پژواک‌نگاری قلب جنین

پژواک نگاری قلب جنین یا اکوکاردیوگرافی جنین(به انگلیسی: Fetal echocardiography) نوعی تصویربرداری فراصوتی است که به منظور بررسی وضعیت قلبی جنین در طول بارداری تچویز می شود. نقایص مادرزادی قلب جنین از رایج ترین مشکلات هنگام تولد است. تشخیص این بیماری در مرحله جنینی بسیار مهم است زیرا می تواند به شما کمک کند فرصتی برای برنامه ریزی و مدیریت کودک بعد از تولد داشته باشید[۱].

شرایط انجامویرایش

پژواک نگاری قلب جنین معمولاً توسط متخصص قلب کودکان انجام می شود اما ممکن است توسط یک سونولوژیست نیز انجام پذیرد. تا به امروز، هیچ اثر جانبی بعد از انجام این آزمایش در مادر یا جنین اثبات نشده است. عملکرد اکوکاردیوگرام جنین نیاز به تجربه و یک رویکرد سیستماتیک دارد. رهنمودهایی برای آموزش انجام این آزمایش تدوین شده است و فقط افراد واجد شرایط باید این معاینه کاملاً تخصصی را انجام دهند. البته همه بارداری ها نیازی به اکو جنین ندارند. شرایط خاص مادر و جنین نشان دهنده نیاز به این آزمایش است[۲][۳]. این شرایط به شرح زیر می باشد:

شرایط مادرویرایش

شرایط جنینویرایش

  • افزایش ضخامت مایع پشت گردن جنین
  • مجرای ونوس غیرطبیعی
  • غربالگری قلب غیرطبیعی جنین
  • ناهنجاری عمده خارج قلب
  • کاریوتیپ غیرطبیعی جنین
  • هیدروپس
  • دیستریتمی جنین

مراحل انجامویرایش

اولین قدم تعیین موقعیت و وضعیت قرارگیری جنین در داخل رحم است. به دلیل حرکت قلب در داخل قفسه سینه، معمولاً این عضو آسان ترین و قابل تشخیص ترین ساختار برای بررسی است.

برای جهت گیری، دهلیز چپ با وجود تیغه داخلی و وریدهای ریوی مشخص می شود. با شناسایی رگ های سیستمیک و موقعیت دهلیزها نسبت به کبد و طحال می توان سینوس قلب را تشخیص داد. در مرحله بعد ، دریچه های دهلیزی-بطنی مشخص می شوند. سپس بخش های خروجی قلب ارزیابی خواهند شد. اندازه گیری های قلبی را می توان انجام داد و با مقادیر طبیعی که برای تمام سنین بارداری تعریف شده است مقایسه کرد.

می توان از تکنیک های داپلر برای تجسم جریان خون در قلب، عروق بزرگ و عروق ناف استفاده کرد. ارزیابی آریتمی های جنین با استفاده از ترکیبی از حالت M و ضبط داپلر بهتر انجام می شود[۴]. وقتی این آریتمی ها وجود داشته باشد ، جستجوی دقیق بیماری قلبی دقیق تر صورت می گیرد. با استفاده از این روش ، تعداد زیادی اطلاعات تشخیصی در دسترس قرار خواهد گرفت.

آگاهی در مورد بیماری های مادرزادی قلبی پیچیده قبل از زایمان باعث می شود مداخلات درمانی بلافاصله پس از تولد شروع شود و می تواند برای چنین بیمارانی نجات دهنده زندگی باشد. همچنین باعث می شود مراقبت های دوره بارداری بهتر انجام گیرد. نقش حیاتی اکوکاردیوگرافی در تشخیص قبل از تولد مشهود است و هم اکنون دقت و ایمنی این آزمایش کاملاً اثبات شده است.

امروزه یک اکوکاردیوگرام اختصاصی جنین می تواند تقریباً 100٪ بیماری مادرزادی قلبی جدی را تشخیص دهد. با این حال اکثر زنان باردار اکوکاردیوگرام جنینی ندارند اما تحت سونوگرافی عمومی زنان و زایمان قرار می گیرند. متأسفانه این نوع سونوگرافی ها مانند پژواک نگاری دقیق نیستند و ممکن است فقط حدود یک سوم بیماری های قلبی جنین را تشخیص دهند[۵][۶].

منابعویرایش

  1. Tasha, Ilir; Brook, Rachel; Frasure, Heidi; Lazebnik, Noam (2014). "Prenatal Detection of Cardiac Anomalies in Fetuses with Single Umbilical Artery: Diagnostic Accuracy Comparison of Maternal-Fetal-Medicine and Pediatric Cardiologist". Journal of Pregnancy. 2014. doi:10.1155/2014/265421. ISSN 2090-2727. PMC 3955584. PMID 24719766.
  2. Nayak, Krishnananda; Chandra G S, Naveen; Shetty, Ranjan; Narayan, Pratap Kumar (2016-2). "Evaluation of fetal echocardiography as a routine antenatal screening tool for detection of congenital heart disease". Cardiovascular Diagnosis and Therapy. 6 (1): 44–49. doi:10.3978/j.issn.2223-3652.2015.12.01. ISSN 2223-3652. PMC 4731580. PMID 26885491. Check date values in: |date= (help)
  3. Acherman, Ruben J.; Evans, William N.; Luna, Carlos F.; Rollins, Robert; Kip, Katrinka T.; Collazos, Juan C.; Restrepo, Humberto; Adasheck, Joseph; Iriye, Brian K. (2007). "Prenatal Detection of Congenital Heart Disease in Southern Nevada". Journal of Ultrasound in Medicine. 26 (12): 1715–1719. doi:10.7863/jum.2007.26.12.1715. ISSN 1550-9613.
  4. «سونوگرافی داپلر در بارداری». سلامت بانوان اوما. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۱۴.
  5. Ayres, N A (1997). "Advances in fetal echocardiography". Texas Heart Institute Journal. 24 (4): 250–259. ISSN 0730-2347. PMID 9456477.
  6. Carvalho, Julene S. (2001-04). "Early prenatal diagnosis of major congenital heart defects". Current Opinion in Obstetrics and Gynecology. 13 (2): 155–159. ISSN 1040-872X. Check date values in: |date= (help)