باز کردن منو اصلی

سازمان وحدت کمونیستی (به اختصار: سوک) سازمانی مارکسیستی بود که در جنبش دانشجویی خارج از ایران، علیه رژیم سلطنتی پهلوی فعالیت می‌کرد. این سازمان پیش از انقلاب ۱۳۵۷، گروه اتحاد کمونیستی نام داشت.

محتویات

پیشینهویرایش

سازمان، منشأ خود را در اعضای جوان تر جبهه ملی (در خارج ایران) می‌یافت که طی سال‌های دهه ۱۳۴۰ مارکسیست شده بودند و با عنوان جبهه ملی (شاخه خاورمیانه) به عنوان جناح چپ جبهه فعالیت می‌کردند. اعضای بنیانگذار و مشهور این گروه حسن ماسالی و خسرو کلانتری بودند.

سازمان و گروه‌های چریکیویرایش

با عملیات سیاهکل و پیدایش جنبش چریکی، این مارکسیست‌های جوان شروع به سازماندهی مستقل کردند. گروه به فعالیت‌هایش در داخل کنفدراسیون دانشجویان ایرانی ادامه داد و به حمایت فعالانه از جنبش چریکی پرداخت.

در اوایل دهه ۱۳۵۰، جنبش‌های چریکی، چه فداییان و چه مجاهدین (مسلمان)، به علت ضعف خود در خارج از کشور، از این گروه تازه و پشتیبانی اش استقبال کردند. بین سال‌های ۱۳۴۹ تا ۱۳۵۲، اتحاد کمونیستی با هر دو سازمان همکاری می‌کرد و از سال ۱۳۵۲ ساختار فرماندهی فداییان را پذیرفت. در حالی که دو سازمان در خارج همکاری نزدیکی داشتند، پیرامون اختلافات خود به تبادل بحث و جدل نوشتاری می‌پرداختند که تبادل نظرهای زنده و پرباری را فراهم آورد که در تاریخ کمونیسم ایران نادر بود ولی از اتحاد دو جریان جلوگیری کرد. اتحاد کمونیستی با طرح لنینیسم و استفاده از برهان‌های تروتسکی علیه استالین و استالینیسم، از فداییان فاصله گرفت. مجموعه این بحث‌ها را اتحاد کمونیستی در جزوه‌ای به نام «استالینیسم» منتشر ساخت. دور بعدی بحث بر سر مائوئیسم متمرکز شد و باز هم دو گروه خود را در دو سر مخالف طیف یافتند و احتمال وحدت باز هم کاهش یافت. تصفیه‌های درونی فداییان نیز مناسباتی را که تا آن هنگام نیز تنش زا بود، وخیم تر کرد و سرانجام در اوایل سال ۱۳۵۵، پیوندها گسسته شد.

گروه، ارتباطات خود را با مجاهدین (مسلمان) تا سال ۱۳۵۴ و پیش از تصفیه‌های درونی حفظ کرد. اتحاد کمونیستی تنها گروه مارکسیست ایرانی بود که با تصفیه‌های خونین مجاهدین اکیداً مرزبندی کرد و سازمان را آشکارا محکوم کرد. مجاهدین (مارکسیست) نیز نه تنها بر سر این تصفیه‌ها دست به اقدام متقابل زدند، بلکه فداییان را نیز به علت ارتباط با اتحاد کمونیستی مورد انتقاد قرار دادند.

پس از انقلاب ۱۳۵۷ویرایش

سازمان وحدت کمونیستی یکی از معدود گروه‌های مارکسیستی بود که اعتقاد داشت که انقلاب اجتماعی در ایران باید ماهیت سوسیالیستی داشته باشد.

سازمان وحدت کمونیستی، پس از انقلاب ۱۳۵۷ با انتشار دیدگاه‌هایش و انتقاد از گروه‌های دیگر، به نقش خود به عنوان یک محفل کوچک روشنفکری ادامه داد. بین سال‌های ۱۳۵۸ و ۱۳۶۰ «رهایی» را به عنوان نشریه رسمی خود منتشر می‌کرد، با هر دو جناح جمهوری اسلامی (مکتبی‌ها و لیبرال‌ها) به مخالفت برخاست، درگیر فعالیت‌های توده‌ای نشد و پس از سال ۱۳۶۰ به فعالیت‌های انتشاراتی محدودی دست زد.

منابعویرایش

شورشیان آرمانخواه – مازیار بهروز