نیایش یا دُعا شکلی از رفتار دینی است که هدف از آن، جستن ارتباط با موجودیتی است که فردِ نیایشگر او را به‌عنوان آفریدگار خود یا موجودی روحانی در نظر می‌گیرد. فرد نیایشگر در دعاهای خود معمولاً خواسته‌ای را از مخاطبِ نیایش خود طلب می‌کند، یا از مخاطبِ دعا سپاسگزاری می‌کند.[۱] دعاها معمولاً با بیان کردن واژه‌هایی به‌صورت شفاهی یا تداعی آن واژه‌ها در ذهن انجام می‌گیرد و در برخی ادیان شکل رایج‌تر آن به‌صورت نیایش‌سرایی است. نیایش می‌تواند به‌صورت فردی یا گروهی انجام شود. مخاطبان نیایش ممکن است ایزدها، ارواح، درگذشتگان، و حتی مفاهیم باشند. از انواع دعاها می‌توان دعاهای درخواستی، التماسی، سپاسگزارانه، اعترافی، توبه‌گرانه، پرستش گونه و همدم‌خواهانه را نام برد.

پیرزن در حال نیایش، اثر نیکولاس ماس، نقاش هلندی، قرن هفدهم

افراد برای منظورهای گوناگونی دعا می‌کنند؛ از جمله برای منفعت شخصی یا برای بهبود وضعیت فرد یا افراد دیگر. التماس از «ایزد» برای انجام کاری، اعتراف به «گناهان»، درمیان‌گذاشتن اندیشه‌ها با کسی که به‌عنوان آفریدگار در نظر گرفته می‌شود، ایجاد حسّ بودن با «ایزد» به‌منظور کاستن از حس تنهایی، ارتباط جستن با افرادِ درگذشته یا همراهی با هم‌دینان در سرودخوانی‌های نیایشی یا نمازها می‌توانند از دلایل نیایش باشند.[۲]

یکی از دعاهایی که مورد اهتمام شیعیان است، دعا برای ظهور مهدی امام دوازدهم آنها است.[۳]

پژوهش‌های علمی که جهت بررسی تأثیرات احتمالی نیایش بر وضعیت روحی یا تندرستی افراد انجام شده، نتیجهٔ روشنی در برنداشته و این پژوهش‌ها نتایج متضادی را ارائه داده‌اند.[۴][۵]

نمونه کتاب‌های دعاویرایش

  • کلیات مفاتیح الجنان (مجموعه‌ای از ادعیه، اعمال سنه، زیارات و نمازهای مستحبی، دعاهای آلام و اسقام، دعاهای ساعات روز حرزها و …)[۶]
  • منتخب صحیفه مهدیه (مجموعه‌ای از نمازها، دعاها، و زیارتهایی که از مهدی امام دوازدهم شیعیان صادر شده یا، دربارهٔ او نقل شده‌است)[۳]
  • صحیفه فاطمیه (ادعیه صادره از فاطمه دختر محمد پیامبر مسلمانان)[۷]
  • صحیفه سجادیه (ادعیه صادره از زین العابدین امام چهارم شیعیان)[۸]
  • صحیفه رضویه (ادعیه صادره از علی بن موسی الرضا امام هشتم شیعیان)

نمونه دعاهای معروفویرایش

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. The free Dictionary، بازدید: نوامبر ۲۰۱۰.
  2. Samarin, William J. , Tongues of Men and Angels: The Religious Language of Pentecostalism. Macmillan, New York, 1972.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ مجتهدی، سید مرتضی (۱۳۹۲). منتخب صحیفه مهدیه. نشر الماس. صص. ۱۶. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۷۵۳-۰۴-۳.
  4. Galton F. Statistical inquiries into the efficacy of prayer. Fortnightly Review 1872;68:125-35
  5. Byrd RC, Positive therapeutic effects of intercessory prayer in a coronary care unit population. South Med J 1988;81:826-9.
  6. قمی، عباس. کلیات مفاتیح الجنان. شابک ۹۷۸۹۶۴۸۹۹۹۰۳۷.
  7. حضرت صدیقه طاهره سلام الله علیها. صحیفه فاطمیه. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۷۲۱۸-۴۰-۲.
  8. علی بن الحسین (ع)، امام چهارم. صحیفه سجادیه. شابک ۹۶۴-۶۵۶۶-۹۰-۱.

پیوند به بیرونویرایش