محمود اسکندری

خلبان برجسته اف-۴

محمود اسکندری (۱۳۲۹-۱۳۸۰) سرهنگ‌دوم خلبان اف-۴ فانتوم ۲ نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی بود. وی در جنگ ایران و عراق حضور مستمر و در ۳ عملیات مهم شامل: عملیات آزادسازی خرمشهر، عملیات اچ۳ و عملیات بغداد شرکت مؤثر داشت. از وی به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین خلبان‌های نیروی هوایی ایران نام برده می‌شود.[۱][۲][۳][۴] در عملیات بغداد، پس از آنکه هواپیمای عباس دوران بر اثر اصابت موشک سقوط کرد، اسکندری موفق شد هواپیمای آسیب‌دیدهٔ خود را سالم به پایگاه بازگرداند.[۵][۳][۶]


محمود اسکندری
محمود اسکندری.jpg
زاده۱۳۲۹
کرج
درگذشته۱۳۸۰
مدفن
امامزاده حیدر کلاک
وفاداریایران
شاخه نظامینیروی هوایی شاهنشاهی ایران
نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
درجهسرهنگ دوم
جنگ‌ها و عملیات‌هاجنگ ایران و عراق
عملیات اچ۳
عملیات بغداد

اسکندری در سال ۱۳۶۶ به اتهام ارتباط با گروه‌های سلطنت‌طلب زندانی و از نیروی هوایی اخراج شد.[۷]

اسکندری در سال ۱۳۸۰ در یک تصادف رانندگی کشته شد[۳][۸] و در امامزاده حیدر کلاک به خاک سپرده شد.[۶][۹]

عملیات‌هاویرایش

  • عملیات اچ۳ (۱۵ فروردین ۱۳۶۰[۱۰]) – این عملیات از سوی شرکت مک دانل داگلاس سازندهٔ هواپیمای فانتوم اف-۴، به‌عنوان کامل‌ترین عملیات انجام شده توسط این نوع هواپیما، و اسکندری نیز به‌عنوان ماهرترین خلبان این نوع هواپیما شناخته‌شده‌است.[۳][۹]
  • آزادسازی خرمشهر (۱۷ اردیبهشت ۱۳۶۱[۴][۱]) – انهدام پل اروند بر روی رود اروندرود توسط اسکندری و مهیا شدن شرایط محاصره و شکست نیروهای عراقی، بر روند آزادسازی خرمشهر مؤثر بود.[۳]
  • عملیات بغداد (تیر ۱۳۶۱) – در این عملیات، عباس دوران بر اثر اصابت موشک و سقوط هواپیمایش کشته شد، اما اسکندری موفق شد هواپیما را سالم به پایگاه بازگرداند.[۳][۴]

بر اساس داستان عملیات بغداد، فیلم سینمایی خلبان (سال ۱۳۷۶) به کارگردانی جمال شورجه ساخته شده‌است.[۱۱]

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «کلید آزادسازی خرمشهر در دست این دو خلبان+ عکس». defapress.ir. ۴ خرداد ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۲۵.
  2. «حماسه خلبانان نیروی هوایی در عملیات «بیت‌المقدس» / فانتومی که شیرازه نقشه ارتش بعث را گسست». defapress.ir. ۴ خرداد ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۲۵.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ «خلبان اسکندری؛ از انهدام پالایشگاه بغداد تا مرگ غریبانه در وطن». پارسینه. ۷ دی ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۱۵.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ «عقابان آسمان ایران (سرتیپ خلبان محمود اسکندری)». mil-ir.com. بایگانی‌شده از اصلی در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۱۵.
  5. «آخرین مکالمه عباس دوران پیش از شهادت». ایسنا. ۱ مرداد ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۷-۲۴.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ «ماهرترین خلبان فانتوم+ عکس». defapress.ir. ۴ خرداد ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۱۵.
  7. حسین باستانی (May 24, 2022). بزنگاه خرمشهر؛ ناگفته‌های نیروی هوایی ایران - بین سطور [Between the Lines: The Turning Point of Khorramshahr]. BBC Persian. Event occurs at 10:43. Retrieved 2022-05-25.
  8. حسین باستانی (۴ خرداد ۱۴۰۱). «بزنگاه خرمشهر؛ ناگفته‌های نیروی هوایی ایران». بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۲۵.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ «ماهرترین خلبان فانتوم + عکس». مشرق نیوز. ۲۰۱۷-۰۵-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۱۵.
  10. «حمله به «الولید» شاهکار عملیات هوایی در جهان /غیرممکنی که ممکن شد». defapress.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۱۵.
  11. «. : Iranian Movie DataBase فیلم خلبان :». www.sourehcinema.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۷-۲۴.