باز کردن منو اصلی

عاشیق عبدالعلی نوری

عبدالعلی نوری از عاشیقهای معروف دورهٔ معاصر[۱][۲][۳] است.

عبدالعلی نوری
زمینهٔ کاری عاشیق
زادروز ۱۳ فروردین ۱۳۱۸
روستای جانانلو منطقه قره داغ
پدر و مادر سیف الله
مرگ ۱ تیر ۱۳۸۲
تبریز
ملیت ایرانی

عاشیق عبدالعلی نوری ۱۳ فروردین ۱۳۱۸ در روستای جانانلو ناحیه ارسباران به دنیا آمد.[۴] برخی زادگاه او را روستای مفروضلو گفته‌اند که در حا ل حاضر سد خدا آفرین آن را غرق کرده و اهالی به جانانلو جابجا شده‌اند.[۵] عاشیق عبدالعلی نزد عاشیق خیر الله شاگردی کرد. او سبک نو آورانهٔ عاشیق حسین جوان در موسیقی عاشیقی را گسترش داد.[۶]

از سال ۱۳۵۵ کنسرت‌های عاشیق عبدالعلی در دانشگاه‌های ایران پا می‌گیرد و او به محافل روشنفکری وابسته می‌شود. حضورعاشیق عبدالعلی، عاشیق حسن اسکندری و عاشیق قشم جعفری در قهوه‌خانه عاشیقلار آنجا را به محفل روشنفکری تبریز تبدیل کرد.[۷] اوج این پیوند خواندن آواز آراز آراز قان آراز در سال ۱۳۵۶ در دانشگاه صنعتی شریف بود. این سروده، بعد از غرق شدن صمد بهرنگی، بر مبنای یک افسانه محلی توسط بهمن زمانی ساخته شد و اول بار مراد آقایی آن را خواند.[۸] وابستگی به دانشگاه و محافل چپ برای عبدالعلی گران تمام شد؛ در اوضاع سیاسی بعد از انقلاب او را از حرفه عاسیقی منع کردند. دیگر تا زمان مرگ عاشیق در اول خرداد سال ۱۳۸۲[۹] از او خبر زیادی نبود. با این‌حال مرگ او به اندازه کافی پوشش خبری کافی یافت.[۶]

نکو داشتهای دیر هنگامویرایش

  • مراسم بزرگداشت عاشیق عبدالعلی نوری با حضور مدیر اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان و جمعی از هنرمندان استان آذربایجان شرقی، در شهرستان کلیبر برگزار شد. در این مراسم خانواده عاشیق عبدالعلی نوری تعداد چند عدد سکه اهدایی ازسوی اداره کل ارشاد اسلامی و فرمانداری و شورای شهر کلیبر را جهت تجهیز دبیرستان روستای جانانلو (زادگاه عاشیق) به رایانه اهدا کردند. همچنین یکی از دوستداران عاشیق نوری قول مساعد در خصوص ساخت یک مدرسه دوکلاسه با نام عاشیق عبدالعلی نوری را در شهرستان خداآفرین داد.[۱۰]
  • در سومین جشنواره بین‌المللی موسیقی مقاومت، که با حضور معاون هنری وزارت فرهنگی و ارشاد اسلامی و تنی چند از مدیران و مسئولان موسیقی کشورو با قرائت پیام وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در تالار وحدت افتتاح شد، گروه عاشیقلار میشو منظومه قهرمانی اجرا کردند. این قطعه براساس شعری از مرحوم عاشیق عبدالعلی نوری است که برای شهید عاشیق بشیر شهریوری سروده است. در واقع این مناظره بین این دو عاشیق رخ داده بوده‌است و عاشیق نوری پس از شهادت عاشیق بشیر آن را به شکل مناظره در قالب شعر سروده است.[۱۱]

نمونه آثار عاشیق عبدالعلیویرایش

سعید سلطان پور و عاشیق عبدالعلی در تهیه یک کاست موسیقی دو زبانه،[۱۲] بر مبنای سروده‌های بایاتی، همکاری کرده‌اند. این اثر لحنی حماسی دارد و از نمونه‌های جالب موسیقی با تمی سیاسی است. یکی از بایاتی‌های این اثر به قرار زیر می‌باشد:

یاشیل دیر باشین اردک هلا اردک که تاجت نیلگونه
آل دیر قوماشین اردک پر و بال سفیدت غرق خونه
همیشه جت گزردین تو با غمخوار خود بودی همیشه
هانی یولداشین اردک چرا تنهایی و بی آشیونه

اطلاعات بیشترویرایش

  • عاشیق حسن اسکندری، از سال ۴۹ تا ۵۰، با عاشیق عبدالعلی به عنوان «قاوالچی» کار می‌کرد[۱۳] و از شاگردان او به حساب میاید.[۱۴]
  • عاشیق ایمران حیدری، عاشیق صاحب سبک، که علاوه بر ساخت و آموزش ساز عاشیقی در ترنم نغمه‌های عاشیقی نیز پرتلاش و چهره است، معتقد است که عاشیق عبدالعلی از جمله عاشیق‌های نوآور بود.[۶]

منابعویرایش

  1. علی‌اکبر قدیمی (۲۵ فروردین ۱۳۸۶). «گر جان عاشق دم زند ...». شبکه اینترنتی آفتاب.
  2. عاشیق علی عبادی (۱۴ اسفند ۱۳۹۱). «نگاه تاریخی به موسیقی عاشیق درآذربایجانشرقی». باشگاه خبرنگاران تبریز.
  3. «موسیقی در استان آذربایجان شرقی». سازمان مدیریت تبلیغات اسلامی. بایگانی‌شده از اصلی در ۹ سپتامبر ۲۰۱۶.
  4. پرویز شاهمرسی. «ایل سایاری».
  5. حبیب فرشباف (۱۵ دی ۱۳۹۱). «ایلک گؤروش». ایشیق.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ مرتضی مجدفر (۳ تیر ۱۳۸۲). «یادداشتی درباره عاشیق عبدالعلی، هنرمند مردمی آذربایجان:سوک سرود قوپوزها». روزنامه همشهری.
  7. علیرضا صرافی (۱۹ اردیبهشت ۱۳۸۶). «حرکت دانشجویان آذربایجانی در دههٔ پنجاه».
  8. محمد علیپور مقدم (۲۱ بهمن ۱۳۹۲). «آراز - آراز خان آراز ماهنی سینا عایید خالق یارادیجیلیغی» (PDF). نوید آذربایجان.
  9. پرویز زارع شاهمرسی (ویرایش اردیبهشت ۱۳۹۱). «تقویم آذربایجان». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ آوریل ۲۰۱۴. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  10. «در مراسم تجلیل از عاشیق عبدالعلی نوری عنوان شد: عاشیق، نماینده فرهنگ خود و جامعه‌اش است». ایسنا.
  11. «موسیقی مقاومت باید به فرصتی برای احیای فرهنگ مقاومت مبدل شود». وب سایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. ۶ مهر ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ مه ۲۰۱۴.
  12. «بایاتیلار / سعید سلطانپور / قیزیل ایاق / آشیق عبدالعلی». یوو توب.
  13. علی سلیمی (۱۴ آبان ۱۳۹۱). «عاشیق حسن اسکندری روایتگر حماسه‌ها / خنیاگری از دیار آذربایجان». آناج. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ ژوئن ۲۰۱۴.
  14. «اسکندری: موسیقی مقامی فراموش شدنی نیست». خبرگزاری فارس. ۶/08/۸۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)