باز کردن منو اصلی

محمد میرزا خان کفری کرمانشاهی (۱۲۴۵–۱۳۲۶ قمری برابر ۱۸۲۷ در کرمانشاه - ۱۹۰۸ میلادی در تهران) ملقب به محمد کرمانشاهی پزشک کرمانشاهی اهل ایران در دورهٔ قاجار بود.

محمد میرزا خان
زادروز۱۲۰۶ خورشیدی
(۱۲۴۵ قمری)

کرمانشاه
درگذشت۱۲۸۷ خورشیدی (۸۱ سال)
(۱۳۲۶ قمری)
تهران
آرامگاهگورستان ابن بابویه
محل زندگیکرمانشاه، نجف، پاریس، تهران، تبریز
ملیتایرانی
پیشهپزشکی
لقبمحمد کرمانشاهی
دورهقاجار
منصبپزشک دربار
آثارامراض الاطفال (بیماری‌های کودکان)

محتویات

زندگیویرایش

محمد میرزا خان در سال ۱۸۲۷ میلادی (۱۲۴۵ قمری و ۱۲۰۶ خورشیدی) در شهر کرمانشاه دیده به جهان گشود. پدر او پیر محمد زارع، از تاجران بنام شهر بود. وی پس از رسیدن به دوران تحصیل برای یادگیری علوم دینی راهی نجف شد و پس از آموزش مقدماتی به کرمانشاه بازگشت و به مطالعه و تحقیق در فلسفه، طب و نیز یادگیری زبان فرانسه پرداخت و پس از مدتی به خاطر علاقهٔ وافر به طب جدید راهی تهران شد و در امتحان ورودی دارالفنون قبول و با جدیت پس از سپری کردن دروس عمومی به ادامهٔ تحصیل در رشتهٔ طب مشغول شد. استاد اصلی وی در این زمان حاج میرزا عبدالباقی از پزشکان بنام دوران ناصری و مظفری بود. محمد کرمانشاهی پس از فارغ‌التحصیل شدن از مدرسهٔ دارالفنون به کرمانشاه بازگشت.

در فرانسهویرایش

محمد کرمانشاهی پس از بازگشت به کرمانشاه از طرف دولت عهده‌دار تأسیس و سرپرستی قرنطینه در ولایت کرمانشاه شد. پس از پایان این مأموریت با فروش اموال حاصل از ارثیهٔ پدری و حقوق پس‌انداز شده ایام مأموریت، با مشورت، راهنمایی و توصیه ژوزف تولوزان فرانسوی که از معلمان مدرسه دارالفنون و پزشک مخصوص ناصرالدین شاه قاجار بود به کشور فرانسه رفت و در دانشگاه پاریس ثبت نام نمود. سرانجام با تلاش فراوان و با گذراندن پایان‌نامه در سال ۱۲۵۸ خورشیدی از آن دانشکده با موفقیت و رتبهٔ ممتاز فارغ‌التحصیل گردید.

بازگشت به ایرانویرایش

دکتر محمد کرمانشاهی علیرغم تمایل استادان فرانسوی برای ماندن در پاریس پس از ۹ سال اقامت در اروپا به ایران بازگشت. او در تهران توسط وزیر وقت پست و تلگراف خانه، علیقلی خان مخبرالدوله به حضور ناصرالدین شاه معرفی شد و به سمت معلمی طب مدرسه دارالفنون منصوب گردید. این پزشک برجسته پس از مدتی با حفظ سمت معلمی، به ریاست بیمارستان ابن سینای تهران انتخاب و به منصب سرتیپی نیز منصوب گردید و در همین دوره به عنوان یکی از پزشکان مخصوص شاه قاجار منصوب گردید.

محمد کرمانشاهی اولین شخصی است که میکروسکوپ پزشکی را با خود به ایران آورد. همچنین او اولین دانشمندی است که با این وسیله جدید سلولهای خون را به دانشجویان پزشکی نشان داد. محمد کرمانشاهی بخاطر سال‌ها تحصیل در اروپا و آشنایی با اصول دموکراسی، ظلم ستیزی و ایستادگی در برابر استبداد قاجار از یکسو و مقاومت در برابر اوهام و خرافات که مانع از آموزش و دانش پزشکی جدید می‌گردید از سوی دیگر، مورد بی‌مهری مقامات وقت قرار گرفت و سرانجام این درگیری‌ها موجب شد تا از تدریس در مدرسه دارالفنون محروم شود.

اواخر زندگیویرایش

وی پس از خانه نشینی در منزل مسکونی خود در تهران علاوه بر درمان بیماران به آموزش دانشجویان علاقمند نیز مشغول گردید. دکتر محمد کرمانشاهی علاوه بر تألیف جزوات متعدد برای آموزش دانشجویان پزشکی در مدرسه دارالفنون به جهت تسلط به زبان فرانسه، کتاب‌های زیادی را به فارسی ترجمه نمود که برخی از آن کتابها از جمله کتاب امراض الاطفال (بیماری‌های کودکان) تا سال‌ها مورد استفاده پزشکان و دانشجویان قرار گرفت. او تا آخرین روزهای عمر خود همچنان به مداوای بیماران دردمند، آموزش دانشجویان و رفع اشکالات همکاران مشغول بود.

شاگردانویرایش

از شاگردان دکتر کفری می‌توان به سیدحسن تقی‌زاده و محمدعلی تربیت اشاره داشت.

افتخارات در پاریسویرایش

  • عضو انجمن طب بالینی پاریس
  • عضو انجمن جراحان پاریس
  • دریافت نشان " برگ نخل " در فرانسه که از نشان‌های برتر پزشکی بود.

درگذشتویرایش

محمد کرمانشاهی در روز ۲۳ رمضان ۱۳۲۶ قمری (۱۲۸۷ خورشیدی) در سن هشتاد و یک سالگی در تهران درگذشت. آرامگاه او در گورستان ابن بابویه قرار دارد.

بزرگداشتویرایش

تالار اجتماعات دانشگاه علوم پزشکی تهران به نام دکتر محمد کرمانشاهی ثبت شده‌است. بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی کودکان و دبستانی در کرمانشاه نیز نام او را برسردر دارد.

آثارویرایش

  • امراض الاطفال
  • تشریح چشم،
  • «کوفت»
  • «ضیاء الناظرین»
  • «ژیل بلاس»، ترجمه (ترجمه در اصل از آن میرزاآقاخان کرمانی است.)

منابعویرایش

* مجله اینترنتی آ مثبت