روان‌درمانی

روان‌درمانی (به انگلیسی: Psychotherapy) یا درمان روانشناختی، تکنیک و مجموعه روش هایی برای درمان اختلالات روانی، هیجانی ، انواع اختلالات شخصیت، اعتیاد، ناهنجاریهای رفتاری و سازگاری، با استفاده از روش‌هایی است که به ظاهر با محوریت گفتگو می باشد اما در این فرایند گفت‌وگو ،بررسی و ارزیابی تخصصی و بسیار فنی در رابطه با محتوا و فرایند فکر، احساسات، عواطف، گفتار، رفتار و ... غیره، مراجع یا بیمار توسط روان‌شناس به شکلی بسیار دقیق انجام می گیرد. پس از تشخیص و معاینه وضعیت روانی بیمار MSE روان‌شناس درمان‌گر به تدوین و تهیه طرح درمان می پردازند و با استفاده از روش‌ها و تکنیک‌های گوناگون مبتنی بر نظریه‌های روان‌درمانی این فرایند بسیار تخصصی را انجام می دهد.لازم به ذکر است که روان درمانی با مشاوره متفاوت است و روان درمانی مجموعه خدمات تخصصی جهت درمان و ایجاد تعادل روانی در فرد بیمار می باشد در صورتی که خدمات مشاوره‌ای از جنس مشورت کردن و آگاهی‌بخشی است. درمان دارویی نیز برای بیماران روانی توسط روان‌پزشک انجام می‌گیرد. روان‌درمانی روشی است که توسط درمان‌گری آموزش دیده به شکل حرفه‌ای، با توجه به خاستگاه «اختلال تحت درمان»، انجام گیرد. روان‌درمان‌گری بر دوپایه «رابطه» و «ارتباطات» به شکل کلامی و غیرکلامی استوار است. رابطه‌ای حرفه‌ای میان بیمار و درمانگر است که مبتنی بر اصالت، جدیت، صمیمیت و آزادی است.[۱][۲][۳]

روان‌درمانی کاربرد آگاهانه و هدف‌مند روش‌های بالینی و نگرش‌های میان‌فردی به دست آمده از اصول روان‌شناختی ریشه‌دار با هدف کمک به افراد برای تغییر دادن رفتار، شناخت‌ها، هیجان‌ها یا سایر ویژگی‌های شخصی خودشان در مسیرهایی است که شرکت‌کنندگان در درمان آن‌ها را مطلوب می‌دانند.[۲]

روان‌درمان‌گر به فردی گفته می‌شود که از یک یا چند شیوه از روش های روان‌درمانی برای حل مشکلات مراجعان خود استفاده می‌کند. روش‌های روان‌درمانی بسیار گسترده و متنوع است و تاکنون بیش از 500 روش روان‌درمانی توسط نظریه‌پردازان مختلف ارایه شده است. از قدیمی‌ترین روش‌ها مانند هیپنوتیزم درمانی تا تکنیک‌های جدیدتر مانند درمان اکت.

در حال حاضر پرکاربردترین روش‌های روان‌درمانی عبارت اند از: درمان‌های شناختی، یکپارچه‌نگر، کل‌نگر، روان‌پویشی و رفتاردرمانی [نیازمند منبع]

روان‌درمانی کاربرد آگاهانهٔ روش‌های بالینی و «مواضع میان‌فردی»[۴] است که از اصول روان‌شناسی نوین و کهن حاصل شده و هدف آن کمک به درمان‌گیران و بیماران است که رفتارها، شناخت‌ها، هیجان‌ها، و دیگر ویژگی‌های فردی خود را، در جهت درمان مطلوب و تعادل روان‌شناختی تغییر دهند. روان‌درمانی دارای نظریه‌ها و رویکردهای گوناگونی است . برخی از انواع روان‌درمانی شامل رفتاردرمانی شناختی cognitive behavioral therapy شناسایی باورهای ناکارآمد و رفتارهای ناسازگار و تغییر آن‌ها ، روان درمانی تحلیلی Psychoanalytic ورود به معانی ناهوشیار، فکرها، رفتارها و هیجان‌های بیمار و تغییر، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهدacceptance and commitment therapy ، طرحواره درمانی schima therapy، روان درمانی وجودی (اگزیستانسیل) Existential Psychotherapy ، روان درمان بین فردی interpersonal psychotherapy سایکودراما psychodrama می‌شود. با توجه به مطالعات و پژوهش‌های اخیر و اثربخشی درمانی بسیار قوی، در راستای دیدگاه کل‌نگر به انسان با هدف درمان پایدار روانش و ایجاد تعادل و تاثیرات مستقیم جسم، یعنی مزاج بر روی روان و بالعکس با دیدگاهی تلفیقی از طب سنتی ایرانی و نظریه‌های روان درمانی جدید، با استفاده از ترکیب تکنیک مزاج‌شناسیtemperamentology در مرحله معاینه و تشخیص گذاری بالینی، در برخی مراکز درمانی، کلینیک‌ها و مراکز تحقیقاتی این دیدگاه و نظریه نیز اجرا می‌گردد تا به موازات ایجاد تعادل روان‌شناختی در ذهن بیمار توسط انواع روش های روان درمانی، تعادل مزاجی نیز در جسم بیمار( اصلاح الگوی تغذیه، اصلاح ساعات و بهداشت خواب، حرکت، سکون، استفراغ و احتباس ، اعراض نفسانی، تنفس، حرکت و سکون (ورزش و نرمش)، خواب و بیداری، خوردن و آشامیدن.) ایجاد گردد. روان درمانی به صورت انفرادی یا گروه درمانی هم قابل انجام است. به صورت نمونه برای درمان ترس مرضی[۵]) روان درمانی به «سبک رفتاری» از چهار شیوهٔ حساسیت زدایی منظم غرقه سازی، سرمشق‌گیری و تنش کاربردی کمک می‌گیرد. در درمان اختلال‌های شخصیت، روان‌درمانی تحلیلی یا روان‌کاوانه کاربرد دارد.[۶]

پانویسویرایش

  1. «What is Psychotherapy?». www.psychiatry.org. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۰۱.
  2. "Understanding psychotherapy and how it works". Retrieved 2019-10-01.
  3. "Psychotherapy". Wikipedia. 2019-09-23.
  4. تعریف: خط فرضی مبان دو نفر که عبور از آن تجاوز به قلمرو طرفین محسوب می‌شود . [۱]
  5. phobia
  6. http://gapche.ir/value.aspx?id=92

منابعویرایش

  • محمدپور احمدرضا(۱۳۸۸). رواندرمانی چیست؟ تهران: نشر قطره[۳]
  • اکبری، حامد، (1398)، روانشناسی و طب سنتی، تهران، انتشارات چوگان
    • طب سنتی، پروفسور خیر اندیش
    • غذای شما، دکتر محمد دریایی
    • تغذیه در طب اسلامی، دکتر غلامرضا کرد افشاری - دکتر حوریه محمدی کناری
    • راز درمان، دکتر عبدالله احمدیه
    • روانشناسی بالینی، جری فیرس