ژوزف فوریه

ریاضی‌دان و فیزیک‌دان فرانسوی

ژان باپتیست ژوزف فوریه (به فرانسوی: Joseph Fourier) (زادۀ ۲۱ مارس ۱۷۶۸ در اوسر؛ درگذشتهٔ ۱۶ مۀ ۱۸۳۰ در پاریس)، یک ریاضی‌دان و فیزیک‌دان فرانسوی بود.

ژان باپتیست ژوزف فوریه
Joseph Fourier.jpg
زادروز۲۱ مارس ۱۷۶۸
اوسر، بورگونی، پادشاهی فرانسه (اکنون در یون)  فرانسه
درگذشت۱۶ مهٔ ۱۸۳۰ (۶۲ سال)
پاریس، پادشاهی فرانسه  فرانسه
ملیتفرانسوی
محل تحصیلمدرسۀ عالی نرمال
شناخته‌شده برایعدد فوریه
سری فوریه
تبدیل فوریه
رسانش گرمایی
اثر گلخانه‌ای
آنالیز فوریه
مکانیک لاگرانژی
لاگرانژین (نظریه میدان)
نقاط لاگرانژی
ساده‌سازی لاگرانژی
معادله اویلر-لاگرانژ
تغییرشکل (مکانیک)
اصل دالامبر
قضیه تیلور
ضرایب لاگرانژ
قضیه لاگرانژ (نظریه گروه‌ها)
فهرست اتحادهای مثلثاتی
سابقه علمی
رشته(های) فعالیتریاضیات، فیزیک و تاریخ
محل کارمدرسۀ عالی نرمال
مدرسۀ پلی‌تکنیک
استاد راهنماژوزف لویی لاگرانژ
دانشجویان برجستهیوهان پتر گوستاف لوژون دیریکله
کلود-لویی ناویه

زندگی‌نامهویرایش

پدر فوریه به خیاطی اشتغال داشت و زمانی که وی هشت سال بیشتر نداشت، از دنیا رفت. فوریه در مدرسۀ نظامی زادگاه‌اش شروع به تحصیل کرد. او در ۱۸ سالگیش در همین دانشگاه به تدریس ریاضی مشغول شد و با به وقوع پیوستن انقلاب فرانسه از آن حمایت کرد. در دوران ترور مدتی به زندان افتاد، اما بعداً در سال ۱۷۹۵ آزاد شد و به استخدام اکول نرمال سوپریور درآمد. وی از سال ۱۷۹۷ به عنوان جانشین لاگرانژ در اکول پلی‌تکنیک به تدریس مشغول شد.

فوریه اواخر سدۀ هجدهم، ناپلئون بناپارت را در لشکرکشی به مصر همراهی می‌کرد. وی در مصر به عنوان فرماندار مصر سفلی و نیز دبیر بنیاد مصرشناسی مشغول بود. پس از بازگشت فوریه از مصر، در سال ۱۸۰۱ او به عنوان فرماندار ایزر (Isère) منصوب شد و در سال ۱۸۰۸ به لقب بارون دست یافت. از سال ۱۸۲۲ و تا پایان عمرش در سمت دبیر دائمی فرهنگستان علوم فرانسه قرار داشت.

فوریه در زمینۀ فیزیک بر روی انتقال گرما تحقیق می‌کرد و قانون فوریه در این زمینه از او به جای مانده‌است. فوریه همچنین کاربردهای سری فوریه در زمینۀ انتقال گرما و نیز ارتعاشات را معرفی کرد.

فوریه در سال ۱۸۳۰ و در ۶۲سالگی از دنیا رفت. جسد وی در گورستان پر-لاشز دفن شده‌است. فوریه یکی از ۷۲ نفر فرانسوی است که نام آن‌ها بر روی برج ایفل حک شده‌است.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  • Fourier, J. -B.J. Mémoires de l'Académie Royale des Sciences de l'Institut de France VII. ۵۷۰–۶۰۴ (۱۸۲۷) (greenhouse effect essay)