مُصحَف مجموعه برگه‌هایی است که در یک جلد جای می‌دهند.[۱] صحیفه نیز به معنی مصحف به کار رفته و جمع مکسر آن صحف است.[۲] قرآن از کتاب های پیامبران پیشین به صحف یاد می‌کند؛ مانند صُحُفِ إِبْرَاهِیمَ وَمُوسَی[۳] با وجود این قرآن خود را به نام کتاب معرفی می‌کند نه مصحف.[۴]

مصحف التجوید

به نام قرآنی که در زمان عثمان گردآوری شد و به خط زید بن ثابت نوشته شده است مصحف امام گویند. این مصحف را عثمان برای خود در مدینه فراهم کرد و ۴ نسخه از آن قرآن را به مکه و شام و کوفه و بصره فرستاد.[۱] مصحف‌های اولیه بدون نقطه و فاقد هرگونه علامت و نشانه بودند.[۵] دهخدا به نقل از ناظم الاطباء می‌نویسد مُصَحَّفْ لفظی است که با تغییر نقطه با لفظ دیگر خوانده شود؛ مانند عید و عبد یا توشه و بوسه.[۶]

برخی از مصحف‌های نخستین

ویرایش

مصحف‌های گوناگون با قرآن رایج در میان مسلمانان ظاهراً تفاوتهایی داشت. برخی از این مصحف‌ها عبارتند از:[۷]

مصحف فاطمه چیزی دربارهٔ قرآن یا احکام و حلال و حرام ندارد.[۱۲][۱۳]

جستارهای وابسته

ویرایش
  1. مصحف جمهوری اسلامی ایران
  2. مصحف بریل

منابع

ویرایش
  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «لغتنامه دهخدا: واژه مصحف». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۵ اوت ۲۰۱۱.
  2. «لغتنامه دهخدا، واژه صحیفه». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۵ اوت ۲۰۱۱.
  3. سوره اعلی آیه ۱۹
  4. English Wiki; Mus'haf
  5. «علوم قرآنی». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۹ اکتبر ۲۰۱۹.
  6. [https://web.archive.org/web/20140914212614/http://loghatnameh.com/dehkhodaworddetail-68141e54c3cb42beaa0bb4d7ec5683c3-fa.html بایگانی‌شده در ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine لغتنامه دهخدا: واژه مصحف [ م ُ ص َح ْ ح َ ]]
  7. «توحید المصاحف، دانشنامه رشد». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۱۱ اوت ۲۰۱۷.
  8. «روش زید بن ثابت در جمع قرآن، دانشنامه رشد». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ فوریه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۱ اوت ۲۰۱۷.
  9. «مصحف ابن مسعود، دانشنامه رشد». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۱۱ اوت ۲۰۱۷.
  10. «ویژگیهای مصحف ابی بن کعب، دانشنامه رشد». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۱۱ اوت ۲۰۱۷.
  11. «مصحف امام علی علیه السلام، دانشنامه رشد». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۱۱ اوت ۲۰۱۷.
  12. کافی، جلد ۱، صفحه ۲۴۰، حدیث ۲
  13. بحارالانوار، جلد ۲۶، صفحه ۴۴، حدیث ۷۷