باز کردن منو اصلی

زوالِ کُلُنِل اثری از محمود دولت‌آبادی، نویسندهٔ معاصر است که در سال‌های ابتدایی دهه ۱۹۸۰ میلادی به زبان فارسی نوشته شد،[۴] اما برای نخستین‌بار در سال ۲۰۰۹ میلادی، توسط ناشر سوئیسی به زبان آلمانی منتشر شد.[۲] رمان زوال کلنل سرگذشت افسری وطن‌دوست[۱] در ارتش شاهنشاهی ایران است که زندگی او و خانواده‌اش در مقطع انقلاب ۱۳۵۷ ایران مرور می‌شود. داستان رمان تنها در یک شبانه‌روز می‌گذرد، اما در بازگشت به گذشته مرور و تأملی عمیق در حوادث تاریخ سده اخیر ایران و تلاش مردم در رسیدن به راه جامعه‌ای مدرن و پیشرفته را منعکس می‌کند.[۲]

زوالِ کُلُنِل
Colonel.jpg
روی جلد کتاب به زبان انگلیسی، ترجمه تام پتردیل
نویسندهمحمود دولت‌آبادی
ناشرنشر یونیون به زبان آلمانی[۱]
نشر عم عوود به زبان عبری[۲]
نشر Solum forlag به زبان نروژی
نشر مل‌ویل هاوس به زبان انگلیسی[۳]
محل نشرزوریخ، سوئیس
تاریخ نشر۱۳۸۸ خورشیدی (۲۰۰۹ میلادی)
موضوعرمان
سبکتاریخی، جامعه‌شناسانه

محتویات

خلاصهٔ داستانویرایش

سرهنگ پس از پی‌بردن به روابط خارج از ازدواج همسرش، او را به قتل می‌رساند و پس از آن قصه زندگی او در زندان ادامه پیدا می‌کند.[۵] پنج فرزند سرهنگ در بحبوحه انقلاب ۱۳۵۷ ایران، هر کدام وارد گروه‌های مختلف سیاسی شده و گرایش‌های مختلف سیاسی و اجتماعی پیدا می‌کنند و هر یک نیز بهای سنگینی را بابت فعالیت‌های سیاسی‌شان می‌پردازند.[۴]

در ایرانویرایش

نشر چشمه در سال ۱۳۸۷ خورشیدی، اقدام به درخواست مجوز نشر برای این رمان کرد، ولی مقام‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از صدور مجوز خودداری کردند.[۶]

در اواخر بهمن‌ماه ۱۳۹۲، خبرهایی در برخی نشریات ایران منتشر شد مبنی بر آن‌که «سرانجام چاپ و انتشار کتاب زوال کلنل از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز گرفت».[۷]

نهایتاً در تاریخ ۳۰ بهمن ۱۳۹۲، وزارت ارشاد ضمن تکذیب انتشار کتاب زوال کُلنل اعلام کرد که «تاکنون مجوزی در این خصوص از سوی اداره کل کتاب و توسعه کتاب‌خوانی صادر نشده‌است».[۸][۹]

انتشار نسخهٔ جعلی رمانویرایش

اگر چه این رمان تا کنون در ایران اجازهٔ نشر دریافت نکرده‌است، اما سودجویان بازار نشر نسخهٔ آلمانی این کتاب را به فارسی ترجمه کرده و در ایران منتشر کرده‌اند. این کتاب هم‌اکنون در بازارهای غیررسمی کتاب و هم‌چنین به صورت فایل پی‌دی‌اف در دسترس است و دولت‌آبادی از همگان خواسته‌است که این کتاب را تحریم کنند. در تابستان ۱۳۹۳، محمود دولت‌آبادی، خبر از انتشار و توزیع نسخه جعلی این کتاب توسط سودجویان بازار کتاب داد. وی اعلام کرد که کتاب منتشرشده در کتابفروشی‌ها، نسخه ترجمه‌شده از روی نسخه آلمانی کتاب است و نحوه ترجمه آن، کاملاً با ادبیات شناخته‌شده از جانب دولت‌آبادی، قابل تمییز دادن است. وی از طرح شکایت علیه انتشارات نشر گردون که ناشر این نسخه جعلی بوده‌است، خبر داد.[۱۰]

نقدهاویرایش

به باور برخی از منتقدان ادبی، این رمان از روایت زندگی کلنل و خانواده‌اش فراتر می‌رود و به نقد تضادهای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی حاکم بر جامعه ایران می‌پردازد.[۲]

حمیدرضا مقدم‌فر، معاون فرهنگی اجتماعی سپاه پاسداران، این رمان را «ضدانقلابی‌ترین رمان پس از پیروزی انقلاب ایران»، برشمرده و محمود دولت‌آبادی را به داشتن «پیوندهای عمیق با خارج از ایران» متهم کرد.[۱۱]

افتخارات و جوایزویرایش

  • نامزد دریافت جایزهٔ ادبی آسیایی «من» در بریتانیا.[۶]
  • نامزد دریافت جایزهٔ ادبیات بین‌المللی خانهٔ فرهنگ جهان Haus der Kulturen der Welt در برلین.[۱۲]
  • ترجمه انگلیسی رمان کُلنل، با ترجمه تام پتردیل، نامزد جایزه «بهترین کتاب ترجمه در آمریکا» شد.[۱۳]
  • برندهٔ جایزهٔ یان میخالسکی سوئیس در سال ۲۰۱۳.[۱۴]

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ رمان «زوال کلنل» دولت‌آبادی، دوباره در گیر قیچی سانسور، دویچه‌وله فارسی
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ «بمب فرهنگی ایران» در اسرائیل منفجر شد، بی‌بی‌سی فارسی
  3. THE COLONEL, Melville House Publishing
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ An Iranian Storyteller’s Personal Revolution, The New York Times
  5. وزیر ارشاد ایران: مشکل کلنل است، نه شخص دولت‌آبادی، بی‌بی‌سی فارسی
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ واکنش محمود دولت‌آبادی به اظهارات معاون وزارت ارشاد درباره «زوال کلنل»، بی‌بی‌سی فارسی
  7. بررسی روزنامه‌های صبح تهران ‫- دوشنبه ۲۸ بهمن، بی‌بی‌سی فارسی
  8. قصۀ پرغصۀ کتاب «زوال کلنل»، رادیو بین‌المللی فرانسه
  9. وزارت ارشاد: رمان «زوال کلنل» مجوز نگرفته‌است، دویچه وله فارسی
  10. این کتاب را نخرید! خبرگزاری الف
  11. دور زدن سانسور به کمک فضای مجازی و انتشار زیرزمینی دویچه‌وله فارسی
  12. . http://www.jadidonline.com/story/31102011/frnk/the_colonel_man_prize
  13. «کلنل» دولت‌آبادی نامزد جایزه بهترین کتاب ترجمه در آمریکا شد، بی‌بی‌سی فارسی
  14. رمان زوالِ کُلُنِل دولت‌آبادی جایزه «یان میخالسکی» سوئیس را برنده شد، دویچه وله فارسی