کلمنت گوتوالد

سیاست‌مدار اهل جمهوری چک

کلمنت گوتوالد (چکی: Klement Gottwald) (زاده ۲۳ نوامبر ۱۸۹۶ – درگذشته ۱۴ مارس ۱۹۵۳) اولین رئیس‌جمهور کمونیست چکوسلواکی بود.

کلمنت گوتوالد
Gottwald.jpg
کلمنت گوتوالد
۵مین رئیس‌جمهور چکسلواکی
مشغول به کار
۱۴ ژوئن ۱۹۴۸ – ۱۴ مارس ۱۹۵۳
پس ازادوارد بنش
پیش ازآنتونین زاپوتوسکی
۱۴مین نخست‌وزیر چکسلواکی
مشغول به کار
۲ ژوئیه ۱۹۴۶ – ۱۵ ژوئن ۱۹۴۸
پس اززدنیک فیرلینگر
پیش ازآنتونین زاپوتسکی
دبیر کل حزب کمونیست چکسلواکی
مشغول به کار
آوریل ۱۹۴۵ – ۴ مارس ۱۹۵۳
اطلاعات شخصی
زاده۲۳ نوامبر ۱۸۹۶
Dědice، موراویا، اتریش-مجارستان
درگذشته۱۴ مارس ۱۹۵۳ (۵۶ سال)
پراگ
ملیت چکسلواکی
حزب سیاسیحزب کمونیست چکسلواکی
همسر(ان)مارتا گوتوالدوا
پیشهسیاستمدار

گوتوالد در سال ۱۹۲۱ از بنیانگذاران حزب کمونیست چکوسلواکی بود.

وی در سال ۱۹۴۸ انقلابی را رهبری کرد و از ۱۹۴۸ تا ۱۹۵۳ به عنوان رئیس‌جمهور چکسلواکی فعالیت کرد.

زندگی‌نامهویرایش

در ۲۵ فوریه ۱۹۴۸، زمانی‌که کمونیست‌ها در چک اسلواکی قدرت را در دست گرفتند، خرابی وضع اقتصادی و کاهش مصیبت بار تولید کشاورزی در سال ۱۹۴۷ به کمونیست‌ها فرصت داد که موقعیت خود را در چک‌اسلواکی مستحکم کنند. دولت چک اسلواکی به علت مخالفت مسکو نتوانست از طرح مارشال استفاده کند و اوضاع اقتصادی کشور را سروسامان دهد. ژان مازاریک وزیر امور خارجه چک اسلواکی از آمریکا خواست به دور از طرح مارشال به این کشور کمک کند ولی آمریکا پیشنهاد او را نپذیرفت. دوازده وزیر کمونیست عضو کابینه به رهبری «کلمنت گوتوالد» که نخست‌وزیر بود با دوازده وزیر به اصطلاح «بوژوا» و دو وزیر سوسیال دموکرات به مخالفت برخاستند.

حزب کمونیست چک اسلواکی نگران آن بود که در انتخابات ماه مه احزاب راست شرایطی برای پیروزی خود به دست آورند از سوی دیگر خواسته‌های «اسلواکی» اوضاع را وخیم تر کرد.

وزرای غیرکمونیست از وزیر کشور خواستند که اعضای پلیس فقط از کمونیست‌ها نباشد ولی وزیر کشور به این خواسته توجه نکرد و نفرات پلیس را فقط از میان کمونیست‌ها استخدام کرد. وزرای غیرکمونیست در برابر چنین شرایطی دسته جمعی استعفا دادند. ادوارد بنش رئیس‌جمهوری چک اسلواکی اجباراً از «گوتوالد» نخست‌وزیر که کمونیست بود خواست استعفا دهد. حزب کمونیست چک اسلواکی به «دکتر بنش» هشدار داد که در کشور اعتصاب عمومی برپا خواهد کرد و کارخانه‌ها و دفاتر روزنامه‌ها را اشغال می‌کند.

در پی این وقایع در روزهای نیمه دوم ماه فوریه ۱۹۴۸ نیروهای نظامی کارگری برهبری حزب کمونیست چکسلواکی ساختمان‌های کلیدی دولتی را اشغال کردند؛ که این حرکت به نام انقلاب فوریه یا از سوی مخالفان کودتای فوریه ۱۹۴۸ نام گرفت.

وزیر کشور کمونیست مرز چک اسلواکی و اتریش را بست و پلیس دفاتر احزاب غیرکمونیست را اشغال کرد. در چنین شرایطی سوسیال دموکرات‌ها با کمونیستها متحد شدند و طرح واحدی را برای اداره کشور پیشنهاد کردند. «گوتوالد» به دکتر بنش گفت با احزاب دیگر دولت تشکیل نخواهد داد، بلکه دولت چک اسلواکی باید «دولت کارگران» باشد. «بنش» استعفای دسته جمعی وزرای معتدل را پذیرفت. دانشجویان علیه روش کمونیستها تظاهرات کردند و پلیس تظاهرات ۱۵هزار نفری آن‌ها را سرکوب کرد. «مازاریک» وزیر امور خارجه باقی‌ماندو دکتر بنش برخلاف میل باطنی اش دولت جدید گوتوالد را به رسمیت شناخت ولی از سمت خود استعفا داد و به خانه ییلاقی اش رفت.

«گوتوالد» بسیاری از افراد را در سمت‌های عالی دولتی تغییر داد و کمونیستها را به جای آن‌ها قرار داد. یک کمیسیون تصفیه برای کنار زدن به اصطلاح افراد بوژوا به ریاست دبیرکل حزب کمونیست چک اسلواکی «رودلف اسلانسکی» تشکیل شد. پلیس گروه زیادی را بازداشت کرد. وزیر کشور سابق که به اصطلاح بوژوا بود کشته شد و «گوتوالد» اعلام کرد که قانون اساسی چک اسلواکی را تغییر می‌دهد. بدین ترتیب کشور چک اسلواکی جزو بلوک کمونیستی قرارگرفت.

در پی پیروزی انقلاب ۱۹۴۸ کشورهای بلوک غرب به هدف جلوگیری از گسترش این موج انقلاب‌ها تصمیم به تشکیل پیمان ناتو گرفتند که در سال ۱۹۴۹ تشکیل شد.

شیوه‌های بکار گرفته شده توسط گوتوالد استالینیستی یعنی به دنباله روی از سیاست‌های ژوزف استالین بود.

در ۳ دسامبر ۱۹۵۲ رودلف اسلانسکی، ولادیمیر کلمنتیس و ۱۲ تن دیگر از رهبران انقلاب فوریه ۱۹۴۸ در دادگاهی نمایشی به حکم دولت وی اعدام شدند.

منابعویرایش

پیوند به بیرونویرایش

  • August, František, and David Rees. Red star over Prague (1984).
  • Pons, Silvio and Robert Service, eds. A Dictionary of 20th-Century Communism (2010) pp 345–348.
  • Skilling, H. Gordon (1961). "Gottwald and the Bolshevization of the Communist Party of Czechoslovakia (1929–1939)". Slavic Review. 20 (4): 641–655. JSTOR 3004097.
  • Skilling, H. Gordon, ed. Czechoslovakia 1918–88: Seventy Years from Independence (Springer, 1991).
  • Taborsky, Edward. Communism in Czechoslovakia, 1948-1960 (Princeton University Press, 2015).