سوئیس

کشوری در مرکز قارهٔ اروپا
(تغییرمسیر از سوییس)

سوئیس (آلمانی: Schweiz، فرانسه: Suisse، ایتالیایی: Svizzera، انگلیسی: Switzerland) با نام رسمی کنفدراسیون سوئیس (به لاتین: Confoederatio Helvetica)، کشوری محصور در خشکی است که در تلاقی اروپای غربی، مرکزی و جنوبی واقع شده[۱۴] این جمهوری فدرال متشکل از ۲۶ کانتون است که مقامات فدرال آن در برن مستقرند.[note ۱][۲][۱] سوئیس از جنوب با ایتالیا، از غرب با فرانسه، از شمال با آلمان و اتریش و از شرق با لیخن اشتاین همسایه است. این منطقه از نظر جغرافیایی بین فلات سوئیس، رشته کوه آلپ و ژورا تقسیم شده‌است و مساحت کل آن ۴۱٬۲۸۲ کیلومتر مربع، و وسعت آن ۳۹٬۹۹۷ کیلومتر مربع است. با آنکه بخش اعظم منطقه را رشته کوه آلپ اشغال می‌کند، اما اکثر جمعیت ۸٫۵ میلیون نفره سوییس بیشتر در فلات متمرکز شده‌اند. بزرگترین شهرها و مراکز اقتصادی سوییس در قسمت فلات آن واقع شده‌اند. از جمله زوریخ، ژنو و بازل. در این شهرها دفاتر مختلف سازمانهای بین‌المللی، از جمله ستاد مرکزی فیفا، دومین دفتر بزرگ سازمان ملل و ساختمان اصلی بانک تسویه حساب‌های بین‌المللی، قرار دارد. فرودگاه‌های بین‌المللی اصلی سوئیس نیز در این شهرها واقع شده‌اند.

کنفدراسیون سوئیس

۵ نام رسمی دیگر

سوئیس
شعار: (traditional)
"Unus pro omnibus, omnes pro uno" (لاتین)
"یکی برای همه، همه برای یکی"
سرود: "Swiss Psalm"
موقعیت  سوئیس  (سبز) در اروپا  (سبز و خاکستری تاریک)
موقعیت  سوئیس  (سبز)

در اروپا  (سبز و خاکستری تاریک)

پایتخت
۴۶°۵۷′ شمالی ۷°۲۷′ شرقی / ۴۶٫۹۵۰°شمالی ۷٫۴۵۰°شرقی / 46.950; 7.450
بزرگترین شهرزوریخ
زبان(های) رسمی
زبان(های) ملیرومانش
گروه‌های قومی
(۲۰۱۹)[۳]
دین(ها)
(2018[۴])
نام(های) اهلیتانگلیسی: Swiss‎,
آلمانی: Schweizer(in)‎,
فرانسوی: Suisse(sse)‎,
ایتالیایی: svizzero/svizzera‎ or elvetico/elvetica,
رتو‐رومیایی: Svizzer/Svizra
حکومتدموکراسی نیمه مستقیم فدرال تحت یک نظام چندحزبی مستقل از مجمع[۵][۶] جمهوری کارگردانی
• صدراعظم
والتر تورنهِر
قوه مقننهمجمع فدرال
شورای ایالت‌ها
شورای ملی
تاریخ
• تاریخ تأسیس
ح. ۱۳۰۰[note ۲] (به‌طور سنتی ۱ آگوست ۱۲۹۱)
• صلح وستفالن
۲۴ اکتبر ۱۶۴۸
• ترمیم
۷ آگوست ۱۸۱۵
• ایالت فدرال
۱۲ سپتامبر ۱۸۴۸[note ۳][۷]
مساحت
• کل
۴۱٬۲۸۵ کیلومترمربع (۱۵۹۴۰ مایل‌مربع) (۱۳۲مین)
• آبها (٪)
۴٫۳۴ (در سال ۲۰۱۵)[۸]
جمعیت
• برآورد سال ۲۰۱۹
Neutral increase ۸٬۵۷۰٬۱۴۶[۹] (نود و نهمین)
• سرشماری ۲۰۱۵
۸٬۳۲۷٬۱۲۶[۱۰]
• تراکم
۲۰۷ /به ازای هر کیلومترمربع (۵۳۶٫۱ /مایل‌مربع) (48th)
تولید ناخالص داخلی (GDP)  برابری قدرت خرید (PPP)برآورد ۲۰۲۰ 
• کل
$۵۸۴ میلیون[۱۱] (سی و هشتمین)
• سرانه
$67,557[۱۱] (نهمین)
تولید ناخالص داخلی (GPD) (اسمی)برآورد ۲۰۲۰ 
• کل
$۷۴۹ میلیون[۱۱] (بیستمین)
• سرانه
$86,673[۱۱] (دومین)
شاخص جینی (۲۰۱۸)افت مثبت ۲۹٫۷[۱۲]
نوزدهمین
شاخص توسعه انسانی (۲۰۱۹) ۰٫۹۵۵[۱۳]
دوم
واحد پولفرانک سوئیس (CHF)
منطقه زمانییوتی‌سی (CET)
• تابستان (ساعت تابستانی)
یوتی‌سی (CEST)
گاه‌شماریdd.mm.yyyy (AD)
جهت رانندگیراست
پیش‌شماره تلفنی+۴۱
کد ایزو ۳۱۶۶CH
دامنه سطح‌بالا.ch, .swiss

این کشور ۸٬۶ میلیون نفر جمعیت[۱۵] و مساحتی بالغ بر ۴۱٬۲۹۰ کیلومتر مربع دارد.[۱۶] سوئیس کشوری است به صورت جمهوری فدرال تککانتون و از ۲۶ ایالت تشکیل شده‌است که «کانتون» خوانده می‌شوند.

پایتخت سوئیس شهر بِرن است و قطب‌های اقتصادی این کشور دو شهر ژنو و زوریخ هستند. سوئیس یکی از کشورهای پرتوسعه انسانی در جهان است و درآمد سرانه در این کشور با ۸۰۰۰۰ دلار برای هر نفر[۱۶] از بالاترین‌ها در جهان است.

سوئیس کشوری چندزبانه است و در آن چهار زبان آلمانی، فرانسوی، ایتالیایی و رومانش جزو زبان‌های سوئیس شناخته می‌شوند.

ریشه‌شناسی نام سوییسویرایش

سوییس یعنی جنگلی که سوخته و برای احداث بنا پاکسازی شده باشد.[۱۷]

جنگ‌ها و بی‌طرفیویرایش

سوئیس دارای سابقهٔ طولانی بی‌طرفی در مناسبات جهانی است، به‌طوری‌که این کشور از سال ۱۸۱۵ تاکنون وارد هیچ جنگی نشده‌است.[۱۸] این کشور مقر بسیاری از سازمان‌های بین‌المللی چون صلیب سرخ و سازمان تجارت جهانی است. یکی از دو دفتر اروپایی سازمان ملل نیز در این کشور و در شهر ژنو قرار دارد.

سالگرد تأسیسویرایش

تأسیس کشور سوئیس در تاریخ ۱ اوت ۱۲۹۱ ذکر می‌شود و این روز در سوئیس تعطیل ملی است. براساس گزارش واحد اطلاعات اقتصادی اکونومیست دربارهٔ استاندارد کیفیت زندگی، سوئیس بهترین و بالاترین سطح کیفیت زندگی در جهان را دارد.

تاریخویرایش

سلت‌ها اولین ساکنان سوئیس بودند. تیره‌ای از این قوم که هلوتیا (Helvetia) نام دارند پیش از تسلط جمهوری روم بر سوئیس، در کوهستان‌های ژورا و آلپ ساکن شدند و آنجا را هلوتیا نامیدند. هلوتیا در سال ۵۸ پیش از میلاد به تصرف ژولیوس سزار دیکتاتور روم درآمد. در قرن پنجم میلادی ژرمن‌ها به این سرزمین وارد و در ساحل غربی رود آر ساکن شدند. ژرمن‌ها و اقوام بورگون (Burgun) و فرانک جامعه‌ای مستقل تشکیل دادند. آن‌ها در سال ۶۳۹ میلادی دولتی را بنیان گذاشتند که بعدها فرانسه نامیده شد. در سدهٔ نهم بین سوابیا (Swabia) و بورگوندی‌ها (Burgundians) تقسیم و در سال ۱۰۳۳ تحت نظارت امپراتوری مقدس روم وحدت پیدا کردند. حکومت منطقه در قرن سیزدهم بین کنت‌ها و خاندان هابسبورگ) و حکمرانان محلی تقسیم شد. در سال ۱۲۹۱ سه منطقهٔ آوری (Uri) و شویتس (Schwyz) و اونتروالدن (Unterwalden) اتحادیه‌ای تشکیل دادند که اساس کنفدراسیون سوئیس قرار گرفت.

سیاستویرایش

قانون اساسی سوئیس در ۲۹ مه ۱۸۷۴ تصویب شد و پس از آن نظام سیاسی سوئیس مرکب از دموکراسی مستقیم و غیرمستقیم بر مبنای حق حاکمیت مردم و جدایی از قدرت‌ها است. در انتخابات فدرال همهٔ شهروندان بالای ۱۸ سال واجد شرایط رای دادن هستند. مردم سوئیس با فرهنگ سیاسی غنی و پیشرفته و به پشتوانهٔ قانون اساسی و تجربیات گرانبهای تاریخی این کشور، در فرایندهای قانون‌گذاری و اجرایی، به شیوه‌ای بدیع و فعال مشارکت دارند. بدین‌گونه که برای تصویب شدن یا نشدن قانون‌های خاص، در کشور همه‌پرسی صورت می‌گیرد. بنابر قانون اساسی اگر دادخواستی حداکثر آرا را کسب کند تصویب خواهد شد. دولت این کشور تنها در سال ۲۰۱۶، ۱۳ بار همه‌پرسی برگزار کرد. سوئیس تنها کشوری در جهان است که دموکراسی مستقیم دارد. به این معنا که هر شهروندی امکان اعتراض به هر قانونی را دارد، و این امکان را دارد که درخواست اصلاح و تعدیل قانون را داشته باشد.

حق رایویرایش

در بیشتر کشورهای غربی بعد از جنگ جهانی اول بود که زنان توانستند حق رأی داشته باشند. سوئیس جزو آخرین کشورهای غربی بود که به زنان حق رای داد. تقاضا برای رفع محرومیت سیاسی از زنان در سوئیس از سال ۱۸۸۴ مطرح شده بود. با این وجود تا سال ۱۹۷۱ زن‌ها حق شرکت در انتخابات را نداشتند.

احزاب مهم کشورویرایش

  • حزب سوسیال دموکرات
  • حزب رادیکال دموکرات
  • حزب مردمی دموکراتیک مسیحی (مخالف با تمرکز قدرت)
  • حزب مردمی سوئیس (معتقد بر انزواطلبی و ملت محوری)
  • حزب سبز
  • حزب لیبرال
  • حزب مردمی انجیلی پروتستان
  • اتحاد دموکراتیک فدرال
  • حزب کارگر سوئیس

ارتش سوئیسویرایش

 
یک فروند هواپیمای اف-۱۸هورنت نیروی هوایی سوئیس

ارتش سوئیس شامل نیروی زمینی و نیروی هوایی است. تنها در حدود ۵ درصد از این ارتش حرفه‌ای است و بقیه متشکل از سربازان وظیفه است. سن خدمت وظیفه عمومی در سوئیس بین ۲۰ تا ۳۴ سال است که در شرایط ویژه به ۵۰ سال می‌رسد. خدمت وظیفه عمومی در سوئیس برای مردان اجباری است، هرچند زنان هم می‌توانند داوطلبانه عضو ارتش شوند.[۱۹]
سوئیس به خاطر اینکه کشوری است که به دریا راه ندارد، فاقد نیروی دریایی است. اما در کرانهٔ دریاچه‌های مرزی‌اش دارای گارد ساحلی است.

تقسیمات کشوریویرایش

سوئیس ۲۶ ایالت (کانتون) دارد:

ردیف نام ایالت (کانتون) شهر بزرگ ایالت
۱ کانتون آپنتسل آوسرهودن هریزاو
۲ آپینزیل انرودن آپنزل
۳ آرگاو ارو
۴ اوبوالدن سرنان
۵ بازل اشتاد بازل
۶ بازل لاندشافت لستل
۷ برن برن
۸ تورگو فروآنفلد
۹ تیچینو بلانزونا
۱۰ زوریخ زوریخ
۱۱ زوگ زوگ
۱۲ ژنو ژنو
۱۳ سن گالن سن گالن
۱۴ سولوتورن سولوتورن
۱۵ شفوزان شفوزان
۱۶ اشووتس اشووتس
۱۷ فریبورگ فریبورگ
۱۸ کانتون گراوبوندن شور
۱۹ گلاروس گلرو
۲۰ لوسرن لوسرن
۲۱ نیدوالدن اشتانس
۲۲ نوشاتل نوشاتل
۲۳ وو لوزان
۲۴ وله سیون
۲۵ ژورا دلمون
۲۶ اوری الدورف

شهرهای سوییسویرایش

 
شهر برن پایتخت سوییس

جغرافیاویرایش

سوئیس با مساحت ۴۱٬۲۸۵ کیلومتر مربع کشور نسبتاً کوچکی است و با جمعیت ۸/۳ میلیونی دارای تراکم جمعیت متوسطی به اندازه ۲۰۷ نفر در هر کیلومتر مربع است. این تراکم در مناطق جنوبی سوئیس که کوهستانی است کمتر از میانگین است، درحالی که قسمت‌های شمالی پرتراکم ترند.

سوئیس به‌طور کلی به سه منطقه جغرافیایی تقسیم می‌شود: کوه‌های آلپ سوئیس، ناحیه میتلاند[۲۰] یا فلات سوئیس و کوه‌های ژورا در ناحیه شمال‌غربی و حوالی مرز فرانسه.

اقتصادویرایش

سوئیس یکی از ثروتمندترین کشورهای جهان است. سوئیس عضو اتحادیه اروپا نیست ولی عضو انجمن تجارت آزاد اروپا (EFTA) است. در سال ۱۹۹۹ میلادی سوئیس با اتحادیه اروپا قرارداد بست و عضو EFTA گردید. به موجب این قرارداد، داد و ستد بین کشورهای عضو اتحادیه با سوئیس آسان‌تر گشت. بانکداری در سوئیس یکی از مهم‌ترین بخش‌های این کشور محسوب می‌شود. شرکت‌های بیمه نیز سهم زیادی در اقتصاد سوئیس دارند. دیگر بخش مهم اقتصادی صنعت گردشگری است. ژنو و زوریخ جزو شهرهای گردشگرپذیرند. همچنین کوهستان‌های این کشور میزبان گردشگرانی هستند که برای ورزش‌های برفی به این کشور سفر می‌کنند. صنعت ماشین‌آلات یکی از بزرگ‌ترین بخش‌های سوئیس است؛ به‌طوری‌که ۴۵ درصد صادرات و ۴۴ درصد کل کارگران کشور به این بخش اختصاص دارد. سوئیس تقرییا ۵۰ درصد از مجموع تولید جهانی ساعت را دارا است. ساعت‌های لوکس ساخت این کشور در دست بسیاری از سلبریتی‌ها و افراد ثروتمند جهان می‌درخشد. هر سال ۷ میلیون قطعه شکلات معروف تابلرون در شهر برن سوئیس تهیه وتولید می‌شود.

اختراعاتویرایش

دربارهٔ سوئیس می‌توان به اختراعات مهم در آن اشاره کرد. ولکرو، سلفون، چاقو ارتش سوئیس، سیب زمینی سرخ کرده، فونت Helvetica، دوچرخه سواری، LSD، شکلات تلخ خوراکی و شکلات شیری در سوئیس اختراع شده‌اند. دانشمندان سوئیسی همچنین تحقیقاتی در زمینه استفاده از LSD برای درمان بیماری و اختلالات روانی دارند.

مردمویرایش

جمعیت کشور سوئیس بالغ بر هفت و نیم میلیون نفر است. ۶۲/۸٪ از این جمعیت زبان آلمانی زبان اول‌شان محسوب می‌گردد که این زبان در قسمت‌های شمالی و مرکزی زبان اول است. ۲۲/۹٪ زبان فرانسوی زبان اول‌شان است که اکثراً در غرب این کشور زندگی می‌کنند. ۸/۲٪ به زبان ایتالیایی سخن می‌گویند که غالباً در جنوب سوئیس ساکن هستند و تنها حدود نیم درصد از آن‌ها به زبان رومانش صحبت می‌کنند که در قسمت جنوب شرقی این کشور هستند.[۲۱]

در حدود ۲۲٪ جمعیت سوئیس را مهاجران تشکیل می‌دهند.[۲۲] اکثراً مهاجران به خاطر شغل راهی این کشور می‌شوند.
دین اکثر مردم این کشور مسیحیت است. ۴۳٪ از آنان کاتولیک ۳۵٪ آن‌ها پروتستان و ۲٪ آن‌ها ارتودوکس هستند. دین ۴٪ مردم نیز اسلام است. بقیه نیز پیرو دین‌های دیگر یا بدون دین هستند.
سوئیس را با شکلات، پنیر، سیستم بانکداری، ساعت‌سازی و کوهستان‌هایش می‌شناسند.

فرهنگویرایش

در گذشته فرهنگ سوئیس تحت تأثیر همسایگانش بوده‌است. اما در سال‌های اخیر باوجوه تمایز در آن رشد یافته‌است. به‌طور کلی سوئیس را از مراکز فرهنگی اروپا نمی‌دانند. خانواده‌ها در سوئیس عموماً کوچک اند و والدین اغلب یک یا دو فرزند دارند. حریم خانواده در این کشور بسیار مهم است. بیشتر مردم سوئیس هنگام احوال پرسی باهم دست می‌دهند و آداب سنتی را رعایت می‌کنند. کشور سوئیس به خاطر ماهیت بشردوستانه‌اش شناخته شده‌است.

غذاویرایش

آشپزی سوئیس دارای چند چهره است. در حالی که ظرف‌های فوندو (ظرفی برای درست کردن پنیر و روغن) از روستی (غذایی عمدتاً از سیب زمینی و پنیر) و مانند دیگر غذاهای سوئیسی در کل کشور مصرف می‌شود، اما هر منطقه توسعه یافته برای خود نسبت به اقلیم و زبان آن منطقه خوراکی متفاوت دارد. طبخ سنتی سوئیس بسیار شبیه خوراک و موادی است که در دیگر کشورهای اروپایی نیز موجود است، همچنین محصولات لبنی ممتاز مثل پنیر گرویره و امنتال که در دره‌هایی به همین نام ساخته می‌شوند در گروه خوراک سوئیسی قرار دارند. شکلات‌سازی در سوئیس از قرن ۱۸ میلادی شروع شد، اما در اواخر قرن ۱۹ به شهرت جهانی رسید که دلیل آن دستیابی به صنعت و اختراعاتی در زمینه معتدل‌سازی و شکل‌دهی شکلات بود که منجر به بالا رفتن کیفیت آن شد. همچنین ابتکار ساخت شکلات شیری توسط دانیل پیتر از این اقدامات بود.

ادبیاتویرایش

ادبیات در سوئیس متأثر از زبان‌های این کشور است. رمان هایدی اثر یوهانا اشپیری شناخته شده‌ترین اثر ادبی سوئیس است.[۲۳] کتاب نسبتاً مشهور دیگری که می‌توان نام برد رمان خانواده سوئیسی رابینسون اثر یوهان ویس است که به تقلید از رمان رابینسون کروزوئه نوشته شده‌است.

مذهبویرایش

اکثر مردم سوئیس مسیحی هستند و اسلام دومین دین در این کشور است. ادیان دیگر در حدود ۴٫۳٪ در بین مردم این کشور طرفدار دارند و در حدود ۱۱٫۱٪ مردم سوئیس دارای هیچ دینی نیستند.[۲۴]

مسیحیتویرایش

اکثریت مردم سوئیس پیرو آیین مسیحی هستند. در بین انواع شاخه‌های مسیحیت کاتولیک بیشترین طرفدار را با حدود ۴۱٫۸٪ در بین مردم این کشور دارد. بعد از کاتولیک، پروتستان با حدود ۳۵٫۳٪ و ارتودوکس با ۱٫۸٪ قرار دارند. سایر شاخه‌های مسیحیت هم ۰٫۴ مردم سوئیس را تشکیل می‌دهند.[۱۶]

اسلامویرایش

با دربرگرفتن ۴٫۳٪ جمعیت سوئیس[۲۵]؛ پس از مسیحیت اسلام دومین دین غالب کشور سوئیس به‌شمار می‌رود. مسلمانان در تمامی شهرهای سوئیس پراکنده‌اند. مراکز مراسم مذهبی مسلمانان به حدود ۹۰ مرکز می‌رسد.

آموزشویرایش

دانشگاهویرایش

کشور سوئیس دارای ۲۰ دانشگاه معتبر می‌باشد.[۲۶] از مهم‌ترین دانشگاه‌های این کشور می‌توان دانشگاه فدرال فناوری زوریخ را نام برد که رتبه اول در کشور سوئیس و رتبه ششم را در جهان دارد.

نگارخانهویرایش

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  • Reginbogin, H.R.; Vagts, D.F. (2009). Faces of Neutrality: A Comparative Analysis of the Neutrality of Switzerland and Other Neutral Nations During WW II. Geschichte: Forschung und Wissenschaft Series. International Specialized Book Service Incorporated. ISBN 9783825819149. Retrieved 2014-06-27.

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Georg Kreis: Federal city به زبان‌های آلمانی، فرانسوی و ایتالیایی در فرهنگ تاریخی آنلاین سوئیس, 20 March 2015.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Holenstein, André (2012). "Die Hauptstadt existiert nicht". UniPress – Forschung und Wissenschaft an der Universität Bern (scientific article) (به آلمانی). Berne: Department Communication, University of Berne. 152 (Sonderfall Hauptstatdtregion): 16–19. doi:10.7892/boris.41280. Als 1848 ein politisch-administratives Zentrum für den neuen Bundesstaat zu bestimmen war, verzichteten die Verfassungsväter darauf, eine Hauptstadt der Schweiz zu bezeichnen und formulierten stattdessen in Artikel 108: «Alles, was sich auf den Sitz der Bundesbehörden bezieht, ist Gegenstand der Bundesgesetzgebung." Die Bundesstadt ist also nicht mehr und nicht weniger als der Sitz der Bundesbehörden.
  3. "Demografische Bilanz nach Staatsangehörigkeit". www.bfs.admin.ch (Statistics) (به انگلیسی, آلمانی, فرانسوی, and ایتالیایی). Neuchâtel: Swiss Federal Statistical Office, 2020. Retrieved 6 April 2021.
  4. "Religions" (official statistics). Neuchâtel, Switzerland: Federal Statistical Office FSO. 2020. Retrieved 30 May 2020.
  5. Shugart, Matthew Søberg (December 2005). "Semi-Presidential Systems: Dual Executive And Mixed Authority Patterns". French Politics. 3 (3): 323–351. doi:10.1057/palgrave.fp.8200087. S2CID 73642272.
  6. Elgie, Robert (2016). "Government Systems, Party Politics, and Institutional Engineering in the Round". Insight Turkey. 18 (4): 79–92. ISSN 1302-177X. JSTOR 26300453.
  7. Kley, Andreas: Federal constitution به زبان‌های آلمانی، فرانسوی و ایتالیایی در فرهنگ تاریخی آنلاین سوئیس, 3 May 2011.
  8. "Surface water and surface water change". Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). Retrieved 2020-10-11.
  9. "Bevölkerungsbestand am Ende des 2. Quartal 2019" [Recent monthly and quarterly figures: provisional data] (XLS) (official statistics) (به آلمانی, فرانسوی, and ایتالیایی). Neuchâtel, Switzerland: Swiss Federal Statistical Office (FSO), Swiss Confederation. 19 September 2019. 1155-1500. Retrieved 20 September 2019.
  10. Jacqueline Kucera, ed. (22 November 2016) (PDF). Switzerland's population 2015 (official report). Swiss Statistics. Neuchâtel, Switzerland: Swiss Federal Statistical Office (FSO), Swiss Confederation. https://www.bfs.admin.ch/bfs/en/home/statistics/population.assetdetail.1401565.html. Retrieved 7 December 2016.
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ ۱۱٫۲ ۱۱٫۳ "World Economic Outlook Database, October 2019". International Monetary Fund. Retrieved 29 July 2020.
  12. "Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey". ec.europa.eu. Eurostat. Retrieved 20 October 2019.
  13. "Human Development Report 2019". United Nations Development Programme. 10 December 2019. Archived from the original (PDF) on 30 April 2020. Retrieved 10 December 2019.
  14. Berner, Elizabeth Kay; Berner, Robert A. (22 April 2012). Global Environment: Water, Air, and Geochemical Cycles – Second Edition. Princeton University Press. ISBN 978-1-4008-4276-6.
  15. "Press release of the Federal Statistical Office" (به آلمانی). Archived from the original on 4 اکتبر 2013. Retrieved 13–02–2008. Check date values in: |تاریخ بازدید= (help)
  16. ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ ۱۶٫۲ "CIA World Factbook section on Switzerland". Central Intelligence Agency. Archived from the original on 9 ژانویه 2008. Retrieved 13–02–2008. Check date values in: |تاریخ بازدید= (help)
  17. کتاب مکانهای جهان نشر مک فارلند لندن- ISBN 0-7864-1814-1شابک.Room, Adrian (2003) Placenames of the World. London: MacFarland and C)
  18. Reginbogin; Vagts (2009). Faces of Neutrality: A Comparative Analysis of the Neutrality of Switzerland and Other Neutral Nations During WW II. p. 105.
  19. "Femmes dans l'armée", Federal Department of Defence, Civil Protection and Sports (به فرانسوی) Retrieved on 10 July 2009.
  20. Schweizer Mittelland
  21. Swiss Federal Statistical Office, Languages and religions - Data, indicators Retrieved on 2007-10-09. The first number refers to the share of languages within total population. The second refers to the Swiss citizens only.
  22. Ausländerinnen und Ausländer in der Schweiz - Bericht 2008 (آلمانی) بایگانی‌شده در ۲ اوت ۲۰۱۳ توسط Wayback Machine (1196 Kibibyte), Swiss Federal Statistical Office, page 12.
  23. Swiss Literature (admin.ch ed.) Retrieved on 2008-03-04.
  24. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sz.html
  25. CIA - The World Factbook - Swaziland
  26. "All About College". Retrieved 15–02–2010. Check date values in: |تاریخ بازدید= (help)

پیوند به بیرونویرایش


خطای یادکرد: خطای یادکرد: برچسب <ref> برای گروهی به نام «note» وجود دارد، اما برچسب <references group="note"/> متناظر پیدا نشد. ().