سلطان مار

نمایشنامه‌ای از بهرام بیضایی

سُلطان مار نمایشنامه‌ای است از بهرام بیضایی، نوشته به سالِ ۱۳۴۴، که نخستین بار در ۱۳۴۸ به کارگردانیِ نویسنده به نمایش درآمد.

سلطان مار
روی جلدِ چاپِ یکُم، به وسیلهٔ نویسنده، ۱۳۴۵
نویسندهبهرام بیضایی
شخصیت‌ها
  • خانم نگار
  • سلطان مار
تاریخ نخستین نمایش۲۳ شهریورِ ۱۳۴۸
جای نخستین نمایشرامسر
زبان اصلیفارسی

متن ویرایش

نمایشنامه نوشتهٔ زمستانِ ۱۳۴۴ بر اساسِ داستانی است که نویسنده از مادربرزگِ مادریش شنیده بود. در تابستانِ ۱۳۴۵ به وسیلهٔ خودِ نویسنده به صورتِ کتاب منتشر شد. بعدها انتشاراتِ تیراژه و انتشاراتِ روشنگران و مطالعاتِ زنان منتشرش کردند.

نخستین نمایش ویرایش

سلطان مار نخستین بار ۲۳ شهریورِ ۱۳۴۸ به کارگردانیِ نویسنده در کنگرهٔ پزشکیِ ایران در رامسر به نمایش درآمد و سپس از ۱ تا ۳۰ مهرِ همان سال در تالارِ ۲۵ شهریورِ تهران بر صحنه رفت. و پس از این نمایش، از ۴ تا ۱۸ آبان به تفاریق در قزوین و رشت و بابل و ساری و گرگان و مشهد اجرا شد. بازیگران:

نمایشِ سُلطان مار در مشهد را گروهی که سعید سلطان‌پور برانگیخته بود برآشفت.[۱]

به زبان‌های دیگر ویرایش

سلطان مار به زبانِ ترکیِ آذربایجانی در لنکران در بهارِ ۱۳۹۵ اجرا شد.

ارجاعات ویرایش

منابع ویرایش

  • بیضایی، بهرام (۱۳۸۲). دیوان نمایش. تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان. شابک ۹۶۴-۶۷۵۱-۶۹-۵.
  • بیضایی، بهرام (زمستان ۱۳۸۶). «سالشمار زندگی و آثار بهرام بیضایی». سیمیا (۲): ۱۵–۲۸.
  • پایور، جعفر (اسفند ۱۳۷۵). «هنر نمایش و بازآفرینی». چیستا (۱۳۶ و ۱۳۷): ۵۷۳-۵۷۹.
  • جعفری، روح‌الله, ویراستار (۱۳۹۵). گروه هنر ملی از آغاز تا پایان (۱۳۵۷–۱۳۳۵). تهران: افراز. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۲۴۳-۵۵۸-۶.
  • طایفی، شیرزاد؛ سلمان نصر، کورش (زمستان ۱۳۹۹). «گونه‌شناسی نمایش‌نامه‌ی «سلطان مار» بر اساس نظریه‌ی میتوس «فرای»». نامهٔ هنرهای نمایشی و موسیقی (۲۳): ۵-۱۹.
  • ممنون، پرویز (۶ مهر ۱۳۴۸). «آقای مار و همزادش انسان». آیندگان (۵۴۲): ۶.
  • نعمت طاوسی، مریم (زمستان ۱۳۹۳). «بازخوانیِ روایت نمایشیِ یک افسانه جادویی: سلطان مار اثر بهرام بیضایی». تئاتر (۵۹): ۸۵-۱۰۲.
  • Talajooy, Saeed (2023). Iranian Culture in Bahram Beyzaie’s Cinema and Theatre: Paradigms of Being and Belonging (1959-1979). London: I.B. Tauris. ISBN 978-0-7556-4866-5.

پیوند به بیرون ویرایش