ویکی‌پدیا:شیوه‌نامه/مقاله‌های پزشکی

این راهنمای سبک ویرایش مقالات پزشکی است. قوانین کلی ویکی‌پدیا:شیوه‌نامه هنگام نوشتن مقالات پزشکی نیز اعمال می‌شود.

نامگذاری ویرایش

عنوان مقاله باید نام علمی یا شناخته‌شده پزشکی باشد که بیشتر در منابع فارسی باکیفیت و معتبر، به کار رفته‌است (ترجیح به استفاده از کلمات جدیدتر و مؤخر) و نه یک واژه عامیانه یا غیرعلمی یا اپونیم تاریخی که منسوخ شده‌است. این نام‌های جایگزین می‌توانند در بخش آغازین عنوان شوند. برای کمک به کسانی که مقاله‌ها را با آن نام‌ها جستجو می‌کنند باید تغییر مسیر انجام شود. به عنوان مثال مرض قند به دیابت تغییر مسیر داده می‌شود.

عنوان مقاله دارای استانداردهای منبع‌دهی مشابه محتوای مقاله است (وپ:منابع معتبر پزشکی را مطالعه کنید). درجایی که اختلاف نظر در مورد نام وجود دارد، ویرایشگران به جای انجام تحقیق اولیه باید به سازمان‌ها و نهادهای شناخته شده استناد کنند. اگر هنوز هم اختلافی بین دو کلمه وجود داشت یا کلمهٔ فارسی هنوز در منابع معتبر بازتاب داده نشده و رواج گسترده نیافته‌بود باید از استاندارد بین‌المللی نام‌گذاری استفاده شود. چند نمونه از استانداردهای بین‌المللی عبارتند از:

عنوان‌های نیازمند ابهام‌زدایی ویرایش

هنگامی که از یک اصطلاح واحد برای توصیف دو موضوع مختلف استفاده می‌شود، عناوین مقاله باید برای حل تعارضات نامگذاری ابهام‌زدایی گردند. برای انجام این کار، از کلمات ابهام‌زدایی در داخل پرانتز بعد از عنوان مقاله استفاده می‌شود.

اشتباهات رایج ویرایش

نوشتن برای مخاطب اشتباه ویرایش

مقاله‌های ویکی‌پدیا برای مخاطب عام نوشته می‌شوند. ویکی یک دانشنامه است و نه یک منبع مشروح پزشکی، داروسازی یا یک کتابچه راهنمای کمک‌های اولیه. اگرچه ممکن است متخصصین سلامت و بیماران ممکن است برای مطالعه به ویکی‌پدیا مراجعه کنند با این وجود ویکی‌پدیا برای همه نوشته شده و هر فرد متخصص و غیر متخصص باید بتواند آن را بخواند و از آن اطلاعات کسب کند.

چند توصیه برای نگارش مقالات ویرایش

برای متخصصان مراقبت‌های بهداشتی ویرایش

  • تنها از اطلاعات و دانش شخصی‌تان استفاده نکنید.
  • توصیه‌های فنی به خصوص برای روش‌های پیچیده تشخیصی نکنید.
  • از سبک نوشتاری مناسب برای دوره‌های تحصیلات تکمیلی استفاده نکنید، شما در حال نوشتن مقاله در یک ژورنال پزشکی نیستید.
  • از کلمات ساده و قابل فهم فارسی بجای اصطلاحات تخصصی استفاده کنید (به عنوان مثال، استفاده از «وابسته به دوپامین» به جای «دوپامینرژیک»).
  • به توصیف بیش از اندازه وضعیت و حال بیماران نپردازید یا برای آنها درمان تجویز نکنید.
  • علائم غیرمعمولی را با امید به اینکه بیمار غیر معمول بیماری خود را درست تشخیص دهد تشریح نکنید.

برای مراقبین یا بیماران ویرایش

  • از سوم شخص (شما) در جملاتتان استفاده نکنید.
  • تجربیاتی که در مقابل بیماری کسب کرده‌اید به مقالات نیفزاید.
  • از بروشو یا وب‌سایت‌های نامعتبر استفاده نکنید.
  • به سایت‌ها یا گروه‌های خیریه و سازمان‌های تجاری پیوند به بیرون ندهید (ویکی‌پدیا تابلو تبلیغات نیست).
  • اطلاعاتی را که بر این باورید باعث دلسردی بیماران می‌شوند (مانند احتمال مرگ و میر) از مقاله حذف نکنید.
  • سبک نوشتاری استانداردی داشته باشید و از جملات عامیانه و ناصحیح استفاده نکنید.

راهنمای مقاله نویسان (RTCIL)، انتشار یافته توسط دانشگاه کانزاس در مورد چگونگی ترجمه نوشته‌های محققان به متنی قابل درک برای عموم می‌تواند مفید باشد.

چیزهای بی‌اهمیت ویرایش

مقاله نباید فهرست‌های چیزهای بی‌اهمیت (Trivia) را در متن خود داشته باشد.

مطالب حاشیه‌ای و متفرقه ویرایش

حتی اگر مطلبی معتبر و تأیید شده باشد با داشتن ارتباط کم با موضوع لزوماً در متن مقاله وارد نمی‌شود.

به عنوان مسال مقاله شیمی‌درمانی نباید شامل موضوعاتی همچون پیشگیری از سرطان و رادیوتراپی و جراحی باشد. مقاله‌های دارویی، پورسه‌ها و ابزارها می‌توانند از شرکت یا افراد توسعه دهنده آنها نام برند اما این نباید شاید اطلاعاتی باشد که مستقیماً مربوط به موضوع اصلی نیستند. همچنین اطلاعاتی در مورد زندگی شخصی افراد یا محصولات بی‌ربط به مقاله اصلی.

استفاده از ادبیات و واژگان دقیق ویرایش

در کاربرد پزشکی واژگان روزمره گاه با معنی عمومی‌شان تفاوت دارند. این به‌طور ویژه در واژگان پزشکی که در موقعیت‌های حقوقی استفاده می‌شوند اهمیت دارد.

شیوه نگارش ویرایش

جعبه‌های اطلاعات ویرایش

در جای مناسب از جعبه اطلاعات در مقاله باید استفاده شود:

بخش‌ها ویرایش

مقاله‌های بیماری‌ها ویرایش

مقاله‌های بالینی می‌توانند با محدود کردن عنوان‌های اصلی‌شان به این موارد به سطحی از هماهنگی برسند. با این حال به علت گسترده بودن موضوعات پزشکی و بیماری‌ها بعضی از بخش‌ها ممکن است حذف شوند یا در بخش‌های دیگر ادغام شوند، به خصوص وقتی که هنوز محتوا چندان گسترده و مشروح نیست.

بیماری که اکنون تنها ارزش تاریخی دارد ممکن است با بردن بخش تاریخ به بالای سایر بخش‌ها بهبود یابد. تعیین انواع بیماری در ابتدا می‌تواند مهم باشد. با این حال اگر طبقه‌بندی نیازمند شناخت بیشتری از اتیولوژی، پاتوژنز و علایم است ممکن است لازم شود به بخش‌های زیرین منتقل شود. اگر بیماری لاعلاج است می‌توان بخش پروگتوز را بالا برد و قسمت درمان را به مدیریت تغییر نام داد.

    • دسته‌بندی: در صورت لزوم جداگانه یا به عنوان بخشی از قسمت تشخیص
    • علائم و نشانه‌ها
    • اتیولوژی (سبب‌شناسی) شامل ریسک فاکتورها، شروع‌کننده‌ها، ژن‌ها و سایر اتیولوژی‌های بیماری یا مشکل
    • پاتوفیزیولوژی یا مکانیزم
    • تشخیص: شامل یافته‌های خاص یا تشخیص‌های افتراقی
    • پیشگیری یا غربالگری (درصورتیکه فقط شامل پیشگیری ثانویه است در درمان آورده شود)
    • درمان: شامل انواع درمان‌ها، در این بخش روش‌های درمانی به ترتیب معمول در عملکرد پزشکی باید آورده شود. از آوردن درمان‌های تجربی/نظری و روشهای پیشگیری اولیه خودداری کنید. قسمت درمان نباید به صورت دستورالعمل چگونگی درمان نوشته شود. با این حال دستورالعمل‌های و راهنماهای درمانی رسمی درمانی اگر به صورت علمی و با منابع معتبر نوشته شود موردی ندارد.
    • پروگنوز
    • همه‌گیرشناسی (میزان شیوع و …) که در صورت وجود منابع معتبر آمار و اپیدمیولوژی بیماری در ایران اولویت دارد.
    • تاریخچه
    • فرهنگ و جامعه (سایر تأثیرات فرهنگی بیماری در جامعه)
    • پژوهش و تحقیقات جاری: تنها در صورتیکه منابع معتبر برایش وجود داشته باشد.
    • جمعیت‌های مخصوص: شامل افراد پیر، حامله، کودکان، حیوانات

منبع‌دهی در مقاله‌های پزشکی ویرایش

جعبه‌های ناوبری ویرایش

رده‌بندی ویرایش

تصاویر = ویرایش

نمودارها ویرایش

جستارهای وابسته ویرایش