باز کردن منو اصلی
گامت‌های حاصل از تقسیم میوز
تصویر گامت مربوط به یک جاندار

کامه[۱] یا گامت ‌سلولى تخصص‌یافته‌است که مسئول تولید مثل جنسی می‌باشد. گامت‌ها معمولاً حاوی نصف کروموزوم‌های جانداری که از آن ایجاد شده‌اند هستند، به زبان دیگر نصف ماده‌‌ی ژنتیکی موردنیاز برای شکل‌دهی و ایجاد یک ارگان کامل را دارند(اصطلاحاً هاپلوئید هستند). گامت‌ها از طریق تقسیم سلولی میوز ایجاد می‌شوند، به این ترتیب که سلول‌های جنسی دو بار شکافته می‌شوند و چهار سلول گامت ایجاد می‌شود. در پروسهٔ لقاح گامت‌های نر و ماده با یکدیگر در می‌آمیزند و سلول تمام توان و دیپلوید زیگوت را به وجود می‌آورند که هر دو جفت کروموزوم را دارد. در انسان گامت نر را اسپرم و گامت ماده را تخمک می‌نامند و گامت‌های طبیعی انسان حاوی بیست و سه کروموزوم هستند.

در بعضی از گونه‌ها دو نوع متفاوت گامت از نظر ریخت ظاهری با یکدیگر در می آمیزند، و هر فرد فقط یک نقش را ایفا می‌کند، گامت ماده فردی است که حجم بزرگتری را تولید می‌کند و به آن تخمک گفته می‌شود، در حالی که گامت کوچکتر مربوط به جنس نر می‌باشد و اسپرم نام دارد. در انسان حجم گامت ماده حدود 100،000 برابر بزرگتر از حجم گامت نر(اسپرم) است. اما در همهٔ موجودات این دو گامت از دو جنس مختلف با یکدیگر تفاوت حجم ندارند. در مدل لقاح ایزوگامی، به حالتی گفته می‌شود که هر دو گامت نر و ماده یک اندازه و یک شکل هستند و نقش‌های دلخواهی در نوع لقاحشان می‌توانند ایفا کنند. گامت نیمی از اطلاعات ژنتیکی یک فرد(یک پلوئیدی از هر نوع) را حمل می‌کند.نتیجهٔ لقاح و در هم آمیزی دو گامت نر(اسپرم) و گامت ماده(تخمک)،سلولی به نام تخم یا (زیگوت) می‌شود که دیپلوئید است یعنی مانند سلول‌های طبیعی انسان 46 کروموزوم دارد که 23 تای آن مال پدر و 23 تای دیگر مال مادر است.

جستارهای وابستهویرایش

منابع و پی‌نوشت‌هاویرایش

  • کتاب زیست‌شناسی و آزمایشگاه ۲، سال سوم دبیرستان
  1. واژهٔ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دفتر نخست تا چهارم، 1376 تا 85