نخستین طرح‌هایی که از مشاهده سلول جانداران رسم شد.

یاخته یا سلول واحد بنیادین ساختاری و کارکردی همه جانداران (ارگانیسم‌های موجودات زنده) است. سلول واحد ساختار عملکرد بدن جاندار است و به صورت بافت سازمان می یابد . سلول به زبان ساده‌تر واحد ساختار و عمل در جانداران است. در هر بخشی از بدن که عملی انجام می‌شود در اصل توسط سلولهای آن بخش انجام می‌شود.

نظریهٔ سلولی که در سدهٔ پانزدهم میلادی پدید آمد می‌گوید که همه جانداران از یک یا چند سلول تشکیل شده‌اند، همه سلولها از سلولهای پیشین پدید می‌آیند، همه کارکردهای زیستی یک جاندار در درون سلولها انجام می‌گیرند و اینکه سلولها شامل اطلاعات وراثتی لازم برای سامان دادن به کارکرد سلول و انتقال اطلاعات به نسل‌های آینده سلولها هستند. سلولهای بدن موجودات پریاخته‌ای در برخی بافتها مانند پوست با پیوندهای میان‌سلولیبه هم متصل می‌شوند.

انواع سلول بر اساس وضعیت:

پروکاریوت: سلول‌هایی که به علت نداشتن دیوارهٔ هسته، مواد هسته‌ای در سیتوپلاسم پراکنده شده‌است و هسته مشخصی ندارند. مانند باکتری‌ها و جلبک‌های سبز - آبی

یوکاریوت: سلول‌هایی که هستهٔ آنها غشایی دارد که آن را در بر می‌گیرد و هستهٔ مشخصی دارند. مانند گیاهان، جانوران، قارچ‌ها و آغازیان.

اندامک‌های سلول جانوری: (۱) هستک (۲) هسته (۳)ریبوزوم (رناتن) (۴) ریزکیسه (۵) شبکه آندوپلاسمی زبر (۶) دستگاه گلژی (۷) اسکلت سلولی(۸) شبکه آندوپلاسمی صاف (۹) میتوکندری (۱۰) واکوئل (۱۱) سیتوپلاسم (درون‌یاخته) (۱۲) لیزوزوم

از بخش‌های دیگر هسته که به دلیل نداشتن غشا مشخص و مخصوص خود اندامک نامیده نمی‌شوند می‌توان به سانتریول و ریبوزوم اشاره کرد به اجزای سیتوپلاسم (درون‌یاخته) یوکاریوتها (سلولهای هسته‌دار)، اندامک گفته می‌شود که معمولاً عبارتند از:، هسته سلول، هستک، ریبوزوم (رناتن)، ریزکیسه، شبکه آندوپلاسمی زبر، شبکه آندوپلاسمی صاف، دستگاه گلژی، میتوکندری (راکیزه)، واکوئل، لیزوزوم، سانتریول، کلروپلاست، اسکلت سلولی شامل ریزرشته‌ها و ریزلوله‌ها و … به همراه غشای سلولی.اجزاي سلول جانوري :

١-غشاي سيتوپلاسمي ٢-هسته ٣-سيتوپلاسم ٤- واكوئل ٥- شبكه ي اندوپلاسمي ٦- جسم گلژي ٧-ريبوزوم ٨-ليزوزوم ٩-RNA ١٠-كروموزوم

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  • بیو ایران - سایت مرجع بیوشیمی به زبان فارسی www.bioiran.net