توران‌دخت (پوچینی)

توران‌دخت اپرایی از جاکومو پوچینی است که نخستین بار در سال ۱۹۲۶ در تالار اپرای اسکالای میلان اجرا شد. اپرانامه آن را جوزپه آدامی و رناتو سیمونی نوشته‌اند. نوشتن اپرا به واسطه مرگ پوچینی در سال ۱۹۲۴ ناتمام ماند و فرانکو آلفانو آن را کامل کرد.[۱] اگر چه پوچینی در ابتدا با خواندن اقتباس سال ۱۸۰۱ فریدریش شیلر به موضوع علاقمند شد[۲] اما وی اساس کار را بیشتر بر روی نمایش قبلی توران‌دخت اثر کارلو گوتزی پایه‌گذاری کرد. این اپرا در اصل، داستان روز سه‌شنبهٔ منظومه هفت‌پیکر اثر نظامی گنجوی شاعر پارسی ایرانی قرن دوازدهم به نام گنبد سرخ است.[۳] با این همه، قهرمان داستان به عنوان یک شاهزاده خانم روسی شناخته می‌شود. نام اپرا بر اساس عنوان دختر توران بنا شده‌است و نامی است که غالباً در شعرهای فارسی منتسب به شاهزاده خانم‌های آسیای میانه بوده‌است. هنگامی که پوچینی درگذشت، ۲ پرده، از مجموع ۳ پرده اثر تکمیل‌شده بود که این موضوع شامل سازبندی اثر نیز می‌گردید. اپرای توران‌دخت آخرین موسیقی ساخته شده توسط پوچینی بود.[۴][۵]

Poster Turandot.jpg
نام اپرا: توران‌دخت
خالق اپرا: جاکومو پوچینی
خالق اپرانامه: جوزپه آدامی و رناتو سیمونی
تاریخ اولین اجرا: ۱۹۲۶
محل اولین اجرا: تالار اپرای اسکالای میلان
تعداد پرده: ۳
زبان اپرا: ایتالیایی

اجرا در ایران

بر اساس اپرای پوچینی، تئاتری در ایران اجرا شده‌است. این نمایش که به نام توراندخت در فرهنگسرای نیاوران بر روی صحنه رفت را محسن معینی کارگردانی کرده‌است. همچنین متن آن به نویسندگی محسن معینی نوشته شده و اقتباسی از داستان گنبد سرخ هفت پیکر نظامی است. این نمایش در سال ۱۳۹۲ اجرا شده‌است.[۶][۷]

منابع

  1. Turandot's Homecoming: Seeking the Authentic Princess of China in a New Contest of Riddles بایگانی‌شده در ۴ مارس ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine, Master of Music thesis by Ying-Wei Tiffany Sung, Graduate College of Bowling Green State University, August 2010
  2. کتاب الکترونیکی رایگان Turandot, Prinzessin von China by Friedrich Schiller در پروژهٔ گوتنبرگ. Freely translated from Schiller by Sabilla Novello: کتاب الکترونیکی رایگان Turandot: The Chinese Sphinx by Friedrich Schiller در پروژهٔ گوتنبرگ.
  3. Nizami (21 August 2015). Haft Paykar: A Medieval Persian Romance. Hackett Publishing Company, Incorporated. p. xviii. ISBN 978-1-62466-446-5.
  4. Fisher, Burton D. (2007). Puccini Companion: The Glorious Dozen: Turandot. Opera Journeys Publishing. p. 24.
  5. Ashbrook, William (1985). The Operas of Puccini. New York: Cornell University Press by arrangement with Oxford University Press. p. 224.
  6. «نمایش توراندخت در فرهنگسرای نیاوران به صحنه رفت». ایرنا. ۹ خرداد ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ مارس ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱ اسفند ۱۳۹۶.
  7. «نمایش توراندخت در فرهنگسرای نیاوران به صحنه رفت». ایرنا. ۹ خرداد ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ مارس ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۲ اسفند ۱۳۹۶.