باز کردن منو اصلی

مسجد جامع شِش‌ناو از جمله مساجد قدیمی استان مرکزی است که در محله فَم شهر تفرش واقع شده‌است. بنای اولیه مسجد از آثار دوره سلجوقی است که در دوره‌های بعد قسمت‌هایی به آن اضافه شده‌است. این مسجد در تاریخ ۱۹/ ۵ /۱۳۷۹ با شماره ۲۷۷۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.[۱]

مسجد جامع شش‌ناو
مسجد ششناو.jpg
ناممسجد جامع شش‌ناو
کشور ایران
استاناستان مرکزی
شهرستانتفرش
اطلاعات اثر
نام‌های دیگرمسجد جامع شش ناوه
نوع بنامسجد
کاربریمذهبی
دیرینگیسلجوقی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۲۷۷۱
تاریخ ثبت ملی۱۹ مرداد ۱۳۷۹

نامویرایش

علت انتخاب نام شش ناو برای مسجد وجود قناتی در زیر مسجد است که توسط شش عدد ناو در بیرون مسجد و پس از عبور از زیر درخت چناری بزرگ و قدیمی، تقسیم شده و به محله‌های اطراف جریان پیدا می‌کند.[۲] قدمت قنات به قرن سوم هجری قمری بازمی‌گردد.[۳]

بناهای مسجدویرایش

مجموعه مسجد شامل گنبدی بزرگ به ارتفاع ۱۵ متر و قطر ۱۶ متر، دو شبستان، ایوان، صحن، یک رشته قنات، چند حجره، حسینیه و مناره‌ای آجری با ارتفاع ۲۰ متر و قطر ۳ متر است. سقف و دیواره مسجد با کاشیکاری و مقرنس‌کاری‌های زیبا تزئین شده‌است.[۴] قدیمی‌ترین و شاخص‌ترین بنای مسجد، معماری آجری مناره آن است که آن را متعلق به قرن پنجم هجری و اوایل عهد سلجوقیان ذکر کرده‌اند. مناره دارای پلکانی مارپیچ است و جدار آن تماماً از آجر ساخته شده‌است. تنها تزئین مناره کتیبه آجری بر فراز آن است و که به خط کوفی نوشته شده‌است. متأسفانه جز کلمه «لا اله الا الله» چیزی در کتیبه باقی نمانده و بقیه حروف از بین رفته‌اند. در غرب مسجد حسینیه‌ای بزرگ وجود دارد که از گذشته در ماه محرم و سفر مکانی برای تعزیه‌خوانی بوده‌است. اطراف حسینیه حجره‌هایی برای نشستن تماشاگران وجود دارد و صفه یا سکوی برجسته‌ای در وسط قرار گرفته که نمایش تعزیه بر روی آن اجرا می‌شود. مقصوره مسجد از بناهای دیگری است که بر فراز آن گنبدی کلاه‌خودی به سبک گنبدهای عصر سلجوقی دیده می‌شود. قاعده گنبد هشت‌ضلعی و عنقی استوانه‌ای‌شکلی به ارتفاع ۵ متر و قطر ۱۶ متر دارد. گنبد با استفاده از آجر تراش ساخته شده‌است.[۵]

در سردر صحن ایوانی به دهانه ۵ متر، عمق ۴ متر و ارتفاع ۷ متر وجود دارد که با پوششی از مقرنس گچی تزئین شده‌است. در پاکار پوشش ایوان کتیبه‌ای به خط نستعلیق به تاریخ ۱۲۷۷ هجری قمری وجود دارد.[۶] در این کتیبه اشاره‌ای به بانی بنا به نام «محمد ابراهیم بن عباس» شده‌است. همچنین در این مسجد مزار یکی از صحابه امام حسن عسكری (ع به نام محمد محدث وجود دارد که در قرن ششم هجری به خاک سپرده شده‌است.

پانویسویرایش

  1. «مسجد جامع شش‌ناو از تمامی بناهای موجود در تفرش قدیمی‌تر است». ایسنا. ۱۷ فروردین ۱۳۸۳.
  2. رحم دل، محمد (۱۳۸۳). سیمای میراث فرهنگی استان مرکزی. تهران: تولیدات فرهنگی سازمان میراث فرهنگی کشور. ص. ۱۰۵. شابک ۹۶۴-۷۴۸۳-۹۷-X. از پارامتر ناشناخته |نام خانوادگ2= صرف‌نظر شد (کمک); پارامتر |first2= بدون |last2= در Authors list وارد شده‌است (کمک)
  3. ۱۰/۱۱/۱۳۹۰ «مسجد جامع شش ناو بنایی برای دوست داران میراث فرهنگی» مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). اداره کل میراث فرهنگی استان مرکزی.
  4. «مسجد شش ناو از بناهای مورد توجه گردشگران». باشگاه خبرنگاران جوان. ۹/۱/۱۳۹۱. تاریخ وارد شده در |تاریخ انتشار= را بررسی کنید (کمک) fa
  5. عقابی، محمد علی (۱۳۷۸). دائرةالمعارف بناهاب تاریخی ایران در دوره اسلامی (مساجد). تهران: سوره. شابک ۹۶۴-۴۷۱-۴۸۹ زبان مقدار |شابک= را بررسی کنید: invalid character (کمک).
  6. «مسجد شش ناو از بناهای مورد توجه گردشگران». باشگاه خبرنگاران جوان. ۹/۱/۱۳۹۱. تاریخ وارد شده در |تاریخ انتشار= را بررسی کنید (کمک)

پیوند به بیرونویرایش