توهم‌زا (به انگلیسی: Hallucinogen) به دسته بزرگی از سایکواکتیو‌های طبیعی و آزمایشگاهی گفته می‌شود که بیشتر باعت توهم، هذیان، دگرگونی در ادراک و احساسات می‌شوند.

سه دسته بزرگ توهم‌زاها، روان‌گردان‌ها و منفک کننده‌ها و هذیان‌آورها هستند.

روانگردان‌ها

ویرایش

منفک کننده‌ها

ویرایش

هذیان‌آورها

ویرایش

معرفی

ویرایش

برای شناخت مواد توهم‌زا معیار هایی توسط استاد بازنشسته پزشکی، روانپزشکی و داروشناسی آمریکایی، لئو ای. هالیستر (Leo E. Hollister) ایجاد شده است که به شرح زیر است:

  • نسبت به دیگر اثرات دارو، تفاوت در نوع بینش و فکر باید آشکار و غالب باشد.
  • از لحاظ فکری و حافظه اثر حداقلی داشته باشد.
  • بی‌حسی، گیجی، بی‌حالی، یا انگیزش بیش از حد نباید اثر اصلی باشد.
  • اثرات جانبی خود به خود روی سیستم اعصاب باید حداقلی باشد.
  • هیچ‌گونه وابستگی ایجاد نکند.

بر حسب شرایط البته تمام مواد از این شرایط پیروی نمی‌کنند و حتی ممکن است یک دارو اثرات متفاوتی روی یک فرد ثابت داشته باشد.

جستارهای وابسته

ویرایش

منابع

ویرایش