احمد صبحی منصور

احمد صبحی منصور (به انگلیسی: Ahmed/Ahmad Subhy Mansour) محقّق، اسلام‌شناس معاصر، رهبر معنوی قرآنیان در مصر، فعال حقوق بشر و رئیس مرکز جهانی قرآن (IQC) است.[۱]

احمد صبحی منصور
Ahmed Subhi Mansour.jpg
زادروز۱ مارس ۱۹۴۹ ‏(۷۱ سال)
کفر صقر، استان شرقی، مصر
محل زندگیویرجینیای شمالی
ملیتمصری
تبارعرب
دانش‌آموختهٔالازهر
تأثیرگذارانمتأثر از محمد عبده
دیناسلام

منصور سال‌ها در زمینهٔ حقوق بشر و دموکراسی در مصر فعالیت می‌کرد تا اینکه پس از طرد از سوی فقهای اصول‌گرای مصری مورد پیگرد حکومت نیز قرار گرفت. وی مدتی را در زندان‌های مصر سپری کرد.[۲] وی در حال حاضر، در ایالات متحده آمریکا سکونت دارد.

زندگیویرایش

احمد صبحی منصور متولد مارس ۱۹۴۹ در منطقه الشرقیة کشور مصر است. تحصیلات متوسطه خود را در سال ۱۹۶۴ پایان برد و در آزمون سراسری سال ۱۹۶۴ با کسب رتبه دوم، به دبیرستان دوم الازهر در منطقه الشرقیة وارد شد. منصور در سال ۱۹۶۹ پس از کسب رتبه چهارم کل کشور در جامعه الازهر قاهره پذیرفته شد. منصور در گرایش تاریخ اسلام به سال ۱۹۷۳، با معدل الف لیسانس گرفت و با کسب مدرک فوق لیسانس در ۱۹۷۵ و P.H.D با رتبهٔ ممتاز در سال ۱۹۸۰، فارغ‌التحصیل شد. او از سال ۸۰–۱۹۷۳ به عنوان استادیار و سخنران و از ۱۹۸۰–۱۹۸۷ در کسوت دانشیار دانشکدهٔ ادبیات عرب الازهر به تدریس می‌نموده‌است. وی به خاطر افکار و عقایدش در می ۱۹۸۵ از تدریس کنار گذاشته شد. وی به اتّهام دشمنی با اسلام و ارائهٔ قرائتی ساختارشکنانه از آن در سال ۱۹۸۷ میلادی در دادگاه ویژهٔ الازهر محاکمه و در ۱۹۸۸ به زندان محکوم گردید.[۳][۴]

صبحی منصور در ۹۲–۱۹۹۱ به همراه فرج فوده حزب «المستقبل» را بنیان نهاد، ولی طولی نکشید که فوده به دنبال اعلام حکم ارتدادش از سوی یکی از مشایخ الأزهر، چندی بعد به دست گروه‌های بنیادگرای اسلامی در ژوئن ۱۹۹۲ ترور شد.[۲] در ۹۶–۱۹۹۴ او از اعضای اصلی انجمن حقوق بشر مصر بود. منصور از سال ۱۹۹۶ کنفرانس‌های هفتگی را در مرکز جهانی ابن خلدون- به ریاست سعد الدین ابراهیم- برگزار می‌کرد و در این کنفرانس‌ها پیرامون دگماتیسم (=جزم‌گرایی) به نام اسلام و ریشه‌های عقیدتی ترور و خشونت گفتگو می‌شد، تا اینکه در سال ۲۰۰۰ میلادی مرکز ابن خلدون تعطیل شد و ابراهیم از سوی حکومت مصر بازداشت شد.[۳] منصور پس از آن، فعالیت‌های خود را در خارج مصر پیگیری کرد و به همراه پسرش، مرکز جهانی قرآن را در ویرجینیای شمالی تأسیس نمود که به دو زبان عربی و انگلیسی مقالات و کتب او را انتشار می‌دهد. از زمان حضورش در آمریکا یعنی از سال ۲۰۰۲، همواره به تدریس و تحقیق در مراکز علمی مشغول بوده از جمله در سال ۲۰۰۳ از سوی برنامه مطالعاتی حقوق بشر دانشکده حقوق دانشگاه هاروارد به همکاری دعوت شد و تاکنون به عنوان استاد مدعو دانشگاه هاروارد مشغول به تدریس است.[۵] در سال ۲۰۰۷ روزنامه واشینگتن تایمز گزارش داد که از آغاز تدریس منصور در آمریکا، ۱۲ فتوای قتل او به اتّهام ارتداد از سوی فقهای سنتی صادر شده‌است. او همچنین در کنار دانیل هیل استاد کالج بوستون، از بنیان‌گذاران مرکز جهانی صلح و تسامح به‌شمار می‌آید.[۲]

افکار و عقایدویرایش

برخی از علاقه‌مندان صبحی منصور، او را با متفکر اصلاح طلب مسیحی، مارتین لوتر مقایسه می‌کنند، اما صبحی منصور اعلام کرده‌است دوست نمی‌دارد او را با «لوتر» در تاریخ مسیحیت مقایسه نمایند.[۶] او معتقد است بسیاری از احکام فقهی هیچ ریشه قرآنی نداشته و توسط راویان حدیث در عصر سرنوشت ساز عباسی ساخته و پرداخته شده‌اند.[۷][۷] احمد صبحی منصور به واسطهٔ اظهار نظرات شاذ و خلاف اجماع مسلمانان، مورد هجمه‌های بسیاری در داخل و خارج از مصر قرار گرفته‌است. بسیاری از احکامی که صبحی منصور آنان را خرافی می‌شمارد،[۸] امروزه جزئی از دین شناخته شدند از جمله حکم قتل مرتد یا مجازات سنگسار که در هر دو مورد نوشته‌های مستدلی را به رشته تحریر درآورده‌است.[۹][۱۰][۱۱]

منصور پس از انکار حدیث از الازهر اخراج شد. او معتقد است که سنت فعلی پیامبر بدون نیاز به کتابت و از طریق تواتر و قبل از تدوین کتب حدیث شناخته شده بوده و پیامبر و بزرگان صحابه از کتابت غیر قرآن نهی کردند.[۱۰][۱۲][۱۲][۱۳][۱۳]

منصور وجود پدیده‌ای به نام ناسخ و منسوخ در قرآن را قبول ندارد.[۱۴] خود منصور بارها مدّعی شده که اندیشه‌های اصلاحی‌اش ادامه مدرسه محمد عبده است.[۱۵] وی دارای آرا و نظراتی بسیار پیرامون مسائل دینی در زمینه‌های، فرقه گرایی در دین، نماز،[۱۶][۱۷] اذان،[۱۸][۱۹] شهادت،[۲۰][۲۱][۲۲][۲۳][۲۴][۲۵][۲۶][۲۷] احکام زنان،[۲۸] مساجد،[۱۶][۲۹][۳۰][۳۱][۳۲][۳۳][۳۴][۳۵][۳۶] حج،[۳۷] روزه،[۳۸] نجاسات،[۳۹][۴۰][۴۱][۴۲][۴۳][۴۴][۴۵][۴۶][۴۷] ولادت علی بن ابیطالب،[۴۸] واقعه غدیر،[۴۹] توسل، اموات و مقابر،[۵۰][۵۱][۵۲][۵۳][۵۴][۵۵][۵۶][۵۷] «اعدام» و «قصاص نفس» در اسلام،[۵۸] حرمت توسل به خلق،[۵۹] شفاعت خلق در آخرت،[۶۰] وضو،[۳۹][۶۱][۶۲][۶۳][۶۴][۶۵][۶۶][۶۷][۶۸][۶۹][۷۰][۷۱][۷۲] ایام الله،[۷۳] جنسیت زن و مرد در بهشت و جهنم آخرت،[۷۴][۷۵][۷۶] شفاعت، مهدویت، غیرمسلمانان، خودکُشی،[۷۷] و … است. احمد صبحی منصور در کتب و مقالات خود اعلام کرده‌است که فرقه گرایی در دین را قبول ندارد و معتقدان فرقه‌های مختلف را کافر به قرآن کریم دانسته و مشرک بالله می‌داند.[۷۸][۷۹][۸۰] وی در همین زمینه می‌گوید:

«ما (اهل القرآن) یک گروه، یا سازمان، یا فرقه یا حزب نیستیم، ما یک جنبش فکری و روشنگر می‌باشیم که تلاش می‌کند تا حقائق و واقعیت‌های اسلام را که غایب و ناگفته مانده‌است روشن نماید، بدین معنا که اسلام، یک دین صلح و خواهان عدالت و آزادی مطلق، در اندیشه و نظر و آئین می‌باشد و اینکه حقیقتاً دین اسلام، یک دین حقوق بشر در ارتباط با افراد مختلف است.»

صبحی منصور اقامه نمازهای یومیه را فقط در وقت خود که همان پنج وقت است واجب می‌داند و جمع آنها را یعنی: ظهر و عصر یا مغرب و عشاء باهم، به سبک شیعه، هرگز جایز نمی‌شمارد.[۸۱][۸۲][۸۳][۸۴][۸۵][۸۶][۸۷] احمد صبحی منصور جنگ با داعش را جهاد در راه خدا می‌داند.[۸۸][۸۹][۹۰][۹۱][۹۲] وی و طیف همراه وی یعنی اهل القرآن در خصوص خرافه و از ریشه دروغ محض بودن «اصل اعتقاد به مهدی و مهدویت» بارها و بارها دست به قلم شده و مقالات بسیاری را تدوین و تنظیم نموده‌اند.[۹۳][۹۴] وی معتقد است نامیدن افراد به اسم‌هایی چون: عبدالرسول و عبدالنبی... جایز نمی‌باشد.[۹۵] صبحی در مورد واقعهٔ کربلا می‌گوید:

«خروج حسین بخاطر قیام علیه ظلم و ستم نبود، بلکه او بخاطر هدف دنیوی که همان خلافت و ثروت بود شورش کرد و قبل از این خروج، از هدایای معاویه و مال حرامش تناول و استفاده می‌نمود و هرآنچه را که معاویه از ستم و بی عدالتی مرتکب می‌شد، بدان راضی بود.»[۹۶][۹۷]

مقالات و کتبویرایش

بیش از ۵۰۰ مقاله در روزنامه‌ها و نشریات معتبر از جمله «الاهرام»، «الاخبار» و… حاصل فعالیت علمی اوست. همچنین نزدیک به ۳۰عنوان کتاب از او به زبان عربی و انگلیسی چاپ شده‌است.[۹۸][۹۹]

منابعویرایش

  1. http://www.tebyan.net/newmobile.aspx/Comment/WEBLOG/THEORIST/index.aspx?pid=143329
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ [۱]
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ Books page
  4. [۲]
  5. [۳][۴]
  6. لست مارتن لوثر
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ الاسناد فی الحدیث
  8. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=1610
  9. حد الردة المزعوم
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ أکذوبة الرجم فی الاحادیث
  11. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=376
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ الصلاة بین القرآن الکریم والمسلمین ج1
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ القران و کفی
  14. لا ناسخ ولا منسوخ فی القرآن الکریم
  15. إصلاح الأزهر
  16. ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=934
  17. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=2145
  18. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=3316
  19. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=3019
  20. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_article.php?main_id=5212
  21. http://ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=4439
  22. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=388
  23. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=2629
  24. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_article.php?main_id=19149
  25. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=3939
  26. http://www.ahl-alquran.com/arabic/printpage.php?doc_type=1&doc_id=19142
  27. http://www.ahl-alquran.com/arabic/printpage.php?doc_type=15&doc_id=2894
  28. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=1529
  29. http://ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=4050
  30. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=4588
  31. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_article.php?main_id=9266
  32. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=480
  33. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=213
  34. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_article.php?main_id=5856
  35. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=3783
  36. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=4160
  37. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=4034
  38. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=3633
  39. ۳۹٫۰ ۳۹٫۱ http://www.ahl-alquran.com/arabic/printpage.php?doc_type=15&doc_id=2102
  40. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=1318
  41. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=3403
  42. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=2637
  43. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=4460
  44. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=4426
  45. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=2390
  46. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=1782
  47. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=4017
  48. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=3648
  49. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=4666
  50. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_article.php?main_id=14457
  51. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=127
  52. http://www.ahl-alquran.com/arabic/book_main.php?main_id=4
  53. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_article.php?main_id=16
  54. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_article.php?main_id=3460
  55. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=456
  56. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_article.php?main_id=14903
  57. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=92
  58. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=4569
  59. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=2618
  60. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_article.php?main_id=11433
  61. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=2260
  62. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=1831
  63. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_article.php?main_id=924
  64. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=58
  65. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=1391
  66. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=639
  67. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=3950
  68. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=3769
  69. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=93
  70. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=3558
  71. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=2107
  72. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=2710
  73. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=2127
  74. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=4595
  75. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=3545
  76. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=4635
  77. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=3194
  78. http://www.ahl-alquran.com/arabic/printpage.php?doc_type=1&doc_id=8006
  79. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_article.php?main_id=17648
  80. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=3736
  81. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=2472
  82. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=1723
  83. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=4612
  84. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=4148
  85. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=4299
  86. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=3191
  87. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=3665
  88. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=1929
  89. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=4056
  90. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=4048
  91. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=4526
  92. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=2166
  93. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=956
  94. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=807
  95. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=171
  96. http://www.ahl-alquran.com/arabic/book_main.php?main_id=66
  97. http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=4489
  98. السیرة العلمیة للدکتور احمد صبحی منصور باللغة العربیة - Books page
  99. Sheikh Dr. Ahmed Subhy Mansour, Board Member | Free Muslims

پیوند به بیرونویرایش

جستارهای وابستهویرایش