ملوک مهربانی

دودمان پادشاهی ایرانی در سیستان باستان که از نوادگان صفاریان بودند.

«ملوک مهربانی» و یا «مهربانیان» دودمانی از پادشاهان محلی سیستان بودند که بیش از سیصد سال (از ۱۲۳۶ تا ۱۵۳۷ میلادی) بر نیمروز (سیستان) حکمرانی می‌کردند. ملوک مهربانی از نسل صفاریان بودند. پایتخت ایشان زرنج بود. زبان رسمی ایشان فارسی بوده است.

خاندان مهربانیان از فرمانروایان بومی نیمروز به شمار می‌رفتند. بنیانگذار آن ملک شمس‌الدین علی بن مسعود بن خلف مهربانی بود. درست یکسال پس از تاجگذاری ملک شمس‌الدین، امپراتوری مغول به سیستان یورش برد. ملک شمس‌الدین علی در سال ۶۳۶ قمری به قرارگاه امپراتور مغول، اوگتای‌خان رفته و برادرش امیر مبارزالدین ابوالفتح بن مسعود را به نیابت سلطنت گمارد. فرمانروایی ملک شمس‌الدین علی به دست شمس‌الدین کرت پایان یافت. پس از گشودن سیستان به دست تیمور در سال ۸۰۵ ق همکاری نزدیک مهربانیان با تیموریان در دوره تیمور و شاهرخ مایه آبادانی سیستان شد.[۱]

تبارنامه ملوک مهربانیویرایش

لیث
علی بن لیث صفاریعمرو لیث صفاری
امیرسیستان
۲۶۵–۲۸۹
یعقوب لیث صفاری
امیرسیستان
۲۵۴–۲۶۵
محمد بن علی بن لیثلیث بن علی بن لیث
امیرسیستان
۲۹۶–۲۹۸
محمد
محمد بن خلف
زنده در ۲۹۹
بانویعقوب بن محمد بن لیث صفاری
امیرسیستان
۲۸۹–۲۹۶
طاهر بن محمد صفاری
امیرسیستان
۲۸۹–۲۹۶
احمد بن محمد بن خلف
امیرسیستان
۳۱۱–۳۵۲
عمرو بن یعقوب
امیرسیستان
۳۰۰–۳۱۱
خلف بن احمد
امیرسیستان
۳۵۲–۳۹۲
ابوالفضلطاهر
مقتول ۳۹۲
احمدمحمد بن طاهر بن خلف
حاکم سیستان
؟–۴۷۵
ناصرطاهر
بهاءالدین طاهر
حاکم سیستان
۴۸۰
ملک تاج‌الدین ابوالفضل
حاکم سیستان
۴۸۰–۵۵۹
مهربانعزالدینملک شمس‌الدین محمد
حاکم سیستان
۵۵۹–؟
مسعودملک تاج‌الدین
حاکم سیستان
؟–۶۱۲
ابوالفتحشمس الدین علی بن مسعود
حاکم سیستان
۶۲۶–۶۵۲
ناصرالدین عثمانیمین‌الدوله بهرامشاه
حاکم سیستان
۶۱۲–۶۱۸
نصیرالدین محمد بن ابوالفتح
حاکم سیستان
۶۵۲–۷۲۸
نصرت‌الدینرکن‌الدین
شاه علیرکن‌الدین محمودنصرت الدین محمد
حاکم سیستان
۷۲۸–۷۳۱
ملک سلطان محمود کیانیملک عزالدین
حاکم سیستان
۷۳۳–۷۸۴
ملک قطب‌الدین اول
حاکم سیستان
۷۳۱–۷۴۷
شاه محمد
ملک قطب‌الدین دوم
حاکم سیستان
۷۸۴–۷۸۵
ملک تاج‌الدین نصر
حاکم سیستان
۷۴۷–۷۵۱
شاه علی
ملک قطب‌الدین سوم
حاکم سیستان
۸۰۵–۸۲۲
شاه محمد
ملک شمس‌الدین علی
حاکم سیستان
۸۲۴–۸۴۲
شاه نصرالدین
خواهر ابوسعید گورکانملک نظام‌الدین یحیی
حاکم سیستان
۸۴۲–۸۸۵
شاه ابوسعید
ملک سلطان محمود
حاکم سیستان
۹۴۳–۹۰۰
ملک محمد
حاکم سیستان
۸۸۵–۹۰۰
شاه ابواسحاق
شاه حیدر
ملک محمود اول
حاکم سیستان
۹۸۵–۹۹۸
ملک جلال‌الدین اول
حاکم سیستان
۹۹۸–۱۰۲۸
ملک حمزه
حاکم سیستان
۱۰۲۸–۱۰۵۵
ملک ابوالفتح
ملک نصرت
حاکم سیستان
۱۰۵۵–۱۰۸۵
ملک فتحعلی اول
حاکم سیستان
۱۱۰۳–۱۱۳۲
ملک جعفر
حاکم سیستان
۱۰۸۵–۱۱۰۳
محمدحسین خانملک محمود سیستانی
حاکم سیستان و تون
۱۱۳۵–۱۱۴۰
ملک اسدالله

۱۱۳۲–؟
لطفعلی خانکلبعلی خانملک فتحعلی دوم
حاکم سیستان
؟–۱۱۶۰
سلیمان خان اول
حاکم سیستان
۱۱۶۰–۱۱۹۶
حسین خان
ملک ناصرالدین
حاکم سیستان
۱۱۹۶–۱۲۰۸
ملک بهرامشاه
حاکم سیستان
۱۲۱۷–۱۲۵۲
سلیمان خان دوم
حاکم سیستان
۱۲۰۸–۱۲۱۷
ملک جلال‌الدین دوم
حاکم سیستان
۱۲۵۲–؟
ملک حمزه
حاکم سیستان
؟–۱۲۶۲
ناصرخان
لهراسب خانمحمدعظیم خان

منابعویرایش

  1. فرشید ابراهیمی (۱۸ اسفند ۱۳۹۹). «شهریاران گمنام، ملوک مهربانی». ماهنامه خبری و فرهنگی امرداد (۴۳۷): ۶.
  • تاریخ سیستان، تصحیح محمد تقی بهار، انتشارات معین، تهران 1381
  • احیاء الملوک (تاریخ سیستان تا عصر صفوی)، نویسنده:حسین بن ملک غیاث الدین محمد بن شاه محمود سیستانی، ناشر:بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1344
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Mihrabanids». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۳ مه ۲۰۱۶.