کاظم رجوی

سیاست‌مدار ایرانی


کاظم رجوی (زاده ۱۹ بهمن ۱۳۱۲ در طبس – درگذشته ۴ اردیبهشت ۱۳۶۹ در کوپه) عضو شورای ملی مقاومت ایران و برادر مسعود رجوی بود که در سوئیس ترور شد.[۱][۲]

کاظم رجوی
Kazem rajavi.jpeg
سفیر و نمایندهٔ دائم ایران در دفتر سازمان ملل متحد در ژنو
مشغول به کار
۱۳۵۸ – ۱۳۵۹
پس ازجعفر ندیم (حکومت پهلوی)
پیش ازمصطفی دبیری (کاردار)
اطلاعات شخصی
زاده۱۹ بهمن ۱۳۱۲
طبس، ایران
درگذشته۴ اردیبهشت ۱۳۶۹ (۵۶ سال)
کوپه، کانتون وو، سوئیس
علت مرگترور شد.
ملیتایران
حزب سیاسیشورای ملی مقاومت ایران
خویشاوندانمسعود رجوی (برادر)
تحصیلاتدکترای حقوق

کاظم رجوی دارندهٔ دکترای حقوق از فرانسه، عضو هیئت علمی انستیتوی عالی حقوق بین‌الملل دانشگاه ژنو و استاد همان دانشگاه بود.[۳] کاظم رجوی از سال ۱۳۳۶ تا ۱۳۴۷ مقیم فرانسه بود سپس در سوئیس اقامت گزید و پناهندگی سیاسی گرفت.[۴]

فعالیت‌ها

زمانی که مسعود رجوی در سال ۱۳۵۰ دستگیر و به اعدام محکوم شد، کاظم رجوی با تشکیل یک کمپین بین‌المللی توانست حکم او را به حبس ابد کاهش دهد و از اعدام او جلوگیری کند.[۵]

وی نخستین نمایندهٔ ایران در دفتر سازمان ملل متحد در ژنو پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران بود. اما کمی پس از انتصابش به این سمت در اعتراض به آنچه سیاست‌های سرکوبگرانه و فعالیت‌های تروریستی حاکمیت روحانی ایران خوانده بود، استعفا داد. پس از آن به فعالیت خود علیه اعدام‌های دسته جمعی و بازداشت‌های خودسرانه و شکنجه شدت بخشید.[۶]

ترور

چگونگی

کاظم رجوی در ۴ اردیبهشت ۱۳۶۹ (۲۴ آوریل ۱۹۹۰) در نزدیکی خانه‌اش در کوپه در نزدیکی ژنو دقایقی پیش از ظهر هدف گلوله قرار گرفت و جان سپرد. بر پایه گزارش واشینگتن پست در سال ۱۹۹۳ ترور کاظم رجوی شاید روشن‌ترین مورد ارتباط با تهران را ارائه می‌دهد.[۱]

بررسی‌های انجام گرفته، نشان دادند که برخی سران حکومت ایران در طراحی این سوء قصد دست داشتند.[۱] در حکم بین‌المللی جلب خاطر نشان شده‌است: بررسی‌ها روشن ساختند که اعدام کاظم رجوی با دقت تمام طراحی شده بود. تیم‌های کماندویی یکبار در اکتبر ۱۹۸۹، سپس در اواخر ژانویه و اوایل فوریه ۱۹۹۰ و نهایتاً از ۱۰ تا ۲۴ آوریل ۱۹۹۰ به سوئیس آمده بودند. در طی واپسین مرحله، عاملان پیش از اینکه وارد عمل شوند قربانی خود را تحت نظر گرفتند و برای اینکار در نوبت‌های مختلف اتومبیل‌هایی را در ژنو و در لوزان کرایه نمودند. عاملان توانستند در ساعاتی پس از قتل از سوئیس بگریزند. از آن زمان جستجوی آن‌ها ادامه دارد و احکام جلب بین‌المللی صادر شده‌است.[۷]

پیگرد عاملان

سوئیس در بررسی این پرونده از احتمال دخالت چند تن از مقامات حکومت ایران در این قتل[۱] همراه با انتشار نام ۱۴ نفر مظنون خبر داد که در ادامه به صدور حکم جلب بین‌المللی علی فلاحیان، وزیر اطلاعات پیشین ایران، در سال ۲۰۰۶ به اتهام قتل انجامید. با این حال دفتر دادستانی کانتون وو، ناحیه‌ای در باختر سوئیس، در ۲۹ مه ۲۰۲۰ اعلام کرد که پرونده، مشمول قانون مرور زمان شده و بررسی‌ها به‌زودی متوقف و پرونده بسته خواهد شد مگر وکلا تا پیش از روز ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰ به صورت رسمی هر ملاحظاتی را ثبت کنند.[۸][۳]

این تصمیم دادستانی سوئیس با اعتراض شدید شورای ملی مقاومت ایران مواجه شد و با صدور بیانیه‌ای آن را محکوم نموده و خواستار بازماندن پرونده شد.[۹][۱] این شورا همچنین در ارتباط با این پرونده خواستار صدور حکم جلب بین‌المللی سید علی خامنه‌ای، حسن روحانی دبیر وقت شورای عالی امنیت ایران و علی‌اکبر ولایتی وزیر خارجه وقت شد.[۸][۱][۳][۹]

در اوت ۲۰۲۰ وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا صدور روادید برای ۱۴ ایرانی و خانواده آنها را به اتهام ترور و نقض حقوق بشر ممنوع کرد. ۱۳ نفر از این افراد با ترور کاظم رجوی مرتبط بودند. نام این افراد اعلام نشده‌است.[۱۰]

به جریان افتادن دوباره پرونده

در تاریخ ۹ سپتامبر ۲۰۲۰، دادستانی استان وو طی نامه‌ای به جانشین دادستان کل کنفدراسیون سوئیس تصمیم خود مبنی بر باز کردن مجدد پرونده قتل کاظم رجوی و ارائه آن به دادستانی کل کنفدراسیون سوئیس را اعلام کرد.[۱۱][۱۲] بنابر نامه فوق رسیدگی مجدد به این پرونده در چارچوب نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت خواهد بود.[۱۳][۱۴]

منابع

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ «تصمیم سوئیس برای پایان تحقیق دربارهٔ ترور «کاظم رجوی» مورد اعتراض قرار گرفت». صدای آمریکا فارسی. ۲۱ خرداد ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۲۱ خرداد ۱۳۹۹.
  2. «گزارش چند قتل؛ از توماج و اویسی تا فریدون فرخزاد و کاظم رجوی». بی‌بی‌سی فارسی. ۳ آذر ۱۳۹۷.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ «سوئیس پرونده قتل کاظم رجوی، برادر مسعود رجوی را می‌بندد». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۱ خرداد ۱۳۹۹.
  4. «سوئیس برای علی فلاحیان حکم بازداشت صادر کرد». BBC Farsi. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۷-۳۰.
  5. کتاب «۳۰ خرداد به روایت شاهدان» ص ۱۰
  6. «سوئیس برای علی فلاحیان حکم بازداشت صادر کرد». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۱ خرداد ۱۳۹۹.
  7. «صدور حکم دستگیری فلاحیان در سوییس». news.iran-emrooz.net. دریافت‌شده در ۸ مرداد ۱۳۹۸.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ «دادستانی سوئیس پرونده ترور برادر رهبر سازمان مجاهدین خلق را مختومه می‌کند». رادیو فردا. ۲۱ خرداد ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۲۱ خرداد ۱۳۹۹.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ «شدیدترین اعتراض به دولت سویس بخاطر بستن پرونده قاتلان دکتر کاظم رجوی - شورای ملی مقاومت ایران». www.iranncr.org. دریافت‌شده در ۲۱ خرداد ۱۳۹۹.
  10. «آمریکا صدور ویزا برای ۱۴ ایرانی و خانواده آنها را به اتهام 'ترور و نقض حقوق بشر' ممنوع کرد». بی‌بی‌سی فارسی. ۳۱ مرداد ۱۳۹۹.
  11. «عملیة قتل وحشیة.. المعارضة الإیرانیة ترحب بإعادة فتح التحقیق باغتیال کاظم رجوی | الحرة». www.alhurra.com (به عربی). دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۲۰.
  12. نت، العربیة (۲۰۲۰-۰۹-۱۳). «به جریان افتادن دوباره پرونده «ترور کاظم رجوی» در سوئیس». العربیة نت. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۲۰.
  13. «Dr. Kazem Rajavi's Assassination To Be Investigated in the Context of Genocide, Crime Against Humanity». NCRI (به انگلیسی). ۲۰۲۰-۰۹-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۲۰.
  14. «پرونده ترور کاظم رجوی در سوئیس دوباره به جریان افتاد؛ بازبینی در چارچوب «جنایت علیه بشریت»». ایران اینترنشنال. ۲۰۲۰-۰۹-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۲۰.

پیوند به بیرون

  • Ruthless Assassination of Dr. Kazem Rajavi
  • Swiss orders arrest of Iranian ex-minister
  • Alireza Jafarzadeh (2008). The Iran Threat: President Ahmadinejad and the Coming Nuclear Crisis. Palgrave Macmillan. p. XViii. ISBN 978-0-230-60128-4.