باز کردن منو اصلی

پل شکسته یا پل شاپوری[۱][۲] (به لری: طاقه پیل اِشکه‌سه) (طاقِ پیل اِشْکِسَّه)[۲] یکی از شاهکارهای معماری دوره ساسانیان محسوب می‌شود و در ضلع جنوبی قلعه فلک افلاک در جنوب شهر خرم‌آباد در استان لرستان واقع شده‌است.

پل شکسته (خرم‌آباد) یا پل شاپوری
(پل شکسته (پل شاپوری.jpg
پل شاپوری در جنوب شهر خرم‌آباد
نامپل شکسته (خرم‌آباد) یا پل شاپوری
کشور ایران
استاناستان لرستان
شهرستانشهرستان خرم‌آباد
اطلاعات اثر
نام محلیطاقِ پیل اِشْکِسَّه
طاقه پیل اِشکه‌سه
نام‌های دیگرپل شکسته (خرم‌آباد)
کاربریپل
دیرینگیدوره ساسانی
دورهٔ ساخت اثردوره ساسانی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۱۰۵۸
تاریخ ثبت ملی۱۵ اردیبهشت ۱۳۵۴
اطلاعات بازدید
امکان بازدیدخرم‌آباد، خیرآباد، انتهای خیابان تمدن

در تاریخ ۱۵ اردیبهشت ۱۳۵۴ با شمارهٔ ثبت ۱۰۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۳]

پیشینهویرایش

پل شاپوری عامل ارتباط غرب استان لرستان (طرهان) با شرق و از آنجا به خوزستان و تیسفون (پایتخت ساسانیان) بوده‌است.[۲] از این پل احتمالاً کاربری آبرسانی و پخش آب را نیز داشته‌است.[۲]

معماریویرایش

این پل نزدیک به ۳۱۲ متر درازا و حدود ۱۰ متر بلندا داشته‌است. پل از ۲۸ چشمه طاق و ۲۷ پایه پل تشکیل شده بود که هم اینک تنها ۵ چشمه طاق از آن‌ها بر جای مانده‌است و دیگر چشمه‌ها بر اثر عوامل طبیعی ویران شده‌است. سطح هرپايه ۶۱ متر و فاصله بين دو پايه ۷.۵ متر است. طاق‌های پل به صورت جناقی ساخته شده و سبک‌سازی پل در قسمت طولی پل در زیر روگذر پل صورت گرفته‌است و پایه‌های پل و موج شکنهای آن به صورت لوزی شش ضلعی از سنگ ساخته شده‌است مصالح این پل از سنگ، ملات گچ و ساروج است. مصالح پل را سنگ‌های قلوه رودخانه‌ای و لاشه سنگ در چشمه طاق‌ها و از سنگ‌های پاکتراش در قسمت پایه‌ها بهره گرفته شده‌است. کف پل سنگ‌فرش است. نوع سنگ‌فرش، سنگ بلوک قرمز است که در اثر فرسایش آب از صورت کادر بودن خارج شده‌است.[۲]

نگارخانهویرایش

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

«پل ساسانیان فرو ریخت». روزنامه همشهری. ۴ آبان ۱۳۸۷. دریافت‌شده در ۱۹ بهمن ۱۳۸۷.

پانویسویرایش

  1. «"پل شاپوری" از دوران ساسانیان در "خرم‌آباد"». وب‌گاه خبرنگاران جوان. ۳ تیر ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۱۱ اکتبر ۲۰۱۴.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ «پل شاپوری (طاقِ پیل اِشْکِسَّه) - خرم‌آباد». وب‌گاه سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان لرستان. دریافت‌شده در ۱۱ اکتبر ۲۰۱۴.
  3. «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.