باز کردن منو اصلی

مارس ادیسی ۲۰۰۱ (به انگلیسی: 2001 Mars Odyssey)، که در فارسی با نام اُدیسهٔ مریخ نیز شناخته می‌شود،[۱] یک فضاپیمای رباتیک ناسا با پیمان کاری لاکهید مارتین است که از اکتبر سال ۲۰۰۱ میلادی برای گردآوری دانستنی‌های تازه در مورد امیدهای وجود آب و یخ در سیارهٔ مریخ همچنان بر گرد این سیاره می‌گردد. این ماهواره با بکارگیری طیف‌سنج و آشکارساز فروسرخ می‌کوشد که برای یافتن نشانه یا نشانه‌هائی از بودن آب در گذشته یا امروز مریخ پیدا کند.[۲] و همچنین با پرتونگاری زمین‌شناسی این سیاره و ویژگی‌های آن محیط را بررسی و گزارش کند. امید بر این است که با به دست آوردن اطلاعاتی که ادیسی ۲۰۰۱ به دنبال آن‌ها است به یافتن پاسخ به این پرسش که آیا زندگی در مریخ تا به حال وجود داشته یا نه کمک شود. ارزیابی ریسک‌هائی که فضانوردان آینده از تابش خورشید در مریخ ممکن است تجربه کنند نیز در دستور کار ادیسی ۲۰۰۱ اقرار دارد. همچنین این ماهواره به عنوان یک ایستگاه رلهٔ ارتباطات بین مریخ نوردها، مریخ‌نورد اکتشاف، آزمایشگاه علمی مریخ و کاوشگر فینیکس و زمین را امکان‌پذیر می‌سازد.

مارس آدیسی ۲۰۰۱
2001 mars odyssey wizja.jpg
نوع مأموریتمدارگرد مریخ، بودن آب در گذشته یا امروز، بررسی محیط، ایستگاه رله مریخ مدارگرد
اپراتورناسا / آزمایشگاه پیشرانه جت
شناسهٔ کوسپار۲۰۰۱–۰۱۴A
وبگاهmars.jpl.nasa.gov/odyssey/
مدت مأموریتElapsed:
from launch
spacecraft_type =
ویژگی‌های فضاپیما
سازندهلاکهید مارتین
وزن پرتاب۳۷۶ کیلوگرم (۸۲۹ پوند)
توان750 W
آغاز مأموریت
تاریخ راه‌اندازی7 April 2001, 15:02:22 (2001-04-07UTC15:02:22Z) UTC
موشکدلتا ۲
سایت راه‌اندازیپایگاه نیروی هوایی کیپ کاناورال مجتمع شماره ۱۷ پرتاب موشک پایگاه نیروی هوایی کیپ کاناورال
مشخصات مداری
سامانه مرجعAreocentric
نیم‌قطر بزرگ۳٬۷۸۵ کیلومتر (۲٬۳۵۲ مایل)
خروج از مرکز۰٫۰۱۱۵
انحراف مداری93.2 degrees
تناوب117.84 minutes
مدارگرد مریخ
ورود به مدار24 October 2001, 02:18:00 UTC
MSD 45435 12:21 AMT
2001 Mars Odyssey - mars-odyssey-logo-sm.png

تا دسامبر ۲۰۱۴ ادیسی ۲۰۰۱ رکورد ۴۸۰۰ روز خدمت در مریخ را پشت سر گذاشت. رکورد طولانی‌ترین کار در مریخ را که ۳۳۴۰ روز بوده در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۰ توسط همین مدارگرد برای نخستین بار شکسته شده بود. بنا بر گزارشی که ناسا اخیراً منتشر کرده گفته شده که ادیسی ۲۰۰۱ و همچنین مدارگرد شناسایی مریخ و کاوشگر فضایی ماون که اتمسفر مریخ را بررسی می‌کند همگی پس از گذشتن دنباله‌دار ۱آ/۲۰۱۳سی از نزدیکی آن‌ها آسیبی ندیده‌اند و سالم‌اند. تاریخ این گزارش ۱۹ اکتبر ۲۰۱۴ است.[۳][۳] البته مریخ‌گرد مارس آدیسی تاکنون دو بار به دلیل خطا در سیستم جهت‌یابی به‌طور موقت در عملکرد حالت امن قرار گرفته‌است که در هر دو بار در مدت زمان کوتاهی با بازنشانی سیستم تعیین جهت به عملکرد عادی بازگشته است. این اختلال‌های موقت در عملکرد یک بار در دی ماه ۱۳۹۲ و دیگر بار در ۶ دی ماه ۱۳۹۵ رخ داده‌است.[۴]

نامگذاریویرایش

مارس آدیسی (مفهوم فارسی: سفر طولانی به مریخ) در واقع بخشی از برنامهٔ جامع نقشه‌برداری از سطح مریخ در سال ۲۰۰۱ بود و «مارس سورویور اوربیتر۲۰۰۱» (به انگلیسی: Mars Surveyor 2001 Orbiter) نامگذاری شده بود و برایش فضاپیمای همراه دیگری با نام «مارس سورویور۲۰۰۱ لندر» در نظر گرفته شده بود، اما مأموریت کاوشگر لندر در پی شکست مأموریت‌های «مدارگرد آب و هوای مریخ» و «قطب نشین مریخ» در اواخر سال ۱۹۹۹، در ماه مه سال ۲۰۰۰ لغو شد. متعاقباً نام مارس آدیسی ۲۰۰۱ برای فضاپیمای مدارگرد به پاس احترام ویژه به دیدگاه‌ها و چشم‌اندازهای کاوش‌های فضایی در کارهای آرتور سی. کلارک؛ که شامل ادیسهٔ فضایی ۲۰۰۱: ادیسه فضایی هم می‌شود، برگزیده شد.

تجهیزاتویرایش

در سال ۲۰۰۲، ناسا اعلام کرد که طیف‌سنج اشعهٔ گاما مقادیر بالای هیدروژن یافته‌است. این علامتی از وجود یخ در این سیاره بود.

ادیسی وپرسش وضعیت آب در مریخویرایش

در تاریخ ۳۱ ژوئیه، ۲۰۰۸ میلادی، ناسا اعلام کرد که کاوشگر فینیکس حضور آب در مریخ را همان‌گونه که در سال میلادی ۲۰۰۲ مدارگرد ادیسی گزارش کرده بود تأیید کرده‌است. این گزارش می‌افزاید: تیم علمی پروژهٔ مریخ در تلاش است تا روشن سازد که آیا در جائی در این سیاره آب همیشه به اندازه کافی به حالت مایع برای زندگی میکروسکوپی در دسترس است یا نه و اگر چنین است آیا مواد شیمیایی حاوی کربن و دیگر مواد خام لازم برای شکل گرفتن پدیدهٔ زندگی (به مفهوم زمینی آن) حضور دارند؟

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

Wikipedia contributors, «مارس ادیسی ۲۰۰۱،» Wikipedia, The Free Encyclopedia, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=2001_Mars_Odyssey&oldid=665588613 (بازبینی ژوئن ۰۵ ۲۰۱۵)

  1. میرترابی، محمدتقی؛ حامدی آزاد، شادی (۱۳۹۲). واژه‌نامه نجوم. تهران: نشردیبایه. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۲۱۲-۱۵۹-۲.
  2. http://mars.jpl.nasa.gov/odyssey/mission/science/goals/ Mars Odyssey Goals
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?feature=4347
  4. «مریخ‌گرد اُدیسه به عملکرد عادی بازگشت». وب‌گاه مجله نجوم. بازیابی شده در 4 فروردین 1396. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  5. Boynton, W.V. ; Feldman, W.C. ; Mitrofanov, I.G. ; Evans, L.G. ; Reedy, R.C. ; Squyres, S.W. ; Starr, R. ; Trombka, J.I. ; d'Uston, C. ; Arnold, J.R. ; Englert,, P.A.J. ; Metzger, A.E. ; Wänke, H. ; Brückner, J. ; Drake, D.M. ; Shinohara, C. ; Fellows, C. ; Hamara, D.K. ; Harshman, K. ; Kerry, K. ; Turner, C. ; Ward1, M. ; Barthe, H. ; Fuller, K.R. ; Storms, S.A. ; Thornton, G.W. ; Longmire, J.L. ; Litvak, M.L. ; Ton'chev, A.K (۲۰۰۴). The Mars Odyssey Gamma-Ray Spectrometer Instrument Suite. Space Science Reviews.
  6. Christensen, P. R. ; Jakosky, B. M. ; Kieffer, H. H. ; Malin, M. C. ; McSween Jr. , H. Y. ; Nealson, K. ; Mehall, G. L. ; Silverman, S. H. ; Ferry, S. ; Caplinger, M. The Thermal Emission Imaging System (THEMIS) for the Mars 2001 Odyssey Mission. Space Science Reviews.