سازمان غذا و دارو (ایران)

محصولات گیاهی دارویی

سازمان غذا و دارو ایران در ۱۵ اسفند ۱۳۸۹ در شورای عالی اداری تصویب و تشکیل شد.[۲] مسئولیت این سازمان بر عهدهٔ معاون غذا و داروی وزارت بهداشت می‌باشد.[۳]

سازمان غذا و دارو جمهوری اسلامی ایران
Food And Drug Administration of The Islamic Republic of Iran logo.svg
اطلاعات کلی سازمان
سازمان پیشین معاونت غذا و دارو وزارت بهداشت
بودجهٔ سالانه ۶۳٫۷ میلیارد تومان (سال ۱۳۹۴)[۱]
عالی‌ترین مقام سازمان محمد رضا شانه ساز، معاون وزیر و رئیس سازمان غذا و دارو
سازمان بالادست وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
وبگاه
www.fda.gov.ir

شیوه‌های حمایت از سلامت مردم در مواجهه با فراورده‌های آرایشی و بهداشتی و نیز مواد غذایی فرایند شده و راهکارهای کاهش انگیزه‌های قاچاق،[۴] و جلوگیری از قاچاق با پیگرد جعل آرم وزارت بهداشت روی لوازم بهداشتی و آرایشی، از سوی سازمان غذا و دارو مورد بررسی قرار دارد[۵] و نظارت و کنترل وضعیت با کمک مجامع صنفی و ارگان‌های ذی‌ربط ازجملهٔ اقدامات سازمان غذا و داروی ایران می‌باشد.[۶]

وظایفویرایش

بر اساس مصوبه شورای عالی اداری، وظائف این سازمان عبارتند از:[۷]

  • تدوین و ارائه سیاست‌ها، برنامه‌ها و خط‌مشی‌های دارویی، غذایی، آشامیدنی، آرایشی، بهداشتی، بیولوژیک، شیر خشک، تجهیزات، اقلام و ملزومات پزشکی مصرفی و غیر مصرفی و اقلام بسته‌بندی و اسباب‌بازی.
  • تعیین، تدوین و اعلام ضوابط، ویژگی‌ها و مقررات مربوط به واردات، صادرات، تهیه، تولید، انبارش، حمل و نقل، توزیع، عرضه و انهدام مواد، محصولات و فراورده‌های یادشده.
  • تعیین، تدوین و اعلام ضوابط و ویژگی‌های مربوط به ارزیابی و کنترل بر برنامه‌ها و خدمات واحدهای دارویی، غذایی، آشامیدنی، آرایشی، بهداشتی، ملزومات و تجهیزات پزشکی و اقلام بسته‌بندی و اسباب‌بازی.
  • صدور، تمدید و لغو موقت و دائم پروانه مؤسسات تولیدی، وارداتی، نگهداری، حمل و نقل، عرضه و توزیع دارویی، تولیدی مواد خوراکی، آشامیدنی، آرایشی، بهداشتی، تجهیزات و ملزومات پزشکی مصرفی و غیر مصرفی.
  • صدور پروانه‌ها و مجوزهای بهداشتی ساخت و ورود مواد، فراورده‌ها و اقلام یادشده.
  • تعیین شرایط صدور، تمدید، لغو موقت و دائم مجوزها و پروانه‌های آزمایشگاه‌های کنترل غذا و دارو.
  • تعیین مبانی خدمات دارویی و آزمایشگاهی و تعیین تعرفه‌های دولتی و خصوصی مربوط.
  • احیا مصرف داروهای گیاهی و گسترش استفاده از آن.
  • تهیه، خرید و تأمین دارو، شیرخشک، تجهیزات و اقلام پزشکی در جهت تأمین و تحویل اقلام ضروری بازار از طریق منابع داخلی و خارجی.
  • سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و اجرای تحقیقات مرتبط با کنترل، آزمایش و ارتقای کیفیت اقلام موضوع این مصوبه.

با توجه به نیاز این سازمان به بازرسان آموزش دیده از سال ۱۳۹۰، دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران آغاز به تأسیس رشته نظارت بر امور دارویی در مقطع کارشناسی ارشد نمود. رشته نظارت بر امور دارویی یک رشته بین رشته‌ای در مقطع کارشناسی ارشد می‌باشد که زیرمجموعه ای از کنترل و تضمین کیفیت دارو می‌باشد. هدف از ایجاد این رشته تربیت دانشجویان برای تأمین بازرسان سازمان غذا و دارو و معاونت‌های زیر مجموعه آن و کارشناسان تضمین کیفیت در بخش صنعت داروسازی می‌باشد، که پیش از این، نیاز به این افراد در بخش دارویی احساس می‌شد. دانشجویان این رشته در طی دوران تحصیل خود با اصول بهینه تولید(GMP)، ضوابط و قوانین دارویی در تمام مراجع معتبر دارویی، ساخت و تهیه پرونده جامع دارویی، اصول ممیزی و بازرسی در حوزهٔ دارو آشنا می‌شوند. اولین ورود دانشجویان این رشته در سال ۱۳۹۰ در دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران اتفاق افتاد و اولین فارغ‌التحصیل این رشته آقای علیرضا سیمی، با کسب رتبهٔ اول و دفاع از پایان‌نامه خود در سال ۱۳۹۳ با موضوع ضوابط کنترل کیفی فراورده‌های حاصل از مهندسی بافت و سلول درمانی این دوره را به پایان رسانید.

سازمان غذا و دارو با همکاری پلیس نیروی انتظامی، اصناف مرتبط و گمرکات ایران کنترل و جلوگیری از تقلب و قاچاق در لوازم آرایشی و بهداشتی، تجهیزات پزشکی و داروها را به‌انجام می‌رسانند.[۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲]

زیر مجموعه‌هاویرایش

اداره دارو، مواد غذایی و آشامیدنی، آرایش و بهداشتی، مکمل و فرآورده های طبیعیویرایش

وظیفه اصلی این اداره نظارت بر تولید، کنترل، صدور مجوزهای بهداشتی محصولات غذایی و آشامیدنی، آرایش و بهداشتی تولید داخل و وارداتی به‌منظور اطمینان از کیفیت و ایمنی و سلامت محصول مطابق با معیارهای ملی مصوب و ضوابط جاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌باشد.[۱۳]


 اداره کل آزمایشگاه‌های مرجع کنترل غذا، دارو و تجهیزات پزشکی

مرکزی دولتی است که در سال 1342 به منظور کنترل فرآورده‌های غذایی و دارویی زیر نظر وزارت بهداشت بهداری سابق  تأسیس شده است. با ایجاد تغییرات تشکیلاتی در وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی که موجب ایجاد معاونت غذا و دارو به صورت مستقل شد، این مجموعه تحت عنوان اداره کل آزمایشگاه‌های کنترل غذا و دارو شامل آزمایشگاه کنترل مواد غذایی، آرایشی و بهداشتی، دارویی و فرآورده های بیولوژیک، تجهیزات و ملزومات پزشکی، مکمل و گیاهان دارویی حدود 200 نفر کارشناس و متخصص در رشته‌های مختلف غذایی، دارویی، آرایشی و بهداشتی و ملزومات و تجهیزات پزشکی و حضور 25 نفر عضو هیئت علمی ثابت وتعدادی عضو هیئت علمی مشاور از دانشگاه و مراکز تحقیقاتی به فعالیت خود در این اداره کل ادامه داده می‌دهد. این مرکز هم اکنون با گسترش دامنه‌ی عملکرد، در زمینه‌های مختلف کنترل کیفیت فرآورد ه‌های غذایی، دارویی، بیولوژیک، آرایشی و بهداشتی، مکمل‌ها و فرآورده‌های طبیعی، ملزومات و تجهیزات پزشکی به منظور اطمینان از انطباق ویژگی‌ها و معیارهای ایمنی و سلامت با استانداردهای ملی و بین المللی فعالیت دارد. در سال 1389 با تصویب تأسیس سازمان غذا و دارو وابسته به وزارت بهداشت، این مجموعه تحت عنوان مرکز آزمایشگاههای مرجع کنترل غذا و دارو با مسئولیت حقوقی سازمان غذا و دارو در تشکیلات این سازمان تعریف شد. در حال حاضر علاوه بر آزمایشگاه‌های کنترل کیفیت فرآورده های غذایی، دارویی، بیولوژیک، آرایشی و بهداشتی، مکمل‌ها و فرآورده های طبیعی، ملزومات و تجهیزات پزشکی، با تأسیس آزمایشگاه‌های جدید مانند نانو تکنولوژی،کنترل کیفیت فرآورده‌های ژن‌تراپی، سل‌تراپی و هیستولوژی گوشت،GMO)) تراریخته توسعه بیشتری یافته است.                                                   

معاونین ریاست و سرپرستان بخش‌هاویرایش

  • محمدرضا شانه ساز، معاون وزیر بهداشت و رئیس سازمان
    • میرزازاده، سرپرست معاونت توسعه مدیریت و منابع سازمان غذا و دارو[۱۴]
  • سیدمحمود مسیحا هاشمی مدیرکل آزمایشگاه های مرجع کنترل غذا، دارو و تجهیزات پزشکی
  • سیدحیدر محمدی مدیرکل امور دارو و مواد تحت کنترل[۱۵]
  • مهندس شاهمرادی، سرپرست اداره کل تجهیزات و ملزومات پزشکی[۱۶][۱۷]
  • عبدالعظیم بهفر سرپرست اداره کل فراورده‌های طبیعی، سنتی و مکمل[۱۸]
  • قمنبرزاده سرپرست دفتر بازرسی، پاسخگویی به شکایات و امور حقوقی[۱۹]
  • امیری مدیر کل فناوری اطلاعات و سامانه‌های سلامت[۲۰]
  • یزدانی سرپرست اداره کل حوزه ریاست، روابط عمومی وامور بین‌الملل سازمان غذا و دارو[۲۱]
  • کیانوش جهانپور، مدیر کل روابط عمومی و سخنگوی سازمان غذا و دارو[۲۲]
  • قاسم زاده سرپرست اداره کل امور فراورده‌های آرایشی و بهداشتی سازمان غذا و دارو[۲۳]
  • محمد حسین عزیزی مدیر کل امور فراورده‌های غذایی، آشامیدنی[۲۴]
  • شریف اعلم مدیر اداره ماده اولیه
  • علیرضا رستمی رئیس اداره داروخانه‌ها و شرکت‌های پخش
  • ناصر هیراد رئیس اداره پایش زنجیره تأمین

برگزاری نمایشگاهویرایش

نمایشگاه بین‌المللی ایران هلث و فارمکس[۲۵][۲۶]از جمله نمایشگاه‌هایی هستند که با مجوز و تحت نظر سازمان غذا و دارو برگزار می‌شوند.[۲۷][۲۸]

منابعویرایش

  1. جیب وزارت بهداشت در بودجه سال ۱۳۹۴ پر پول شده‌است؟/ افزایش دوبرابری بودجه سازمان غذا و دارو خبرآنلاین
  2. سازمان غذا و دارو تشکیل شد[پیوند مرده] دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
  3. «همشهری آنلاین/نسخه چاپی:لوازم آرایشی هم برچسب می‌خواهد، هم پلمب!». hamshahrionline. ۲۰۱۰-۱۱-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۴-۱۰-۲۶.
  4. «صدور مجوز واردات روغن دوباره به سازمان غذا و دارو بازگشت». خبرگزاری کار ایران - ایلنا. ۲۰۱۴-۱۰-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۴-۱۰-۲۶.
  5. «لوازم بهداشتی و آرایشی دارای برچسب اصالت می‌شوند». پایگاه اطلاع‌رسانی دولت. بایگانی‌شده از اصلی در 26 اكتبر 2014. دریافت‌شده در 2014-10-26. تاریخ وارد شده در |archive-date= را بررسی کنید (کمک)
  6. «پایگاه اطلاع‌رسانی دولت - لوازم بهداشتی و آرایشی دارای برچسب اصالت می‌شوند». dolat.ir. بایگانی‌شده از اصلی در 26 اكتبر 2014. دریافت‌شده در 2015-11-04. تاریخ وارد شده در |archive-date= را بررسی کنید (کمک)
  7. مصوبه شورای عالی اداری درخصوص ایجاد سازمان غذا و دارو مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی
  8. «ایرنا - کشف 100 میلیون ریال تجهیزات پزشکی قاچاق در فرودگاه تبریز». خبرگزاری جمهوری اسلامی. ۲۰۱۵-۱۱-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۵-۱۱-۱۹.
  9. «کشف 100 میلیون ریال کالای تجهیزات پزشکی قاچاق در فرودگاه تبریز». خبرگزاری باشگاه خبرنگاران | آخرین اخبار ایران و جهان. ۲۰۱۵-۱۱-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۵-۱۱-۱۹.
  10. «کشف 100 میلیون ریال تجهیزات پزشکی قاچاق در فرودگاه تبریز». پایگاه خبری تحلیلی نصر نیوز. ۲۰۱۵-۱۱-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۵-۱۱-۱۹.
  11. جهان، موسسه فرهنگی و خبری مرور وقایع (۲۰۱۵-۱۱-۰۱). «خبرگزاری موج :: کشف محموله بزرگ قاچاق تجهیزات پزشکی به ارزش 2 میلیارد ریال». خبرگزاری موج. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ نوامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۵-۱۱-۱۹.
  12. «لوازم بهداشتی و آرایشی دارای برچسب اصالت می‌شوند». پایگاه اطلاع‌رسانی دولت. بایگانی‌شده از اصلی در 26 اكتبر 2014. دریافت‌شده در 2015-11-19. تاریخ وارد شده در |archive-date= را بررسی کنید (کمک)
  13. «اداره غذایی و آشامیدنی». سازمان غذا و دارو. ۲۰۱۴-۰۵-۲۶. بایگانی‌شده از اصلی در ۲ مه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۵-۰۴-۰۸.
  14. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۷ نوامبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۳۰ اکتبر ۲۰۱۷.
  15. http://www.nasimonline.ir/Content/Detail/2116896/عبداللهی-اصل-از-معاونت-سازمان-برکنار-شد-اکبر-بُرندگی-به-عنوان-مدیر-کل-نظارت-بر-دارو-و-مواد-مخدر-منصو
  16. http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=13960807001363
  17. «آمادگی مجلس شورای اسلامی در کمک به تأمین دارو و تجهیزات پزشکی مورد نیاز». اداره کل تجهیزات پزشکی. ۲۰۱۸-۱۲-۰۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۰۳.
  18. http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=13960807001597
  19. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۷ نوامبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۳۰ اکتبر ۲۰۱۷.
  20. http://www.farsnews.ir/13960625001361
  21. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۳۰ اکتبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۹ اکتبر ۲۰۱۷.
  22. http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=13960830001294
  23. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ ژانویه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۳ ژانویه ۲۰۱۸.
  24. https://web.archive.org/web/20171226182815/http://ifdana.fda.gov.ir/content/17028. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  25. «نمایشگاه فارمکس یکی از برندهای بخش دارویی منطقه». www.iribnews.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۴-۱۲.
  26. «در حال انتقال به سایت مورد نظر…». economic.mfa.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۰۵.
  27. «نمایشگاه ایران هلث - خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency». دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۱۱-۱۷.
  28. ایسنا. «سومین نمایشگاه صنایع دارویی ایران فارما برگزار می‌شود».

پیوند به بیرونویرایش