اتلس ۵ (به انگلیسی: Atlas V) یک نوع موشک سامانه یک بار مصرف پرتاب از خانواده موشک‌های اتلس است. اتلس ۵ در گذشته توسط شرکت لاکهید مارتین راه‌اندازی می‌شد و اکنون توسط لاکهیدمارتین-بوئینگ که شرکتی از ترکیب بویینگ و لاکهید مارتین است، ساخته و به کار می‌افتد. اتلس ۵ از یک موتور آردی-۱۸۰ ساخت روسیه که سوخت آن نفت سفید و اکسیژن مایع می‌باشد برای تأمین نیروی طبقه اول، و یک موتور آمریکایی آرال-۱۰ با سوخت هیدروژن مایع و اکسیژن مایع برای طبقه بالایی که سِنتور نام دارند، استفاده می‌کند. در برخی از پیکربندی‌ها همچنین از موشک‌های پیشرانهٔ سوخت جامد ساخت اروجت در اطراف بدنه نیز استفاده می‌شود. کلاهک‌های موشک‌های اتلس ۵ که ۴ متر یا ۵٫۴ متر قطر دارد و سه اندازه طولی دارند، توسط یک شرکت سوییسی راگ اسپیس ساخته می‌شوند. اجزا این موشک در شهرهای دیکاتور، آلاباما؛ هارلینجن، تگزاس؛ سن دیگو کالیفرنیا؛ و در شعبه مرکزی یونایتد لانچ الاینس نزدیک دنور سرهم می‌شوند.
[۴] در ۲۲ پرتابش از اولین پرتاب اوت ۲۰۰۲ تا اوت ۲۰۱۰ اتلس ۵ تقریباً موفقیت کامل را داشته‌است. البته در ۱۵ ژوئن ۲۰۰۷ در پرتاب یکی از ماهواره‌های جاسوسی ان‌آراو ال-۳۰ در طبقه دوم موشک نابهنجاری پیش آمد و موتور سنتور زودتر از زمان برنامه خاموش شد.[۵] این ماهواره در مدار پایینتری از چیزی که برنامه شده بود رسید؛ ولی به هر حال خود ان‌آراو این پرتاب را هم جز پرتاب‌های موفق اعلام کرد.[۶]

اتلس ۵
MRO-launch.jpg
پرتاب مدارگرد شناسایی مریخ در ۱۲ اوت ۲۰۰۵ ساعت ۱۱:۴۳ به وقت گرینویج در اولین استفاده از اتلس۵ توسط ناسا. پیکربندی موشک ۴۰۱ می‌باشد.
مأموریتEELV/وسیله پرتاب متوسط-سنگین
سازندهیونایتد لانچ الاینس
کشور سازندهایالات متحده آمریکا
هزینهٔ هر پرتابهزینه هربار پرتاب $187M, در پیکربندی 401[۱]
ابعاد
ارتفاع58.۳ متر (191.۲ فوت)
قطر۳٫۸۱ متر (۱۲٫۴۹ فوت)
جرم۳۳۴۵۰۰ کیلوگرم (۷۳۷۴۰۰پوند)
تعداد مراحل۲
ظرفیت
بار مفید به مدار LEO۹۷۵۰–۲۹۴۲۰ کیلوگرم[۲] (۲۱۴۹۰–۶۴۸۶۰ پوند)
بار مفید به
GTO
۴۷۵۰–۱۳۰۰۰ کیلوگرم[۲] (۱۰۴۷۰–۲۸۶۶۰ پوند)
تاریخچه پرتاب
وضعیتفعال
سایت‌های پرتابSLC-41, Cape Canaveral
SLC-3E, Vandenberg AFB
تعداد پرتاب‌ها۲۴
(۴۰۱: ۱۰, ۴۱۱: ۲, ۴۲۱: ۳, ۴۳۱: ۲)
(۵۰۱: ۳, ۵۲۱: ۲, ۵۳۱: ۱, ۵۵۱: ۱)
پرتاب‌های موفق۲۳
(۴۰۱: ۹, ۴۱۱: ۲, ۴۲۱: ۳, ۴۳۱: ۲)
(۵۰۱: ۳, ۵۲۱: ۲, ۵۳۱: ۱, ۵۵۱: ۱)
شکست‌های جزئی1 (401)[۳]
اولین پرتاب۴۰۱: ۲۱ اوت ۲۰۰۲
۴۱۱: ۲۰ آوریل ۲۰۰۶
۴۲۱: ۱۰ اکتبر ۲۰۰۷
۴۳۱: ۱۱ مارچ ۲۰۰۵
۵۰۱: ۲۲ آوریل ۲۰۱۰
۵۲۱: ۱۷ ژوئیه ۲۰۰۳
۵۳۱: ۱۴ اوت ۲۰۱۰
۵۵۱: ۱۹ ژانویه ۲۰۰۶
محموله‌های مهممدارگرد شناسایی مریخ
نیوهورایزنز
مدارگرد شناسایی ماه
رصدخانه پویایی‌شناسی خورشید
بوئینگ ایکس-۳۷
بوستر (غیرسنگین) - اروجت
تعداد بوستر۰ تا ۵ عدد
موتورها۱ سوخت جامد
پیش‌رانه۱۲۷۰کیلونیوتون (۲۸۵۵۰۰ پوند)
تکانه ویژه۲۷۵ ثانیه
مدت‌زمان سوختن۹۴ ثانیه
سوختسوخت جامد
Boosters (اتلس ۵ سنگین (5HX)) - اتلس هسته پیشران اصلی
تعداد بوسترها۲
موتورها1 RD-۱۸۰
پیشرانش۴۱۵۲ کیلونیوتون (۹۳۳۴۰۶ پوند)
تکانه ویژه۳۱۱ ثانیه
زمان سوختن۲۵۳ ثانیه
سوختنفت سفید/اکسیژن مایع
First stage - اتلس هسته پیشران اصلی
موتورها1 RD-۱۸۰
پیشرانش۴۱۵۲ کیلونیوتون (۹۳۳۴۰۰ پوند)
تکانه ویژه۳۱۱ ثانیه
مدت‌زمان سوختن۲۵۳ ثانیه
سوختنفت سفید/اکسیژن مایع
Second stage (اتلس ۵ XX1) سنتور
موتورها1 RL10A
پیشرانش۹۹٫۲ کیلونیوتون (۲۲۳۰۰ پوند)
تکانه ویژه۴۵۱ ثانیه
مدت‌زمان سوختن۸۴۲ ثانیه
سوختهیدروژن مایع/اکسیژن مایع
Second stage (اتلس ۵ XX2) - سنتور
موتورها2 RL10A
پیشرانش۱۴۷ کیلونیوتون (۴۱۶۰۰ پوند)
تکانه ویژه۴۴۹ ثانیه
مدت‌زمان سوختن۴۲۱ ثانیه
سوختهیدروژن مایع/اکسیژن مایع

پانویسویرایش

  1. Spaceflight Now | Breaking News | NASA chooses Atlas 5 rocket to launch MAVEN to Mars
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ United Launch Alliance. "Atlas V Product Card" (PDF). Archived from the original (PDF) on 16 March 2010. Retrieved 9 March 2011.
  3. Gunter's Space Page - Atlas V (401)
  4. Launch Vehicles | Lockheed Martin
  5. Morring, Frank, Jr. (June 22, 2007). "NRO Shortfall May Delay Upcoming ULA Missions". Aviation Week.
  6. «:: Welcome to the National Reconnaissance Office ::». بایگانی‌شده از اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۹ مارس ۲۰۱۱.