ژوزف فوریه

ریاضی‌دان و فیزیک‌دان فرانسوی

ژان باپتیست ژوزف فوریه (به فرانسوی: Joseph Fourier) (زادۀ ۲۱ مارس ۱۷۶۸ در اوسر – درگذشتهٔ ۱۶ مۀ ۱۸۳۰ در پاریس) ریاضی‌دان و فیزیک‌دان فرانسوی بود.

ژان باپتیست ژوزف فوریه
Joseph Fourier.jpg
زادهٔ۲۱ مارس ۱۷۶۸
اوسر، بورگونی، پادشاهی فرانسه (اکنون در یون)  فرانسه
درگذشت۱۶ مهٔ ۱۸۳۰ (۶۲ سال)
پاریس، پادشاهی فرانسه  فرانسه
ملیتفرانسوی
محل تحصیلمدرسۀ عالی نرمال
شناخته‌شده برایعدد فوریه
سری فوریه
تبدیل فوریه
رسانش گرمایی
اثر گلخانه‌ای
آنالیز فوریه
مکانیک لاگرانژی
لاگرانژین (نظریه میدان)
نقاط لاگرانژی
ساده‌سازی لاگرانژی
معادله اویلر-لاگرانژ
تغییرشکل (مکانیک)
اصل دالامبر
قضیه تیلور
ضرایب لاگرانژ
قضیه لاگرانژ (نظریه گروه‌ها)
فهرست اتحادهای مثلثاتی
پیشینه علمی
شاخه(ها)ریاضیات، فیزیک و تاریخ
محل کارمدرسۀ عالی نرمال
مدرسۀ پلی‌تکنیک
استاد راهنماژوزف لویی لاگرانژ
دانشجویان برجستهیوهان پتر گوستاف لوژون دیریکله
کلود-لویی ناویه

زندگی‌نامهویرایش

پدر فوریه، خیاط بود و زمانی که وی هشت سال بیشتر نداشت، درگذشت. فوریه در مدرسۀ نظامی زادگاه‌ش تحصیل کرد. او در ۱۸ سالگی در همین دانشگاه به تدریس ریاضی پرداخت. در انقلاب فرانسه، از آن حمایت کرد. در دوران وحشت فرانسه مدتی به زندان افتاد، اما ۱۷۹۵ آزاد شد و به استخدام اکول نرمال سوپریور درآمد. وی از ۱۷۹۷، جانشین لاگرانژ در اکول پلی‌تکنیک شد و به تدریس پرداخت.

فوریه اواخر سدۀ هجدهم، ناپلئون بناپارت را در لشکرکشی به مصر همراهی کرد. وی در مصر، فرماندار مصر سفلی و نیز دبیر بنیاد مصرشناسی بود. پس از بازگشت فوریه از مصر، در ۱۸۰۱، فرماندار ایزر (Isère) و در ۱۸۰۸ به لقب بارون مفتخر شد. او از ۱۸۲۲ تا پایان عمر، دبیر دائمی فرهنگستان علوم فرانسه بود.

فوریه در فیزیک روی انتقال گرما تحقیق می‌کرد و قانون فوریه از او به جای مانده‌است. فوریه هم‌چنین کاربرد سری فوریه در مسأله انتقال گرما و ارتعاشات را پیش نهاد.

فوریه در ۱۸۳۰ در ۶۲سالگی درگذشت. پیکرش در گورستان پر-لاشز دفن شد.

فوریه یکی از ۷۲ فرانسوی است که نام‌شان روی برج ایفل حک شده‌است.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  • Fourier, J. -B.J. Mémoires de l'Académie Royale des Sciences de l'Institut de France VII. ۵۷۰–۶۰۴ (۱۸۲۷) (greenhouse effect essay)