ماکس برن

فیزیک‌دان آلمانی

ماکس بُورن (به انگلیسی: Max Born) (زاده ۱۱ دسامبر ۱۸۸۲ – درگذشته ۵ ژانویه ۱۹۷۰) فیزیک‌دان و ریاضی‌دان آلمانی و یهودی‌تبار بود. وی در سال ۱۹۵۴ جایزه نوبل فیزیک گرفت. او یکی از ۱۱ نفری بود که بیانیه راسل-اینشتین را امضاء کردند.

ماکس بُرن
Max Born.jpg
برن حدود ۱۹۴۰-۱۹۳۰
متولد۱۱ دسامبر ۱۸۸۲
وروتسواو، امپراتوری آلمان
مرگ۵ ژانویهٔ ۱۹۷۰ (۸۷ سال)
گوتینگن، آلمان غربی
محل زندگیگوتینگن، آلمان غربی
شهروندآلمانی-بریتانیایی
رشته فعالیتفیزیک نظری
محل کاردانشگاه برسلاو
دانشگاه هایدلبرگ
دانشگاه زوریخ
دانشگاه گوتینگن
دانشگاه گوته فرانکفورت
دانشگاه ادینبرو
دانشگاه کمبریج
دانش‌آموختهٔدانشگاه گوتینگن
استاد راهنماکارل داوید تولمه رونگه
ولدمار فویگت
کارل شوارتزشیلد
جوزف لارمر
جوزف جان تامسون
دانشجویان دکتری ویانریکو فرمی
امیل وولف
چنگ کایجیا
مکس دلبروک
والتر ام. الساسر
زیگفرید فلوگه
ماریا ژئوپرت مایر
هربرت اس گرین
فریدریش هوند
پاسکوال جردن
ادگار کران
رابرت اوپنهایمر
لوتار ولفگانگ نوردهیم
ویکتور وایسکاپف
دلیل شهرتبرای تحقیقات بنیادی‌اش در مکانیک کوانتمی به خصوص برای تعبیر احتمالاتی او از تابع موج
چرخه بورن–هابر
شرایط مرزی بورن-وان کارمن
قاعده برن
تقریب بورن-اوپنهایمر
جوایزNobel prize medal.svg جایزه نوبل فیزیک (۱۹۵۴)
مدال هیوز (۱۹۵۰)
مدال ماکس پلانک (۱۹۴۸)
همکار انجمن سلطنتی (۱۹۳۹)
دینیهودی
امضا
امضای ماکس برن

ماکس بورن در دانشگاه‌های برسلاو و هایدلبرگ و زوریخ تحصیل کرد. او در دورهٔ دکترا و پژوهش در راستای دانشیار شدن در گوتینگن، با دانشمندان و ریاضی‌دانان برجسته‌ای مانند فلیکس کلاین، دیوید هیلبرت، هرمان مینکوفسکی، کارل داوید تولمه رونگه، ولدمار فویگت و کارل شوارتزشیلد در تماس بود.

در ۱۹۰۹ استاد دانشگاه گوتینگن شد و در ۱۹۱۲ به دانشگاه شیکاگو رفت.

در ۱۹۱۹ مدتی در ارتش آلمان خدمت کرد و سپس استاد دانشگاه فرانکفورت شد. در همین دوره تعبیر خود از تابع چگالی احتمال برای ψ*ψ در معادله شرودینگر را پیش نهاد که برای همین بعدها جایزه نوبل گرفت.

او در ۱۹۳۳ برای رهایی از آزار نازی‌ها به دانشگاه کمبریج رفت و در آن دانشگاه استاد شد. در ۱۹۳۹ شهروند بریتانیا و عضو انجمن سلطنتی لندن شد.

آلبرت اینشتین از دوستان بورن بود و جمله معروف خود دربارهٔ مکانیک کوانتم «خدا با جهان تاس بازی نمی‌کند» را در ۱۹۲۶ در نامه‌ای به بورن نوشت.

جستارهای وابستهویرایش

فهرست کارهایی که به‌افتخار ماکس برن نام‌گذاری شده‌است

منابعویرایش