باز کردن منو اصلی

پروکوپیوس قیصریه‌ای (به لاتین: Procopius Caesarensis، یونانی:Προκόπιος ὁ Καισαρεύς) یا پروکوپ (به فرانسوی: Procope) (زادهٔ حدود ۵۰۰- مرگ حدود ۵۵۴ میلادی) تاریخ‌نگار، پژوهنده و حقوق‌دان بیزانسی بود. وی را برجسته‌ترین تاریخ‌نویس سدهٔ ششم پس از میلاد و نیز واپسین تاریخ‌نگار بزرگ روزگار باستان می‌دانند. وی هم روزگار با یوستی‌نیانوس یکم بود و نوشته‌هایش نیز منبعی بر جنگ‌ها و فرمانروایی آن امپراتور است.[۱]

پروکوپیوس قیصریه‌ای
زادهحدود ۵۰۰ میلادی
قیصریه، امپراتوری روم شرقی
درگذشتهحدود ۵۵۴ میلادی
شغلمشاور حقوقی و وکیل
موضوع‌هاتاریخ‌نگاری
آثار برجسته
  • تاریخ جنگ‌ها
  • ابنیه
  • تاریخ سرّی

محتویات

زندگیویرایش

پروکوپیوس در شهر قیصریه در اسرائیل کنونی زاده‌شد و پس از کسب مهارت در علم بدیع در سرزمین مادری خود به‌عنوان وکیل یا قاضی، به قسطنطنیه مهاجرت کرد و در آنجا درس سخن‌وری می‌داد و در چندین پروندهٔ قانونی نیز مشاوره داده‌بود. وی به‌زودی استعدادهای خود را نمایان ساخت و به‌صورت رسمی به خدمت دولت درآمد. وی در سال ۵۲۷ به سمت مشاور بلیساریوس فرماندهٔ سپاه یوستی‌نیانوس در شرق منسوب شد و در سال ۵۳۲ با وی از شرق برگشت و در سال بعد دوباره به‌همراه وی به آفریقا و ایتالیا رفت.[۲]

ژوستینین به‌عنوان پاداش خدماتش به وی عنوان illustrious را اعطا کرد که بالاترین عنوانی بود که به طبقهٔ عادی مردم اعطا می‌شد و در اواخر عمر از پرداخت گاه‌وبیگاه مواجب خود به‌خاطر زحماتی که انجام داده بود و چندین سال بدون دستمزد زندگی می‌کرد، شکایت داشت. وی مدتی قبل یا بعد از مرگ ژوستنین در حالی که احتمالاً بیشتر از شصت سال داشت درگذشت.

آثارویرایش

پروکوپیوس سه جلد کتاب تألیف کرده و همهٔ حوادث دورهٔ پادشاهی یوستینین را تا حدود سال ۵۵۰ میلادی در آن‌ها ضبط کرده‌است. اولین و مهم‌ترین کتاب او تاریخ جنگ‌ها است که دارای هشت قسمت است که به ترتیب زیر تقسیم می‌شود: کتاب اول و دوم راجع به جنگ‌های ایران و روم، کتاب سوم و چهارم راجع به کشمکش‌های دولت روم با واندال‌های آفریقا، کتاب پنجم و ششم و هفتم راجع به زد و خورد میان رومیان با گوت‌ها در ایتالیا و کتاب هشتم به شکل ضمیمه و متمم آن‌هاست که وقایع عمومی اقطار مختلف امپراتوری روم در آن شرح داده شده هست. دومین کتاب وی تاریخ سری نام دارد و در این کتاب پروکوپیوس بی‌هیچ بیم و ملاحظه‌ای به امپراتور و ملکه و حتی به بلیساریوس و همسرانش تاخته‌است؛ و از دسایس و نیرنگ‌هایی که در امور اداری و اجتماعی رواج داشته، انتقاد می‌کند. کتاب سوم او موسوم به ابنیه، درست نقطهٔ مقابل کتاب تاریخ سری اوست؛ به این معنی که مؤلف در این کتاب کوشیده‌است با عباراتی تملق‌آمیز و پرتکلف، از یوستینین تمجید نماید و خود را مورد توجه و عنایت او قرار دهد.[۲]

منابعویرایش

  1. Procopius, John Moorhead, Encyclopedia of Historians and Historical Writing: M–Z, Vol. II, Kelly Boyd, (Fitzroy Dearborn Publishers, 1999), 962;"Like many Byzantine scholars, Procopius affected a remarkable traditional form of writing".
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Börm, Henning (2013). "PROCOPIUS". [[دانشنامه ایرانیکا|Encyclopædia Iranica]]. Retrieved 12 May 2018. URL–wikilink conflict (help)

پیوند به بیرونویرایش

متن آثار پروکوپیوسویرایش

منابع دست دومویرایش