چیپی توتک

(تغییرمسیر از زایپ توتک)

چیپی توتک ([ˈʃi:pe ˈtote:kʷ] Error: {{Lang}}: برچسب زبان ناشناخته: Xīpe Totēc (راهنما)) در اساطیر آزتک خدای رستاخیز (مرگ و تولد دوباره) بود. چیپی توتک همچنین به عنوان خدای کشاورزی، پوشش گیاهی، زرگری و نقره‌کاری هم محسوب می‌گردید. چیپی توتک با اسامی دیگری نیز شناخته می‌گردید که برجسته‌ترین آنها عبارت هستند از تلالوکا، تِلالاکی تِزکاتیپوکا و یولاهون[۱] این ایزد به صورت خدایی طلایی نقش می‌گردید و اعتقاد آزتک‌ها بر این بود که او واسطهٔ ابداع جنگ و جنگاوری بوده‌است.[۲] کلاهی با انتهای تیز و قیف‌گونه و عصای جغجغه‌ای از جمله نشان‌ها و حمایل وی محسوب می‌گردید.[۳] چیپی توتک همچنین پرستشگاه بزرگی در معبد مایور به نام یوپیکو داشت و در پی تسخیر آمریکای جنوبی و متعاقب آن، استعمارگری اسپانیا در قاره آمریکا به‌طور گسترده‌ای مورد پرستش قرار می‌گرفت.

چیپی توتک
خدای زور و کشاورزی، ارباب فصل‌ها، بازتولد، و هنر، فرمانروای شرق
عضوی از the Tezcatlipocas
Xipetotec.svg
جیپی توتک
نام‌های دیگرRed Tecatlipoca, Camaxtli, Camaxtle, Mixcoatl, Xipe
اقامتگاهIlhuicatl-Teteocan (Twelfth Heaven)
• the شرق
نمادبلدرچین
جنسیتنر (جنس)
منطقهآمریکای میانه
گروه قومیآزتک‌ها (نوهوآ)
جشنواره‌هاگاه‌شماری آزتکی
اطلاعات شخصی
والدینتوناکاته‌کوتلی و Omecihuatl (Codex Zumarraga)
خواهر و برادرکوئتزالکواتل، تزکاتلیپوکا، اویتسیلوپوچتلی (Codex Zumarraga)
فرزندانNone
چیپی توتک

طالع بد او به عقیدهٔ آزتک‌ها با جوش، التهاب و بیماری‌های چشمی همراه بود[۴][۵] و اعتقاد بر این بود که در طالع بد، چیپی توتک می‌تواند متضمن بروز آفت بسیار باشد.[۶] وی ارتباط بسیاری با بیماری‌هایی همچون آبله، تاول و سایر عوارض بصری داشت و اگر کسی از چنین عوارضی در رنج بود، به او پیشنهاد می‌دادند که برای این ایزد قربانی بدهد.[۷] در اساطیر آزتک همچنین از چیپی توتک به عنوان ایزد زرگری و نقره‌کاری تجلیل می‌گردید و آزتک‌ها سارقان طلا و نقره را برای عبرت سایرین، ابتدا در شهر می‌گرداندند و سپس برای او قربانی می‌کردند.[۸]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. Fernández 1992, 1996, p.60. Neumann 1976, p.255.
  2. Matos Moctezuma & Solis Olguín 2002, p.423.
  3. Toby Evans & David Webster, 2001, p.107
  4. Susan Toby Evans; David L. Webster (11 September 2013). Archaeology of Ancient Mexico and Central America: An Encyclopedia. Taylor & Francis. p. 218. ISBN 978-1-136-80185-3.
  5. worldhistory.org
  6. Bob Curran; Ian Daniels (2007). Walking with the Green Man: Father of the Forest, Spirit of Nature. Career Press. p. 148. ISBN 978-1-56414-931-2.
  7. Citing Bernardino de Sahagún:O., Anderson, Arthur J.; E., Dibble, Charles (1970-01-01). General history of the things of New Spain: Book I, the Gods. School of American Research. ISBN 978-0-87480-000-5. OCLC 877854386.
  8. Saville, Marshall (1929). "Saville 'Aztecan God Xipe Totec". Indian Notes(1929). Museum of the American Indian: 151–174.

پیوند به بیرونویرایش