هندوانه ابوجهل

هندوانهٔ ابوجهل.
Citrullus colocynthis - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-040.jpg
آرایه‌شناسی
فرمانرو: گیاهان
دسته: گیاهان گلدار
رده: دولپه‌ای‌ها
راسته: کدوسانان
تیره: کدوییان
سرده: هندوانه
گونه: C. colocynthis
نام علمی
Citrullus colocynthis
.‎(L.) Schrad
هندوانه ابوجهل و پیه آن

هندوانهٔ ابوجهل یا حنظل که در زبان بومی خیارتلخ نامیده می شود، میوه‌ای تلخ‌مزه است که در فارسی با نام‌های خربزهٔ روباه، کدوی تلخ و سیبِ تلخ و در عربی با نام‌های حَنظل، مرارة الصحاری و علقم و در فرهنگ اچمی‌زبان‌های در چابهار و مومان با نام «گونج»شناخته میشود و در جنوب ایران به نام خزَرَ. (تلفظ: Khazara)نام برده شده‌است.
هندوانه ابوجهل از راسته کدوئی‌ها (Cucurbitales) از تیره کدو (Cucurbitaceae)، از سرده سیترولوس (Citrullus) بوده و نام علمی آن Citrullus colocynthis است. مصرف آن باعث کولیت شدید شده و به علت مواد سمی خطرناک است.
نام نوعی گیاه بالارونده بومی حوضه مدیترانه به ویژه ازمیر ترکیه، نوبه آفریقا و تریسته ایتالیا است. این گیاه از خانوادهٔ هندوانه است اما با هندوانه معمولی تفاوت‌هایی دارد شامل اندازهٔ کوچک‌تر، جسم سفت‌تر و مزهٔ بسیارتلخ آن.

ترکیبات شیمیاییویرایش

در گیاه وجود یک ماده تلخ به نام کولوسنتین[پانویس ۱] و کولوسنتتین[پانویس ۲] گزارش شده‌است.[۱]

خواص داروییویرایش

گمان می‌رود عصاره کوکوربیتاسین آن خواص درمانی داشته باشد.

ضد بیماری بلغم، مسهل بسیار قوی، درمان‌کننده کبد، آنتی‌بیوتیک قوی، ضد نقرس، درمان‌کننده صدای گوش، ضد سردرد و درد شقیقه، درمان‌کننده سیاتیک طبیعتی بسیار گرم دارد درمان بیماری صرع، بیماری قند، خارش پوست، درمان‌کننده سفید شدن مو

جلوگیری از سکته مغزی. قاعده آور، ضد کرم معده و کرم کدو، پادزهر سم عقرب و مار است.

خانمهای باردار استفاده نکنند.[۲]

در گذشته زنان باردار از هندوانه ابوجهل برای سقط جنین استفاده می‌کردند. هنوز هم برخی زنان عرب از این روش استفاده می‌کنند که تاکنون موجب مرگ نیز شده‌است.[۳][۴]

واژه‌نامهویرایش

  1. Colocynthin
  2. Colocynthetine

پانویسویرایش

  1. میر حیدر، معارف گیاهی (دوره ۸ جلدی)، ۳:‎ ۱۷۷.
  2. «آموزش کشاورزی؛ کشت گلخانه طراحی فضای سبز پرورش قارچ گیاهان دارویی: آموزشگاه کشاورزی سبزایران». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ مارس ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۲۴ ژوئیه ۲۰۰۶.
  3. Riddle, Contraception and Abortion from the Ancient World to the Renaissance, 70.
  4. Vij, Textbook of Forensic Medicine and Toxicology: Principles and Practice, 5/e, 478.

منابعویرایش

  • Riddle, J.M. (1994). Contraception and Abortion from the Ancient World to the Renaissance. History e-book project. Harvard University Press. ISBN 9780674168763. Retrieved ۲۰۱۴-۰۱-۲۳.
  • Vij, K. Textbook of Forensic Medicine and Toxicology: Principles and Practice, 5/e. Elsevier India. ISBN 9788131226841. Retrieved 2014-01-23.
  • میرحیدر، حسین (۱۳۷۳). معارف گیاهی. ۳. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی. ص. ۵۳۲.