدل کسب‌وکار غیر پایدار است. شکل کلی آن به این صورت است که افراد با پرداخت مقداری پول عضو شرکتی می‌شوند تا در آینده با به عضویت درآوردن چند نفر دیگر و رشد زیرمجموعه مشتریان به چند برابر حق عضویت دست پیدا کنند. برخی از این شرکت‌ها به واسطه عضویت باواسطه نیز به اعضایشان حق‌الزحمه می‌دهند ولی در اکثر این سیستم‌ها، عضو می‌بایست دست‌کم دو نفر را مستقیماً به شرکت معرفی کند.[۱][۲][۳][۴]

نام گذاریویرایش

شبکه اعضای این شرکت‌ها در لایه‌های پایین افزایش پیدا می‌کند و از این جهت ساختار شبکه مشتریان شبیه هرم است. ساده‌ترین صورت این شبکه‌ها نوع دودویی است که اگر با یک عضو شروع شود پس از ده مرحله به بیش از هزار عضو جدید، پس از بیست مرحله به بیش از یک میلیون عضو جدید و پس از سی و سه مرحله به بیش از هشت میلیارد عضو جدید برای رشد نیاز دارد.

نتیجه فعالیت این نوع شرکت‌ها این است که تعداد اعضایشان آن‌قدر رشد خواهد کرد تا محدودیت جمعیت مشتاقان عضونشده موجب شود یافتن عضو جدید کم و بیش ناممکن شود. در چنین وضعیتی جمعیت بسیار بالایی از اعضا، که گاهی تا نود درصد کل هم می‌رسد، در لایه‌های پایینی قرار دارند و پولشان را از دست داده‌اند و در عوض شرکت و درصد کمی به پول رسیده‌اند. این در حالی است که شرکت نیز طبق قوانینش عمل کرده‌است.

مثالی ساده از یک ترفند هرمیویرایش

شرکتی صد هزار تومان می‌گیرد و در صورتی که عضوی دو عضو جدید معرفی کند به او صد و پنجاه هزار تومان حق‌الزحمه می‌دهد. این شرکت با عضویت هر دو نفر، دویست هزار تومان می‌گیرد و صد و پنجاه هزار تومانش را به عنوان حق‌الزحمه می‌دهد. در نتیجه بی هیچ کار مفیدی پنجاه هزار تومان برایش می‌ماند. در چنین فعالیتی همیشه بیش از ۵۰ درصد اعضاء فقط حق عضویت داده‌اند و با گسترش شبکه تعدادشان افزایش پیدا می‌کند تا زمانی که رشد شبکه متوقف شود.

قوانین کشورهای مختلفویرایش

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. Smith, Rodney K. (1984). Multilevel Marketing. Baker Publishing Group. p. 45. ISBN 0-8010-8243-9.
  2. Keep, William W; Vander Nat, Peter J. (2014). "Multilevel marketing and pyramid schemes in the United States: An historical analysis" (PDF). Journal of Historical Research in Marketing. 6 (2): 188–210. doi:10.1108/JHRM-01-2014-0002. Archived from the original (PDF) on 12 April 2016. Retrieved 26 March 2016.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ Valentine, Debra (May 13, 1998). "Pyramid Schemes". Federal Trade Commission. Retrieved 25 March 2016.
  4. Edwards, Paul (1997). Franchising & licensing: two powerful ways to grow your business in any economy. Tarcher. p. 356. ISBN 0-87477-898-0.
  5. "Pyramid schemes". Australian Competition and Consumer Commission. Archived from the original on 6 April 2012. Retrieved 2012-04-08.
  6. "Competition and Consumer Act 2010 - Schedule 2, Division 3 - Pyramid schemes". Austlii.edu.au. Retrieved 2013-04-02.
  7. Trade Practices Amendment Act (No. 1) 2002 Trade Practices Act 1974 (Cth) ss 65AAA - 65AAE, 75AZO
  8. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ اکتبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۳ مارس ۲۰۱۷.
  9. "Regulations for the Prohibition of Pyramid Sales". Tradeinservices.mofcom.gov.cn. Retrieved 2013-04-02.
  10. "Colombia scam: 'I lost my money'". BBC News. November 18, 2008. Retrieved April 12, 2010.
  11. "Proyecto De Ley Que Prohíbe La Venta Bajo El Esquema Piramidal" (PDF) (به Spanish).
  12. "Tarbijakaitseseadus" (به Estonian). §12³(8) #14. Retrieved October 11, 2010. Unknown parameter |trans_title= ignored (help)
  13. "Rahankeräyslaki 255/2006 - Ajantasainen lainsäädäntö - FINLEX ®".
  14. "Pyramid Schemes Prohibition Ordinance". Retrieved 24 February 2015.
  15. "Key GoldQuest members arrested in Iran Airport". Presstv.ir. Retrieved 2013-04-02.
  16. "Pyramid Schemes". Competition and Consumer Protection Commission. Retrieved 12 June 2015.
  17. Legge 17 agosto 2005, n. 173 (ایتالیایی)
  18. 無限連鎖講の防止に関する法律 بایگانی‌شده در ۲۷ ژوئن ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine (in Japanese)
  19. "Sentence by the High Council of the Netherlands regarding a pyramid scheme". Zoeken.rechtspraak.nl. Retrieved 2013-04-02.
  20. Laws and Regulations Covering Multi-Level Marketing Programs and Pyramid Schemes Consumer Fraud Reporting.com
  21. "Lovdata.no". Lovdata.no. Retrieved 2013-04-02.
  22. NYtimes.com, "Investors in Philippine Pyramid Scheme Lose over $2 Billion"
  23. Explozia piramidelor Ziarul Ziua, 12 اوت 2006
  24. [۱], "Trading law"
  25. Whitecollarcrime.co.za, Pyramid Schemes
  26. Pyramid Schemes Illegal Under Section 83c of the Banking Act of Sri Lanka Department of Government Printing, Sri Lanka
  27. lagen.nu - Tillkännagivande (2008:487) med anledning av marknadsföringslagen (2008:486)
  28. TDSA.gov بایگانی‌شده در ۲۰ فوریه ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine, ข้อมูลเพิ่มเติมในระบบธุรกิจขายตรงและธุรกิจพีระมิด by Thai Direct Selling Association (in Thai)
  29. "Saadet zinciri operasyonu: 60 gözaltı". Cnnturk.com. 2010-05-14. Retrieved 2013-04-02.
  30. Rada at first reading passes bill on banning financial pyramid schemes in Ukraine, Interfax-Ukraine (20 November 2013)
  31. "Pyramid scheme fraud". Action Fraud. City of London Police. Retrieved 5 July 2016.
  32. «قانون الحاق یک بند و یک تبصره به ماده (1) قانون مجازات اخلالگران در نظام اقتصادی کشور مصوب 1369 و اصلاح تبصره (1) ماده (2) آن». مرکز پژوهش‌ها. ۲۰۱۷-۰۳-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۳-۱۵.

پیوند به بیرونویرایش